Οι ηγέτες της Ευρώπης κινούνται με ταχύτητα για να απαντήσουν στην απειλή νέων αμερικανικών δασμών, μετά τη σύγκρουση με τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, γύρω από το σχέδιό του να αποκτήσει τον έλεγχο της Γροιλανδίας. Η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει πλέον μια ολόκληρη «φαρέτρα» επιλογών, από εμπορικά αντίποινα μέχρι δραστικά οικονομικά και αμυντικά μέτρα.
Μεμονωμένα, τα κράτη-μέλη έχουν ελάχιστη δυνατότητα να επηρεάσουν τους δασμούς 10% που έχει προαναγγείλει η Ουάσινγκτον. Ωστόσο, ως ενιαίο μπλοκ, η ΕΕ μπορεί να αυξήσει σημαντικά το κόστος της αμερικανικής πίεσης, ειδικά όταν αυτή συνδέεται ευθέως με γεωπολιτικές απαιτήσεις.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει ήδη κατάλογο αμερικανικών προϊόντων αξίας άνω των 100 δισ. δολαρίων, στα οποία θα μπορούσε να επιβάλει αντίμετρα. Παράλληλα, μπορεί να αναστείλει βασικά σημεία της εμπορικής συμφωνίας με τις ΗΠΑ, την οποία ο ίδιος ο Τραμπ έχει χαρακτηρίσει «γιγαντιαία».
ΕΕ: Το «μπαζούκα» κατά της οικονομικής πίεσης
Σε έκτακτες συνομιλίες την Κυριακή, οι πρεσβευτές της ΕΕ συζήτησαν για πρώτη φορά σοβαρά την ενεργοποίηση ενός αχρησιμοποίητου μέχρι σήμερα εργαλείου, γνωστού ανεπίσημα ως «μπαζούκα». Ο μηχανισμός αυτός επιτρέπει στην Ένωση να απαντά όταν θεωρεί ότι δέχεται οικονομικό εκβιασμό από τρίτη χώρα.
Το εργαλείο δίνει τη δυνατότητα για περιορισμούς στις εξαγωγές, επιβολή δασμών σε υπηρεσίες, περιορισμό πνευματικών δικαιωμάτων και αποκλεισμό αμερικανικών εταιρειών από δημόσιους διαγωνισμούς στην Ευρώπη. Για να ενεργοποιηθεί, απαιτείται έγκριση από την πλειοψηφία των κρατών-μελών που εκπροσωπούν τουλάχιστον το 65% του πληθυσμού της Ένωσης.
Ευρώπη και δασμοί: Το ενδεχόμενο εμπορικών αντιποίνων
Μία από τις άμεσες επιλογές της ΕΕ είναι να «παγώσει» τη μείωση δασμών σε αμερικανικά προϊόντα, η οποία ακόμη δεν έχει επικυρωθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Ήδη, ισχυρές πολιτικές ομάδες ζητούν αναστολή της διαδικασίας.
Παράλληλα, η Ένωση θα μπορούσε να επαναφέρει τη λίστα αντιποίνων που είχε ετοιμάσει πέρυσι, η οποία περιλαμβάνει προϊόντα όπως μοτοσικλέτες, φυστικοβούτυρο και τσίχλες. Αν και μια τέτοια κίνηση ενέχει τον κίνδυνο εμπορικής κλιμάκωσης, αναλυτές εκτιμούν ότι η σύνδεση των δασμών με το ζήτημα της Γροιλανδίας αλλάζει τη στάση των Βρυξελλών.
ΕΕ, Γροιλανδία και άμυνα: Το ΝΑΤΟ στο βάθος
Η ανοιχτή σύνδεση εμπορίου και ασφάλειας από τον Τραμπ έχει προκαλέσει ανησυχία στην Ευρώπη, ιδίως μεταξύ χωρών του ΝΑΤΟ. Ευρωπαίοι αξιωματούχοι φοβούνται ότι αν η Ένωση υποχωρήσει στο θέμα της Γροιλανδίας, μπορεί να ακολουθήσουν πιέσεις και για άλλα εδάφη.
Στο τραπέζι βρίσκονται σενάρια ενίσχυσης της ευρωπαϊκής στρατιωτικής παρουσίας, αύξησης των αμυντικών δαπανών και μετατόπισης εξοπλιστικών αγορών μακριά από τις ΗΠΑ. Ακραία επιλογή θα ήταν ο περιορισμός ή ακόμη και το κλείσιμο αμερικανικών βάσεων στην Ευρώπη, κάτι που θα οδηγούσε σε σοβαρή κλιμάκωση.
Ευρώπη: Νέες εμπορικές συμμαχίες εκτός ΗΠΑ
Οι απειλές δασμών έχουν ήδη αναζωπυρώσει το ενδιαφέρον της ΕΕ για εμπορικές συμφωνίες με άλλες χώρες, ώστε να μειώσει την εξάρτησή της από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Το Σάββατο υπεγράφη συμφωνία με τέσσερις χώρες της Νότιας Αμερικής, ενώ εντός του μήνα αναμένεται πρόοδος στις συνομιλίες με την Ινδία και πιθανώς την Αυστραλία, όπως γράφει η Wall Street Journal.
Παράλληλα, η νέα ένταση με την Ουάσινγκτον ενδέχεται να οδηγήσει την Ευρώπη σε επανεξέταση της στρατηγικής της απέναντι στην Κίνα, σε μια περίοδο που οι παγκόσμιες εμπορικές ισορροπίες μεταβάλλονται ραγδαία.
