Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, φέρεται να έχει λάβει πολλαπλές αναφορές από τις αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών που υποδεικνύουν ότι η θέση της ιρανικής κυβέρνησης εξασθενεί, σύμφωνα με πηγές που έχουν γνώση του θέματος.
Οι αναφορές σηματοδοτούν ότι ο έλεγχος της ιρανικής κυβέρνησης στην εξουσία βρίσκεται στο πιο αδύναμο σημείο του από τότε που ο σάχης ανατράπηκε στην επανάσταση του 1979. Οι διαδηλώσεις που ξέσπασαν στα τέλη του περασμένου έτους, σύμφωνα με τις αναφορές, κλόνισαν την ιρανική κυβέρνηση, ειδικά καθώς επεκτάθηκαν σε περιοχές της χώρας που οι αξιωματούχοι θεωρούσαν προπύργια υποστήριξης προς τον Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, τον ανώτατο ηγέτη του Ιράν.
Ενώ οι διαδηλώσεις έχουν καταλαγιάσει, η κυβέρνηση παραμένει σε δύσκολη θέση, όπως γράφουν οι New York Times. Οι αναφορές των υπηρεσιών πληροφοριών υπογραμμίζουν επανειλημμένα ότι, πέρα από τις διαδηλώσεις, η οικονομία του Ιράν είναι αδύναμη.
Ενίσχυση των αμερικανικών δυνάμεων στην περιοχή
Η οικονομική δυσχέρεια πυροδότησε σποραδικές διαμαρτυρίες στα τέλη Δεκεμβρίου. Καθώς οι διαδηλώσεις εξαπλώθηκαν τον Ιανουάριο, η ιρανική κυβέρνηση διαπίστωσε ότι είχε ελάχιστες επιλογές για να ανακουφίσει τις οικονομικές δυσκολίες που βίωναν οι οικογένειες. Οι αξιωματούχοι κατέφυγαν σε μια βίαιη καταστολή, η οποία αποξένωσε περαιτέρω ευρεία στρώματα του πληθυσμού.
Αν και ο αμερικανικός στρατός ενισχύει τις δυνάμεις του στην περιοχή, δεν είναι σαφές ποια βήματα μπορεί να εξετάζει η κυβέρνηση Τραμπ.
«Ο πρόεδρος Τραμπ ενημερώνεται συνεχώς για θέματα πληροφοριών σε όλο τον κόσμο», δήλωσε σε ανακοίνωσή της η Καρολάιν Λέβιτ, εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου. «Θα αποτελούσε παράβαση καθήκοντος ως αρχιστράτηγος εάν δεν ενημερωνόταν τακτικά για αυτά τα ζητήματα. Όσον αφορά το Ιράν, ο πρόεδρος Τραμπ συνεχίζει να παρακολουθεί στενά την κατάσταση».
Ο Τραμπ είχε προειδοποιήσει ότι θα μπορούσε να πλήξει το Ιράν, καθώς η αιματηρή καταστολή των διαδηλώσεων από την κυβέρνηση επεκτεινόταν. Στη συνέχεια, ωστόσο, φάνηκε να υπαναχωρεί, αφότου η ιρανική κυβέρνηση ακύρωσε μια προγραμματισμένη εκτέλεση ενός διαδηλωτή. Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, φέρεται να ζήτησε επίσης από τον Τραμπ να αναβάλει μια επίθεση στο Ιράν, σύμφωνα με ανώτερο Αμερικανό αξιωματούχο.
Ο γερουσιαστής, Λίντσεϊ Γκράχαμ, Ρεπουμπλικάνος από τη Νότια Καρολίνα, δήλωσε ότι μίλησε με τον κ. Τραμπ τις τελευταίες ημέρες για το Ιράν και ότι αναμένει από τον πρόεδρο να εκπληρώσει την υπόσχεσή του να βοηθήσει τους Ιρανούς που διαδηλώνουν κατά της κυβέρνησής τους. «Ο στόχος είναι ο τερματισμός του καθεστώτος», δήλωσε ο κ. Γκράχαμ σε σύντομη συνέντευξη. «Μπορεί να σταματήσουν να τους σκοτώνουν σήμερα, αλλά αν είναι στην εξουσία τον επόμενο μήνα, θα τους σκοτώσουν τότε».
