Η προειδοποίηση της Ουάσινγκτον για το ενδεχόμενο «κενού» στις αμυντικές δαπάνες επαναφέρει την Τσεχία στο επίκεντρο της συζήτησης για τις υποχρεώσεις απέναντι στο ΝΑΤΟ. Σύμφωνα με την εφημερίδα Denik N, ο Αμερικανός πρεσβευτής στην Πράγα Νίκολας Μέρικ απηύθυνε σαφές μήνυμα στον πρωθυπουργό Αντρέι Μπάμπις ότι η χώρα κινδυνεύει να μην εκπληρώσει τη δέσμευσή της για δαπάνες 2% του ΑΕΠ στην άμυνα, όπως προβλέπεται από τη Συμμαχία.
Ο Μέρικ, όπως αναφέρεται, πρότεινε στην κυβέρνηση να «κλείσει» μέρος αυτού του κενού μέσω συνεισφοράς στο πρόγραμμα PURL, που χρηματοδοτεί αγορές αμερικανικών όπλων για την Ουκρανία, δίνοντας στην Τσεχία τη δυνατότητα να προσμετρήσει αυτές τις δαπάνες στον νατοϊκό στόχο. Η πρόταση ωστόσο απορρίφθηκε από τον Μπάμπις, με την Πράγα να αναζητά πλέον επίσημη ετήσια εξαίρεση από την πλήρη επίτευξη του ορίου του 2%, όπως μεταδίδει το ίδιο μέσο.
Τσεχία, ΝΑΤΟ και ο νέος πήχης 5%
Την ώρα που η Τσεχία δυσκολεύεται να φτάσει το 2%, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχει ήδη ανεβάσει τον πήχη, καλώντας τα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ να αυξήσουν τις στρατιωτικές τους δαπάνες στο 5% του ΑΕΠ. Παρά το γεγονός ότι ο Μπάμπις έχει δημόσια εξάρει τον εθνικιστικό, λαϊκιστικό λόγο του Τραμπ, η κυβέρνηση του επέλεξε να περικόψει προγραμματισμένες αυξήσεις στην άμυνα, διαφοροποιούμενη αισθητά από την προηγούμενη διοίκηση στην Πράγα.
Ο ίδιος ο Μπάμπις δήλωσε σε συνέντευξή του ότι η Τσεχία δεν πρόκειται καν να επιχειρήσει την επίτευξη του στόχου του 5%, τη στιγμή που η συζήτηση στο εσωτερικό επικεντρώνεται στο αν και πώς μπορεί να «πιαστεί» το κατώφλι του 2%. Το υπουργείο Άμυνας παραμένει κάτω από αυτό το όριο, ενώ δεν είναι σαφές ποιοι εγχώριοι πόροι από άλλους κωδικούς του προϋπολογισμού θα μπορούσαν να προσμετρηθούν ως αμυντική δαπάνη βάσει των κανόνων του ΝΑΤΟ.
Εσωτερικές πιέσεις και το αφήγημα των «πραγματικών δυνατοτήτων»
Η κυβέρνηση επικαλείται τη «βαριά κληρονομιά» των δημόσιων οικονομικών για να δικαιολογήσει την αναζήτηση ευελιξίας από την Ουάσινγκτον, με τον υπουργό Εξωτερικών Πέτρ Ματσίνκα να επιδιώκει απευθείας επαφές στις ΗΠΑ. Στόχος είναι να εξασφαλιστεί πολιτικός χρόνος, χωρίς η Τσεχία να εμφανιστεί ως ο αδύναμος κρίκος μιας Συμμαχίας που βρίσκεται σε φάση επανεξοπλισμού και αναπροσανατολισμού λόγω Ουκρανίας, σύμφωνα με το Bloomberg.
Την ίδια στιγμή, η στρατιωτική ηγεσία στηρίζει τη γραμμή Μπάμπις, με τον υπουργό Άμυνας Γιαρομίρ Ζούνα να υπογραμμίζει ότι «η ασφάλεια του κράτους δεν μπορεί να μετριέται σε ποσοστά του ΑΕΠ, αλλά σε πραγματικές αμυντικές ικανότητες». Η θέση αυτή επιχειρεί να μετατοπίσει τη συζήτηση από τους αριθμητικούς στόχους του ΝΑΤΟ στην ουσία της επιχειρησιακής ετοιμότητας, την ώρα που οι σύμμαχοι πιέζουν για περισσότερα χρήματα και ταχύτερες αποφάσεις.
