Η πρωθυπουργός της Ιταλίας Τζόρτζια Μελόνι βρίσκεται στο στόχαστρο σφοδρών κατηγοριών από την αντιπολίτευση, η οποία τη θεωρεί υπεύθυνη για μια «φωτογραφική» αλλαγή του εκλογικού νόμου που στόχο έχει να κλειδώσει την παραμονή της Δεξιάς στην εξουσία. Η συμφωνία για τη νέα φόρμουλα κατανομής εδρών κλείστηκε αργά το βράδυ, χωρίς ουσιαστικό διάλογο με τα κόμματα της αντιπολίτευσης, πυροδοτώντας καταγγελίες για προσπάθεια χειραγώγησης της λαϊκής ψήφου.
Σύμφωνα με το σχέδιο νόμου, η Ιταλία εγκαταλείπει τις μονοεδρικές περιφέρειες τύπου first-past-the-post, που σήμερα καλύπτουν το ένα τρίτο των εδρών, και περνά πλήρως σε αναλογικό σύστημα, με ισχυρό «μπόνους σταθερότητας» για το πρώτο μπλοκ κομμάτων. Ένα σχήμα που θα συγκεντρώνει άνω του 40% των ψήφων θα εξασφαλίζει επιπλέον 70 έδρες στη Βουλή και 35 στη Γερουσία, διαμορφώνοντας άνετη κοινοβουλευτική πλειοψηφία, την ώρα που οι δημοσκοπήσεις δίνουν στο δεξιό συνασπισμό περί το 46%.
Ιταλία – Μελόνι: «Κοστούμι στα μέτρα τους»;
Για τους επικριτές, η κίνηση της κυβέρνησης Μελόνι δεν είναι θεσμική «τακτοποίηση» αλλά ωμή πολιτική εργαλειοποίηση του εκλογικού νόμου, σε μια περίοδο που η Ιταλία μπαίνει σε φάση αναταράξεων. Η κεντροαριστερά Δημοκρατική Παράταξη κατηγορεί την κυβέρνηση ότι προτεραιότητά της είναι μόνο η διασφάλιση της εξουσίας της, ενώ ο επικεφαλής του κεντρώου +Europa, Ρικάρντο Μάτζι, καταγγέλλει πως η Δεξιά ράβει τον νόμο «σαν κοστούμι στα μέτρα της» για να μείνει στην κυβέρνηση. Ανάλογα αιχμηρός εμφανίζεται και ο Άντζελο Μπονέλι της Συμμαχίας Πρασίνων και Αριστεράς, που κάνει λόγο για «σαφή προσπάθεια χειραγώγησης των επόμενων εκλογών» και για φόβο της κυβέρνησης ότι μπορεί να χάσει το δημοψήφισμα του Μαρτίου.
Η συζήτηση για το μέλλον του πολιτικού συστήματος στην Ιταλία εξελίσσεται σε συνθήκες έντονης πόλωσης, με τη Δεξιά να δέχεται πίεση από το νέο σκληροδεξιό κόμμα Futuro Nazionale, που προέκυψε από διάσπαση της Λέγκας. Ταυτόχρονα, η Αριστερά προσπαθεί να στήσει δικό της ευρύτερο μέτωπο, ενώ το 2026 αναμένεται επιβράδυνση της οικονομίας, καθώς εξαντλείται η ώθηση από τα κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης της ΕΕ, ενισχύοντας τα διακυβεύματα της αντιπαράθεσης γύρω από τον εκλογικό νόμο.
Ιταλία – Μελόνι και το μπόνους εξουσίας
Κεντρικό επίδικο είναι το περίφημο μπόνους εδρών, το οποίο – σύμφωνα με προσομοιώσεις της εταιρείας YouTrend – μπορεί να μετατρέψει ένα εκλογικό αποτέλεσμα της τάξης του 46% σε κοινοβουλευτική δύναμη 57%, εφόσον ισχύσει το νέο σύστημα. Στις εκλογές του 2022, ο δεξιός συνασπισμός είχε σαρώσει στις μονοεδρικές περιφέρειες συγκεντρώνοντας πάνω από το 80% αυτών των εδρών, χάρη στην ενιαία κάθοδο πίσω από κοινούς υποψηφίους, ενώ η Αριστερά εμφανιζόταν κατακερματισμένη. Τώρα, η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι μια γενναιόδωρη πριμοδότηση του πρώτου μπλοκ είναι ο μόνος τρόπος να αποφευχθούν νέες τεχνοκρατικές κυβερνήσεις, όμως η αντιπολίτευση βλέπει μια συστηματική προσπάθεια θεσμικής «θωράκισης» της Μελόνι πριν από τον κύκλο δημοψηφισμάτων και πιθανών πρόωρων εκλογών, σύμφωνα με το Politico.
Ο βουλευτής των Αδελφών της Ιταλίας Τζοβάνι Ντοντζέλι διαβεβαιώνει ότι η κυβέρνηση είναι «έτοιμη να συζητήσει με όλους» για βελτιώσεις στο κείμενο του νόμου, όμως τα υπόλοιπα κόμματα παραμένουν καχύποπτα, σημειώνοντας ότι η συμφωνία κλείστηκε ερήμην τους. Εκπρόσωποι της Forza Italia και των Αδελφών της Ιταλίας απέφυγαν να σχολιάσουν δημοσίως τις αιτιάσεις της αντιπολίτευσης, ενώ η Λέγκα περιορίστηκε σε ένα «κανένα σχόλιο», αφήνοντας την πολιτική θύελλα να φουντώνει γύρω από το πώς η Ιταλία και η Μελόνι ξαναγράφουν τους όρους του παιχνιδιού πριν από την επόμενη κρίσιμη εκλογική αναμέτρηση.
