Ο ειδικός απεσταλμένος του Λευκού Οίκου, Στιβ Γουίτκοφ, είχε το Σαββατοκύριακο μυστική συνάντηση με τον εξόριστο πρώην διάδοχο του ιρανικού θρόνου, Ρεζά Παχλαβί, με αντικείμενο τις μαζικές διαδηλώσεις που συγκλονίζουν το Ιράν, σύμφωνα με ανώτατο Αμερικανό αξιωματούχο.

Η συνάντηση αυτή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς πρόκειται για την πρώτη υψηλού επιπέδου επαφή μεταξύ της ιρανικής αντιπολίτευσης και της κυβέρνησης Τραμπ από την έναρξη των κινητοποιήσεων πριν από περίπου δύο εβδομάδες. Ο Παχλαβί επιχειρεί να παρουσιαστεί ως ενδεχόμενη «μεταβατική» λύση σε περίπτωση κατάρρευσης του καθεστώτος.

Ο Ρεζά Παχλαβί, γιος του σάχη που ανατράπηκε κατά την Ισλαμική Επανάσταση του 1979, ηγείται μιας μερίδας της αντιπολίτευσης από την εξορία στις Ηνωμένες Πολιτείες και τις τελευταίες ημέρες έχει εντείνει την παρουσία του στα αμερικανικά μέσα ενημέρωσης.

Παχλαβί και ΗΠΑ: Διπλωματικές διεργασίες στο παρασκήνιο

Στο εσωτερικό της αμερικανικής κυβέρνησης, η ομάδα εθνικής ασφάλειας του Λευκού Οίκου συζήτησε πρόσφατα πιθανά σενάρια αντίδρασης στις εξελίξεις στο Ιράν, χωρίς τη συμμετοχή του προέδρου Τραμπ. Σύμφωνα με αξιωματούχους, η Ουάσιγκτον βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο αξιολόγησης των επιλογών της.

Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο φέρεται να έχει ξεκαθαρίσει σε κλειστές συσκέψεις ότι προς το παρόν εξετάζονται μη στρατιωτικά μέσα στήριξης των διαδηλωτών, ενώ η απευθείας στρατιωτική εμπλοκή δεν βρίσκεται στο τραπέζι, όπως μεταδίδει το Axios.

Οι διαδηλώσεις συνεχίζονται σε πολλές ιρανικές πόλεις, με τις εκτιμήσεις για τον αριθμό των νεκρών να ποικίλλουν δραματικά. Σύμφωνα με αμερικανικές πηγές που επικαλούνται ισραηλινή αξιολόγηση, οι νεκροί ενδέχεται να ξεπερνούν τις 5.000, γεγονός που καταδεικνύει το μέγεθος της καταστολής.

Ο πρόεδρος Τραμπ κάλεσε δημόσια τους Ιρανούς να συνεχίσουν τις κινητοποιήσεις και να καταλάβουν κρατικούς θεσμούς, αφήνοντας ασαφείς αιχμές περί επικείμενης βοήθειας, ενώ ταυτόχρονα προειδοποίησε τους Αμερικανούς πολίτες να εγκαταλείψουν τη χώρα.

Παχλαβί: Από περιθωριακή φιγούρα σε σύμβολο διαμαρτυρίας

Αρχικά, η αμερικανική κυβέρνηση δεν θεωρούσε τον Παχλαβί κεντρικό πολιτικό παίκτη. Ωστόσο, αξιωματούχοι παραδέχονται ότι αιφνιδιάστηκαν από το γεγονός ότι σε πολλές διαδηλώσεις οι διαδηλωτές φώναζαν το όνομά του, κάτι που φαίνεται να προέκυψε αυθόρμητα.

Αναλυτές επισημαίνουν ότι ο Παχλαβί λειτουργεί ως ενοποιητικό σύμβολο εθνικής ταυτότητας, ιδιαίτερα για νεότερους Ιρανούς που δεν έζησαν την προεπαναστατική περίοδο αλλά τη συνδέουν με οικονομική ανάπτυξη, κοινωνικές ελευθερίες και διεθνές κύρος.

Σύμφωνα με πρόσφατες δημοσκοπήσεις, περίπου το ένα τρίτο των Ιρανών δηλώνει ότι στηρίζει τον Παχλαβί, ενώ ένα αντίστοιχο ποσοστό τον απορρίπτει έντονα. Παρ’ όλα αυτά, τα ποσοστά αυτά είναι υψηλότερα από κάθε άλλη προσωπικότητα της ιρανικής αντιπολίτευσης, γεγονός που τον καθιστά –τουλάχιστον προσωρινά– σημαντικό παράγοντα στις εξελίξεις.