Η Βρετανία βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο μιας σκληρής γεωπολιτικής διαμάχης για μια χούφτα απομονωμένα νησιά στον Ινδικό Ωκεανό, που όμως φιλοξενούν μία από τις πιο κρίσιμες αμερικανοβρετανικές στρατιωτικές βάσεις στον κόσμο, το Ντιέγκο Γκαρσία.
Μια μικρή ομάδα Τσαγκοσιανών, απογόνων των κατοίκων που εκδιώχθηκαν βίαια πριν από μισό αιώνα, επιχειρεί μία θεαματική επιστροφή σε ακατοίκητο νησί, με στόχο να ξαναδημιουργήσει κοινότητα εκεί όπου η ιστορία κόπηκε απότομα. Η επιχείρηση, που οι ίδιοι αποκαλούν «Operation Certain Death», δεν είναι μόνο ένα ταξίδι μνήμης, αλλά μια πράξη πολιτικής ανυπακοής απέναντι στο Λονδίνο και τα σχέδιά του.
Η Βρετανία, τα νησιά και η στρατιωτική σκακιέρα
Το διακύβευμα για τη Βρετανία δεν είναι μόνο η ιστορική ευθύνη για την αναγκαστική απομάκρυνση των κατοίκων των Τσάγκος τη δεκαετία του ’60 και του ’70, αλλά και ο έλεγχος ενός στρατηγικού συμπλέγματος νησιών που αποτελεί εργαλείο προβολής ισχύος των Δυτικών στον Ινδικό Ωκεανό.
Στο Ντιέγκο Γκαρσία εδράζεται τεράστια αμερικανική βάση, κρίσιμη για επιχειρήσεις από τη Μέση Ανατολή μέχρι την Ασία, την οποία Ουάσινγκτον και Λονδίνο φοβούνται πως θα μπορούσε να βρεθεί υπό αυξανόμενη κινεζική επιρροή αν αλλάξει το καθεστώς κυριαρχίας.
Η προγραμματισμένη παραχώρηση των νησιών στο Μαυρίκιο από τη βρετανική κυβέρνηση πυροδοτεί όχι μόνο διπλωματικές αντιπαραθέσεις, αλλά και μια κούρσα επιρροής στην οποία εμπλέκονται ΗΠΑ, Κίνα και περιφερειακοί παίκτες.
Τα νησιά ως πεδίο μνήμης και σύγκρουσης
Για τους Τσαγκοσιανούς, τα νησιά δεν είναι μόνο γεωπολιτικές συντεταγμένες, αλλά χαμένα σπίτια, ξεριζωμένες οικογένειες και ένα ανεκπλήρωτο δικαίωμα επιστροφής. Η απόφασή τους να αποβιβαστούν ξανά σε ακατοίκητη γη, αψηφώντας τον κίνδυνο και τους νομικούς φραγμούς, στοχεύει να μπλοκάρει τη συμφωνία Βρετανίας–Μαυρικίου και να αναγκάσει το Λονδίνο να αντιμετωπίσει το «φάντασμα» της αποικιοκρατικής πολιτικής του.
Το εγχείρημα, όσο «απελπισμένο» κι αν μοιάζει, μετατρέπει ένα ξεχασμένο αρχιπέλαγος σε σύγχρονο πεδίο μάχης ανάμεσα στην κρατική ισχύ, τα στρατηγικά συμφέροντα και τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Η λεπτή ισορροπία της Βρετανίας στα νησιά
Η Βρετανία καλείται τώρα να ισορροπήσει ανάμεσα στην πίεση διεθνών δικαστηρίων, που έχουν αμφισβητήσει την κυριαρχία της στην περιοχή, και στη δέσμευσή της προς τις ΗΠΑ για τη διατήρηση της βάσης στο Ντιέγκο Γκαρσία.
Καθώς οι κάτοικοι των Τσάγκος διεκδικούν ξανά τα νησιά τους και ο Μαυρίκιος πιέζει για την ολοκλήρωση της μεταβίβασης, το Λονδίνο βρίσκεται αντιμέτωπο με ένα δύσκολο δίλημμα: να προχωρήσει σε μια συμβολική αποαποικιοποίηση ή να παγώσει τη διαδικασία επικαλούμενο την ασφάλεια και τη γεωστρατηγική σταθερότητα, σύμφωνα με τη Wall Street Journal.
Σε κάθε περίπτωση, αυτό το «μακρινό» αρχιπέλαγος στον Ινδικό Ωκεανό απειλεί να εξελιχθεί σε μείζον τεστ αξιοπιστίας για την βρετανική εξωτερική πολιτική στη μετα-αποικιακή εποχή.
