Όσοι περνούν το κατώφλι της βασιλικής San Lorenzo in Lucina τις τελευταίες ημέρες δεν κατευθύνονται πρώτα προς το κεντρικό ιερό. Στρέφονται δεξιά, σε μια πιο σκοτεινή γωνιά του ναού, εκεί όπου βρίσκεται παρεκκλήσι αφιερωμένο στον Ουμβέρτο Β΄της Σαβοΐας.
Εκεί, μια πρόσφατα αποκατεστημένη τοιχογραφία αγγέλου έχει γίνει το αντικείμενο έντονου ενδιαφέροντος – και όχι για λόγους αμιγώς καλλιτεχνικούς.
Ο λόγος είναι η ομοιότητα του προσώπου με εκείνο της Ιταλίδας πρωθυπουργού Τζόρτζια Μελόνι, στοιχείο που αρκετοί επισκέπτες εντοπίζουν αμέσως, ενώ άλλοι χρειάζονται λίγα λεπτά μπροστά στο έργο και ένα κινητό για σύγκριση.
Οι αντιδράσεις μέσα στον ναό
Περαστικοί, κάτοικοι της περιοχής αλλά και επισκέπτες που έμαθαν για την τοιχογραφία από δημοσιεύματα και κοινωνικά δίκτυα, στέκονται μπροστά στον άγγελο, σχολιάζουν χαμηλόφωνα και φωτογραφίζουν.
«Νόμιζα πως πρόκειται για εικόνα φτιαγμένη με τεχνητή νοημοσύνη», λέει ο Φραντσέσκο, που μένει κοντά στον ναό και αποφάσισε να δει από κοντά το έργο μετά από σχετικό δημοσίευμα. «Στο διαδίκτυο βλέπεις τα πάντα και αρχίζεις να αμφιβάλλεις. Όμως εδώ δεν υπάρχει αμφιβολία».
Λίγο αργότερα, ζευγάρι που μπήκε τυχαία στη βασιλική πλησιάζει παρακινημένο από τον συνωστισμό. «Είναι πράγματι εκείνη;», ρωτούν, πριν παραδεχτούν ότι η ομοιότητα είναι δύσκολο να αγνοηθεί.
Ο συντηρητής και η εξήγησή του
Την αποκατάσταση της τοιχογραφίας ανέλαβε ο Μπρούνο Βαλεντινέτι, ο οποίος εργάζεται και ως φύλακας του ναού. Ο ίδιος απορρίπτει κάθε σύνδεση με σύγχρονα πολιτικά πρόσωπα και επιμένει ότι η παρέμβασή του βασίστηκε σε προϋπάρχον υλικό.
«Απλώς αποκατέστησα αυτό που είχε γίνει πριν από 25 χρόνια», δηλώνει σε όσους τον ρωτούν, διατηρώντας την ίδια στάση και στις δημόσιες τοποθετήσεις του.
Ωστόσο, η συζήτηση δεν περιορίζεται εντός του ναού.
Η φωτογραφία που μπήκε στη σύγκριση
Μετά τις πρώτες αντιδράσεις, η σελίδα Nonleggerlo στο Instagram ανέδειξε μια συγκεκριμένη φωτογραφία της Τζόρτζια Μελόνι από τις 12 Δεκεμβρίου 2023. Πρόκειται για στιγμιότυπο από θεσμική εκδήλωση στο Βιμινάλε.
Η αντιπαραβολή της εικόνας με την τοιχογραφία έφερε στο προσκήνιο κοινά χαρακτηριστικά: το βλέμμα, τη γραμμή των φρυδιών, το σχήμα των χειλιών. Από εκεί και πέρα, η συζήτηση πήρε μεγαλύτερη έκταση, με το θέμα να απασχολεί ευρύτερα τα ιταλικά μέσα.
Σύμφωνα με τη La Repubblica, ο 83χρονος συντηρητής είχε ξεκινήσει τις εργασίες στο Παρεκκλήσι του Εσταυρωμένου περίπου δύο χρόνια πριν, ενώ η αποκατάσταση ολοκληρώθηκε τον Δεκέμβριο του 2025.
Ο εφημέριος της βασιλικής, μονσινιόρ Ντανιέλε Μικελέτι, δεν αποφεύγει τις ερωτήσεις. Αντίθετα, αναγνωρίζει δημόσια την ομοιότητα, αντιμετωπίζοντας το ενδιαφέρον με εμφανή διάθεση ελαφρότητας. «Ήρθατε για προσευχή ή για τη Μελόνι;», λέει αστειευόμενος σε επισκέπτες, την ώρα που αρκετοί συνεχίζουν να παρατηρούν και άλλα πρόσωπα της τοιχογραφίας αναζητώντας αναλογίες.
Η δυσαρέσκεια των πιστών
Για όσους επισκέπτονται τη βασιλική συστηματικά, η παρουσία ενός προσώπου που θυμίζει εν ενεργεία πολιτικό προκαλεί ενόχληση. Μια γυναίκα που περνά κάτω από την τοιχογραφία με το παιδί της στο καρότσι εκφράζει ανοιχτά την αντίθεσή της: «Αυτή είναι η εκκλησία μας. Εδώ προσευχόμαστε. Δεν καταλαβαίνω γιατί πρέπει να υπάρχει το πρόσωπο της Μελόνι σε έναν τέτοιο χώρο».
Αντίστοιχη είναι και η τοποθέτηση άνδρα που ήρθε με τη σύζυγό του από άλλη γειτονιά της Ρώμης. «Τη βλέπουμε παντού στην τηλεόραση. Δεν περίμενα να τη συναντήσω και εδώ», λέει, κοιτάζοντας προς το παρεκκλήσι.
Η παρέμβαση του Βατικανού
Η υπόθεση δεν άργησε να φτάσει στις αρμόδιες εκκλησιαστικές αρχές. Η Εφορεία Αρχαιοτήτων πραγματοποίησε αυτοψία, ενώ το Βικαριάτο (Επισκοπείο) της Ρώμης τοποθετήθηκε επισήμως.
Σε ανακοίνωση του καρδινάλιου-βικάριου Μπαλντασάρε Ρέινα τονίζεται:
«Ανανεώνοντας τη δέσμευση της Ρωμαϊκής Επισκοπής για τη διαφύλαξη της καλλιτεχνικής και πνευματικής κληρονομιάς, επαναβεβαιώνεται με σαφήνεια ότι οι εικόνες της ιερής τέχνης και της χριστιανικής παράδοσης δεν μπορούν να αποτελούν αντικείμενο ακατάλληλων χρήσεων ή εργαλειοποίησης».
Σύμφωνα με τη La Repubblica, το Βικαριάτο έδωσε εντολή να τροποποιηθεί η τοιχογραφία, ώστε να εξαλειφθεί κάθε ομοιότητα με την πρωθυπουργό, μετά από επικοινωνία με τον εφημέριο του ναού και εν μέσω ανησυχιών για τον χαρακτήρα του χώρου.
