Το Ιράν βρέθηκε ξανά στο επίκεντρο της διεθνούς ανησυχίας για τα πυρηνικά του, καθώς η Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας (IAEA) καταγράφει «τακτική δραστηριότητα» σε εγκαταστάσεις εμπλουτισμού ουρανίου που βομβαρδίστηκαν από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ τον Ιούνιο. Παρά τις δορυφορικές εικόνες που δείχνουν κίνηση οχημάτων και εργασίες γύρω από κρίσιμες υποδομές, η Τεχεράνη εξακολουθεί να μπλοκάρει την πρόσβαση των επιθεωρητών, οξύνoντας το θρίλερ γύρω από το εύρος και την κατεύθυνση του πυρηνικού της προγράμματος.
Η τελευταία, 12σέλιδη, εμπιστευτική έκθεση του γενικού διευθυντή της IAEA, Ραφαέλ Γκρόσι, προειδοποιεί ότι ο οργανισμός έχει «χάσει τη συνέχεια της γνώσης» όσον αφορά όλα τα προηγουμένως δηλωμένα πυρηνικά υλικά στις πληγείσες ιρανικές εγκαταστάσεις και ζητά το ζήτημα να αντιμετωπιστεί «με την ύψιστη επείγουσα προτεραιότητα». Η IAEA δεν είναι σε θέση εδώ και πάνω από οκτώ μήνες να επαληθεύσει την κατάσταση και τη θέση του αποθέματος ουρανίου υψηλού βαθμού καθαρότητας, που βρίσκεται κοντά σε επίπεδα κατασκευής πυρηνικού όπλου, καθώς οι εβδομαδιαίοι έλεγχοι σταμάτησαν μετά τα αεροπορικά πλήγματα του Ιουνίου.
Νέο πυρηνικό θρίλερ με το Ιράν
Οι επιθεωρητές αναφέρουν «τακτική κίνηση οχημάτων» γύρω από σημεία όπου εκτιμάται ότι είναι αποθηκευμένο εμπλουτισμένο ουράνιο, καθώς και πρόσθετες δραστηριότητες στις υπόγειες εγκαταστάσεις εμπλουτισμού στη Νατάνζ και το Φορντόου, χωρίς όμως να μπορούν να επιβεβαιώσουν τη «φύση και τον σκοπό» όσων συμβαίνουν πίσω από τις κλειστές πόρτες. Ο Γκρόσι τονίζει ότι, χωρίς πλήρη πρόσβαση και στοιχεία για τις ζημιές από τους βομβαρδισμούς, η υπηρεσία του «δεν μπορεί να παρέχει καμία πληροφορία για το τρέχον μέγεθος, τη σύσταση ή τον τόπο όπου βρίσκονται τα αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου» του Ιράν ούτε να εγγυηθεί ότι το πρόγραμμα είναι «αποκλειστικά ειρηνικό».
Την ώρα που οι διπλωμάτες της IAEA ετοιμάζονται να συνεδριάσουν στη Βιέννη για το ιρανικό ζήτημα, Ουάσινγκτον και Τεχεράνη έχουν μπει σε μια νέα, εύθραυστη φάση διαπραγματεύσεων για τα πυρηνικά. Η τρίτη κατά σειρά συνάντηση τεχνικού επιπέδου ολοκληρώθηκε στη Γενεύη, με τις ΗΠΑ να εμφανίζονται απογοητευμένες από την πρόοδο, την ώρα που η ιρανική πλευρά και ο διαμεσολαβητής Ομάν μιλούν για «σημαντική πρόοδο» και συνεχείς επαφές μέσα στις επόμενες ημέρες.
Πυρηνικά, διαπραγματεύσεις και απειλή στρατιωτικού χτυπήματος
Το διπλωματικό παζάρι εξελίσσεται υπό τη βαριά σκιά της στρατιωτικής κλιμάκωσης: ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει επανειλημμένα απειλήσει με πλήγμα κατά του Ιράν, ενώ οι ΗΠΑ έχουν συγκεντρώσει στη Μέση Ανατολή τη μεγαλύτερη στρατιωτική δύναμη των τελευταίων δύο δεκαετιών. Παρά τις δηλώσεις ότι επιδιώκεται λύση μέσω διαλόγου, ο Λευκός Οίκος έχει αφήσει να εννοηθεί ότι θέλει συμφωνία μέχρι τις αρχές Μαρτίου, ένα άτυπο χρονοδιάγραμμα που θυμίζει τη συγκυρία του περασμένου Ιουνίου, όταν τα ισραηλινά πλήγματα ακολούθησαν μέσα σε 24 ώρες την απόφαση του Δ.Σ. της IAEA να επιπλήξει το Ιράν για την έλλειψη συνεργασίας, σύμφωνα με το Bloomberg.
Την ίδια στιγμή, νέες δορυφορικές εικόνες δείχνουν ότι το ιρανικό πυρηνικό δίκτυο είναι πλέον διασκορπισμένο, με σημαντικά τμήματα του προγράμματος να βρίσκονται σε υπόγειες ή καλά καμουφλαρισμένες εγκαταστάσεις, κάτι που, σύμφωνα με ειδικούς μη διάδοσης, κάνει ένα υποτιθέμενο στρατιωτικό πλήγμα πολύ λιγότερο «εύκολη νίκη» απ’ όσο υποστηρίζει η Ουάσινγκτον. Ακόμα και αν καταστραφούν κτίρια και υποδομές, τονίζουν, ούτε η επιστημονική τεχνογνωσία του Ιράν, ούτε τα συσσωρευμένα υλικά, ούτε η πολιτική βούληση για ανασυγκρότηση μπορούν να εξαλειφθούν από τους βομβαρδισμούς.
