Η Βρετανία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια πρωτόγνωρη πολιτική κρίση, καθώς ο πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ βλέπει τη δημοφιλία του να καταρρέει και το Εργατικό Κόμμα να χάνει έδαφος με ταχύτητα που αιφνιδιάζει το Γουέστμινστερ. Η εκτίναξη των ποσοστών του Reform UK του Νάιτζελ Φάρατζ, σε συνδυασμό με τα αλλεπάλληλα κυβερνητικά λάθη και το σκάνδαλο Μάντελσον, τροφοδοτούν πλέον ανοιχτά σενάρια αμφισβήτησης της ηγεσίας Στάρμερ πριν από τις κάλπες που πρέπει να στηθούν έως το 2029.
Οι Εργατικοί, που μόλις το 2024 εξασφάλισαν σαρωτική νίκη, βλέπουν σήμερα την εκλογική τους βάση να διαρρηγνύεται, καθώς οι ψηφοφόροι εγκαταλείπουν το παραδοσιακό δίπολο και στρέφονται σε μικρότερα κόμματα και ανεξάρτητους υποψηφίους. Η εικόνα ενός πρωθυπουργού που κάνει αλλεπάλληλες αναδιπλώσεις, χωρίς σαφή πυξίδα διακυβέρνησης, έχει ανοίξει κύκλο εσωστρέφειας στους κόλπους των Εργατικών, με βουλευτές να διερωτώνται αν μια αλλαγή ηγεσίας μπορεί να αποτρέψει την εκλογική συντριβή. Την ίδια ώρα, οι επερχόμενες εκλογικές δοκιμασίες, η κρίσιμη αναπληρωματική εκλογή της 26ης Φεβρουαρίου και οι τοπικές κάλπες του Μαΐου, θεωρούνται από πολλούς ως «δημοψήφισμα» για την παραμονή του Στάρμερ στην Ντάουνινγκ Στριτ.
Βρετανία: Πώς αμφισβητείται ένας Εργατικός πρωθυπουργός
Παρότι στην εκατοντάχρονη ιστορία της διακυβέρνησης των Εργατικών δεν έχει υπάρξει ποτέ επίσημη πρόκληση εναντίον εν ενεργεία πρωθυπουργού από τους ίδιους τους βουλευτές του, οι κανόνες υπάρχουν και είναι αυστηροί. Για να ανοίξει η κούρσα διαδοχής, ένας υποψήφιος πρέπει να εξασφαλίσει την υπογραφή τουλάχιστον του 20% της Κοινοβουλευτικής Ομάδας, δηλαδή 81 βουλευτών, και παράλληλα την υποστήριξη του 5% των τοπικών οργανώσεων του κόμματος ή τριών συνδεδεμένων φορέων, εκ των οποίων οι δύο να είναι συνδικάτα. Ο ίδιος ο Στάρμερ έχει το δικαίωμα να βρεθεί αυτόματα στο ψηφοδέλτιο, εφόσον επιλέξει να δώσει τη μάχη για την πολιτική του επιβίωση.
Στη συνέχεια, τον τελευταίο λόγο έχουν τα μέλη των Εργατικών και οι «συνεργαζόμενοι υποστηρικτές», όπως τα συνδικάτα και οι σοσιαλιστικές ενώσεις, που ψηφίζουν με σύστημα προτιμήσεων. Αν κανείς δεν συγκεντρώσει την απόλυτη πλειοψηφία με την πρώτη, ο υποψήφιος με τις λιγότερες ψήφους αποχωρεί και οι προτιμήσεις του ανακατανέμονται μέχρι να αναδειχθεί νικητής. Ειρωνεία της συγκυρίας είναι ότι η πτώση του αριθμού των μελών του κόμματος επί Στάρμερ, κάτω από τις 250.000 από τις 330.000, μπορεί να λειτουργήσει υπέρ του, καθώς όσοι απέμειναν θεωρούνται πιο φιλικοί προς την σημερινή ηγεσία.
Βρετανία, Στάρμερ και οι διάδοχοι στους Εργατικούς
Ήδη στα παρασκήνια του Εργατικού Κόμματος έχει ξεκινήσει μια άτυπη κούρσα διαδοχής, με δύο ονόματα να ξεχωρίζουν: την Άντζελα Ρέινερ, πρώην αντιπρωθυπουργό και αγαπημένη της αριστερής πτέρυγας, και τον Γουές Στρίτινγκ, τον φιλόδοξο υπουργό Υγείας που εκφράζει την πιο κεντρώα, «δεξιά» πτέρυγα των Εργατικών. Στο πλάι τους, ως πιο αθόρυβοι αλλά υπαρκτοί παίκτες, εμφανίζονται η υπουργός Εσωτερικών Σαμπάνα Μαχμούντ, ο υφυπουργός Ενόπλων Δυνάμεων Αλ Κάρνς, ο υπουργός Άμυνας Τζον Χίλι και ο άλλοτε ηγέτης και νυν υπουργός Ενέργειας, Εντ Μίλιμπαντ – ο οποίος πάντως διαμηνύει ότι δεν σκοπεύει να διεκδικήσει ξανά την ηγεσία. Εκτός «παιχνιδιού» μένει, τουλάχιστον προς το παρόν, ο δημοφιλής δήμαρχος του Μάντσεστερ Άντι Μπέρναμ, καθώς δεν διαθέτει έδρα στο κοινοβούλιο, προϋπόθεση απαραίτητη για οποιονδήποτε ονειρεύεται να βρεθεί στο Νο 10 της Ντάουνινγκ Στριτ, σύμφωνα με το Bloomberg.
Το χρονοδιάγραμμα μιας ενδεχόμενης αναμέτρησης θα καθοριστεί από την Εθνική Εκτελεστική Επιτροπή (NEC) των Εργατικών, με το προηγούμενο του 2020, όταν ο Τζέρεμι Κόρμπιν ανακοίνωσε την αποχώρησή του τον Ιανουάριο και ο Στάρμερ εξελέγη τον Απρίλιο, να δείχνει ότι μια εσωκομματική αναμέτρηση μπορεί να κρατήσει αρκετούς μήνες. Για την ώρα, ο Στάρμερ απολαμβάνει ακόμη την δημόσια στήριξη του υπουργικού του συμβουλίου, όμως δύο κρίσιμες κάλπες και η σκιά του σκανδάλου Μάντελσον αρκούν για να καταστήσουν το φθινόπωρο της διακυβέρνησής του στη Βρετανία το πιο αβέβαιο πολιτικό θρίλερ που έχει ζήσει ποτέ η ηγεσία των Εργατικών.
