Η ηγεσία της κεμαλικής αντιπολίτευσης στην Τουρκία, μέσω της Cumhuriyet και του πρώην διπλωμάτη Αχμέτ Σιχά Ουμάρ, εξαπολύει μια μελετημένη, «τεχνοκρατική» επίθεση κατά των ελληνικών θέσεων στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, βαφτίζοντάς τες περίπου νομικά σαθρές και πολιτικά επιζήμιες για την Τουρκία. Αυτή η γραμμή δεν είναι απλώς εσωτερικό τουρκικό καβγαδάκι· είναι ευθεία προσπάθεια να ξαναγραφτεί, προς όφελος της Άγκυρας, το αφήγημα για το ποιος σέβεται το διεθνές δίκαιο και ποιος «υπονομεύει» τη σταθερότητα στο Αιγαίο.
Ο Ουμάρ παρουσιάζει ως «μοναδικό» πρόβλημα στο Αιγαίο την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και κατηγορεί τον Ερντογάν ότι αποδέχτηκε την ελληνική ατζέντα επειδή μίλησε για επίλυση «στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου». Την ίδια στιγμή, εμφανίζει την πάγια τουρκική θέση για διμερείς διαπραγματεύσεις, με βάση τη Λωζάννη, τη Σύμβαση του Μοντρέ και τις μεταγενέστερες συμφωνίες, ως μοναδικά «ορθό» και «νόμιμο» δρόμο, αφήνοντας να εννοηθεί ότι κάθε διεθνοποίηση ευνοεί την Ελλάδα.
Ο αρθρογράφος επιτίθεται και στην ιδέα προσφυγής στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, διότι, όπως ισχυρίζεται, η Ελλάδα επιδιώκει να παρακάμψει το απαραίτητο διμερές «συνυποσχετικό» (tahkimname) και να στήσει σκηνικό όπου η Άγκυρα θα χάσει διαπραγματευτικό βάρος. Ταυτόχρονα, χρησιμοποιεί τεχνικές αναφορές σε διατάξεις για «ημίκλειστες θάλασσες» και «ειδικές περιστάσεις» ώστε να υπονοήσει ότι τα ελληνικά νησιά στο Αιγαίο και το Ιόνιο μπορούν να απογυμνωθούν από υφαλοκρηπίδα ή ΑΟΖ, εφόσον αυτό βολεύει την τουρκική ανάγνωση.
Η «προοδευτική» μάσκα του κεμαλικού ρεβιζιονισμού
Το πιο προκλητικό στοιχείο είναι ότι η Cumhuriyet επιχειρεί να ντύσει αυτή την επιθετική αμφισβήτηση κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας με τον μανδύα του «σεβασμού του διεθνούς δικαίου». Ο αρθρογράφος κατηγορεί όσους στην Τουρκία διαφωνούν με τη γραμμή του ως «αμαθείς», επειδή –υποτίθεται– συγχέουν τη Συνθήκη της Λωζάννης με άλλες συμφωνίες και δεν αντιλαμβάνονται ότι η Άγκυρα έχει, δήθεν, απόλυτο νομικό δίκιο στις θαλάσσιες αξιώσεις της.
Στην πράξη όμως, αξιοποιεί επιλεκτικά τις διεθνείς συνθήκες: επικαλείται Λωζάννη, Παρίσι 1947 και Μοντρέ όπου εξυπηρετείται η τουρκική επιχειρηματολογία, την ίδια ώρα που η Τουρκία αρνείται να προσχωρήσει στη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας, από την οποία πηγάζει το βασικό σύγχρονο πλαίσιο για υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ. Η δήθεν «νομικίστικη» προσέγγιση δεν είναι τίποτε άλλο από ρεβιζιονισμό με γραβάτα, που θέλει να ξηλώσει βήμα-βήμα κεκτημένα της Ελλάδας στο Αιγαίο.
Γιατί στοχοποιείται η Ελλάδα τώρα
Το χτύπημα της Cumhuriyet έρχεται σε συγκυρία επαφών Μητσοτάκη – Ερντογάν και προσπάθειας για θετική ατζέντα, με φόντο την αναζωπύρωση της συζήτησης για τον ρόλο της Χάγης και των διεθνών μηχανισμών επίλυσης διαφορών. Στην τουρκική εσωτερική σκηνή, η αντιπολίτευση του CHP κατηγορεί τον Ερντογάν είτε για «υποχωρητικότητα» είτε για λάθος τακτική απέναντι στην Ελλάδα και προσπαθεί να αποδείξει ότι εκείνη είναι πιο σκληρή, πιο «πατριωτική» και πιο έτοιμη να πιέσει την Αθήνα.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Ελλάδα παρουσιάζεται ως πονηρός παίκτης που επιδιώκει «διεθνοποίηση» για να κερδίσει στα δικαστήρια ό,τι δεν μπορεί να επιβάλει στο πεδίο, ενώ η Τουρκία εμφανίζεται ως θύμα που απλώς θέλει να κάτσει στο τραπέζι και να «διαβάσει σωστά το δίκαιο». Το αφήγημα αυτό, αν περάσει αμάσητο στη διεθνή κοινή γνώμη, μετατρέπει την πραγματικότητα της τουρκικής αναθεωρητικής πολιτικής σε «λογική άμυνα» απέναντι δήθεν υπερβολικών ελληνικών αξιώσεων.
Η ελληνική πλευρά δεν έχει την πολυτέλεια να αντιμετωπίζει τα κείμενα της Cumhuriyet ως απλή αντι-ερντογανική γκρίνια στο εσωτερικό της Τουρκίας. Πρόκειται για οργανωμένη προσπάθεια να εμπεδωθεί διεθνώς η ιδέα ότι η Τουρκία είναι ο θεματοφύλακας του διεθνούς δικαίου στο Αιγαίο, ενώ η Ελλάδα είναι ο «ταραξίας» που κρύβεται πίσω από τη Χάγη και την ΕΕ.
Η επίθεση της Cumhuriyet εναντίον της Ελλάδας δεν είναι «απλώς ένα άρθρο γνώμης», αλλά μέρος ενός ευρύτερου μετώπου που θέλει να νομιμοποιήσει, εκ των υστέρων, το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» και τις αξιώσεις πάνω σε ελληνικές θαλάσσιες ζώνες. Όταν ο αρθρογράφος ειρωνεύεται το σύνθημα «Γαλάζια Πατρίδα» για να το κηρύξει «θαμμένο στη Μεσόγειο», στην πραγματικότητα εγκαλεί την τουρκική εξουσία ότι δεν προχώρησε αρκετά, όχι ότι πήγε πολύ μακριά.