Από τη Δευτέρα, το αεροπλανοφόρο Abraham Lincoln, συνοδευόμενο από τρία πολεμικά πλοία εξοπλισμένα με πυραύλους Tomahawk, εισήλθε στην περιοχή ευθύνης της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ στον δυτικό Ινδικό Ωκεανό, όπως δήλωσε Αμερικανός αξιωματούχος που μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας.
Εάν ο Λευκός Οίκος διέταζε πλήγμα στο Ιράν, το αεροπλανοφόρο θα μπορούσε, θεωρητικά, να αναλάβει δράση εντός μίας ή δύο ημερών, σύμφωνα με τους στρατιωτικός αξιωματούχους.
Οι προετοιμασίες
Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν στείλει δώδεκα επιπλέον επιθετικά αεροσκάφη F-15E στην περιοχή και το Πεντάγωνο έχει στείλει περισσότερα συστήματα αεράμυνας Patriot και THAAD για την προστασία των αμερικανικών στρατευμάτων από τυχόν αντίποινα με ιρανικούς πυραύλους μικρού και μεσαίου βεληνεκούς.
Ταυτόχρονα, βομβαρδιστικά μεγάλου βεληνεκούς που εδρεύουν στις Ηνωμένες Πολιτείες και θα μπορούσαν να πλήξουν στόχους στο Ιράν παραμένουν σε κατάσταση συναγερμού υψηλότερη από τη συνηθισμένη. Το Πεντάγωνο αύξησε το επίπεδο συναγερμού πριν από δύο εβδομάδες, όταν ο κ. Τραμπ ζήτησε επιλογές, για να απαντήσει στην καταστολή των διαδηλώσεων στη χώρα.
Αξιωματούχοι του Πενταγώνου έχουν επίσης εντείνει τις διαβουλεύσεις με περιφερειακούς συμμάχους τις τελευταίες ημέρες. Ο ναύαρχος, Μπραντ Κούπερ, επικεφαλής της Κεντρικής Διοίκησης, επισκέφθηκε, σύμφωνα με τους Times, τη Συρία, το Ιράκ και το Ισραήλ το Σαββατοκύριακο, για να συσκεφθεί με Αμερικανούς αξιωματικούς και ομολόγους του εκεί.
«Το κύριο σημείο του ταξιδιού του ναυάρχου Κούπερ ήταν να επισκεφθεί τα αμερικανικά στρατεύματα και τους χώρους κράτησης στη βορειοανατολική Συρία», δήλωσε ανώτερος στρατιωτικός αξιωματούχος των ΗΠΑ. Ο αμερικανικός στρατός άρχισε να μεταφέρει αιχμαλώτους του Ισλαμικού Κράτους στο Ιράκ από τη βορειοανατολική Συρία την περασμένη εβδομάδα, εν μέσω αυξανόμενης ανησυχίας ότι χιλιάδες πρώην μαχητές και τα μέλη των οικογενειών τους θα μπορούσαν να αποδράσουν, καθώς η συριακή κυβέρνηση αναλαμβάνει τον έλεγχο μεγάλου μέρους της περιοχής από τις δυνάμεις υπό την ηγεσία των Κούρδων.
Ωστόσο, Αμερικανοί αξιωματούχοι μετέφεραν επίσης ένα μήνυμα προς τους Ιρακινούς αξιωματούχους, σύμφωνα με τους Times: Σε περίπτωση αυξανόμενης έντασης με το Ιράν, εάν σιιτικές πολιτοφυλακές στο Ιράκ ανοίξουν πύρ κατά αμερικανικών βάσεων ή στρατευμάτων, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα προβούν σε αντίποινα εναντίον τους.
Αμερικανοί αξιωματούχοι συμβουλεύονται επίσης περιφερειακούς εταίρους για το θέμα του Ιράν. Εκτός από τις συνομιλίες με Ισραηλινούς αξιωματούχους και τις συναντήσεις στη Βαγδάτη, αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ είχαν συνομιλίες με αξιωματούχους της Σαουδικής Αραβίας και του Κατάρ, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο.
