Η Yara Basta-Bos, η πρόεδρος της ολλανδικής ένωσης γιατρών έκτακτης ανάγκης, ανακοίνωσε σήμερα τον απολογισμό των εορτασμών της Πρωτοχρονιάς. Περισσότεροι από 1.200 πολίτες τραυματίστηκαν – το ένα τρίτο των οποίων κατέληξε στο νοσοκομείο – αλλά υπήρχαν και δύο θάνατοι. «Τα πυροτεχνήματα είναι ωραία να τα βλέπεις. Αλλά το μέγεθος και το εύρος των ζημιών που προκαλούν στην Ολλανδία είναι απλά απίστευτο», σχολίασε η γιατρός που έχει πολύ μεγάλη εμπειρία στα επείγοντα περιστατικά. Πριν από μερικά χρόνια, η συγκεκριμένη γιατρός κλήθηκε να περιθάλψει έναν ασθενή στο Άμστερνταμ, ο οποίος βρέθηκε να κρατάει το δεξί του μάτι στο χέρι του, όταν το πυροτέχνημα που είχε, έσκασε με λάθος τρόπο και προς λάθος κατεύθυνση, βγάζοντάς του κυριολεκτικά το μάτι από την κόγχη.

Τα βεγγαλικά, τα πυροτεχνήματα, οι κρότοι και οι εκρήξεις της Πρωτοχρονιάς που ταρακούνησαν σπίτια και καταστήματα στο Άμστερνταμ, μετατρέποντας την πόλη σε «πολεμική ζώνη», φαίνεται ότι ενόχλησαν τους Ολλανδούς πολίτες για τελευταία φορά φέτος. Πριν από το τέλος του 2026 αναμένεται να τεθεί σε ισχύ μια εθνική απαγόρευση για τα περισσότερα πυροτεχνήματα που προορίζονται για ιδιωτική χρήση. Με αυτή την κίνηση, η Ολλανδία θα γίνει η δεύτερη ευρωπαϊκή χώρα, μετά την Ιρλανδία, που απαγορεύει μια παράδοση που, σύμφωνα με τους επικριτές σε ολόκληρη την ήπειρο, είναι εξαιρετικά επικίνδυνη, τρομοκρατεί τα κατοικίδια ζώα και γεμίζει τις πόλεις με τοξικά αέρια.

Η Ines Kostić, βουλευτής του Κόμματος για τα Ζώα, το οποίο άρχισε να πιέζει για την απαγόρευση πριν από 15 χρόνια, δήλωσε ότι η ολλανδική εκστρατεία κέρδισε υποστήριξη όταν οι πολίτες είδαν με τα μάτια τους πόσο επικίνδυνα είναι τα πυροτεχνήματα, πόσα θύματα έχουν και πόσο επιβαρύνουν τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης. «Κι εγώ η ίδια άναβα πυροτεχνήματα», είπε η βουλευτής. «Όλοι μεγαλώσαμε με αυτό, ήταν απολύτως φυσιολογικό. Αλλά συνειδητοποίησα πόσο μεγάλη είναι η ζημιά για την πόλη και την κοινωνία».

Κατά τη διάρκεια των πρόσφατων εορτασμών της Πρωτοχρονιάς, η πυροσβεστική υπηρεσία του Άμστερνταμ έλαβε 4.286 αναφορές για πυρκαγιές, ενώ μια ιστορική εκκλησία του 19ου αιώνα κάηκε κοντά στο πάρκο Vondelpark, σε μια βραδιά που σημαδεύτηκε από αυτό που η αστυνομία χαρακτήρισε ως άνευ προηγουμένου βία. Η Jolanda Trijselaar, πρόεδρος της ολλανδικής πυροσβεστικής υπηρεσίας, δήλωσε ότι οι πυροσβέστες δέχθηκαν επιθέσεις με πυροτεχνήματα από πολίτες και χρειάστηκαν ακόμη και την υποστήριξη των αστυνομικών δυνάμεων για να προστατευτούν. «Αυτό πρέπει να σταματήσει», είπε. «Οι πυροσβέστες μας είναι εκεί για να βοηθήσουν, όχι για να γίνονται στόχος βίας».

Το πάθος των Ολλανδών για τα πυροτεχνήματα κρατάει εκατοντάδες χρόνια, από τον 17ο αιώνα, λένε οι ιστορικοί, αλλά οι επιδείξεις με βεγγαλικά και εκρηκτικά έγιναν ευρέως διαδεδομένες μόνο μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Οι υποστηρικτές αυτής της πρακτικής – στην Ολλανδία και αλλού στην Ευρώπη – υποστηρίζουν ότι η χρήση πυροτεχνημάτων την παραμονή της Πρωτοχρονιάς έχει γίνει πλέον μια πολύ αγαπητή παράδοση και οι κυβερνήσεις που προσπαθούν να την περιορίσουν, αυτό που καταφέρνουν είναι να καταστείλουν μια πολύ διαδεδομένη και αποδεκτή μορφή διασκέδασης. Οι πωλητές πυροτεχνημάτων στην Ολλανδία, όπου ήδη ισχύουν περισσότερες από δώδεκα απαγορεύσεις από τις δημοτικές αρχές, ρίχνουν το φταίξιμο για το χάος της Πρωτοχρονιάς στις εισαγωγές επικίνδυνων και παράνομων εκρηκτικών.

Οι συζητήσεις για την απαγόρευση χρήσης πυροτεχνημάτων την παραμονή της Πρωτοχρονιάς έχουν ενταθεί σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες. Στη Γερμανία, όπου κάθε χρόνο καταγράφονται θάνατοι που σχετίζονται με πυροτεχνήματα, οι εκκλήσεις για απαγόρευση της ιδιωτικής πώλησης έχουν κερδίσει την υποστήριξη γιατρών, περιβαλλοντικών οργανώσεων και συνδικάτων της αστυνομίας, ενώ ορισμένες περιβαλλοντικές οργανώσεις προχωρούν ένα βήμα παραπέρα και ζητούν την απαγόρευση ακόμη και των πυροτεχνημάτων που έχουν άδεια.

Στη Φινλανδία, μια πρωτοβουλία πολιτών για την απαγόρευση των πυροτεχνημάτων που ξεκίνησε την παραμονή της Πρωτοχρονιάς, συγκέντρωσε σε λίγες μόνο ημέρες τις 50.000 υπογραφές που απαιτούνται για να συζητηθεί η απαγόρευση στο νομοθετικό σώμα της βουλής. Μια δημοσκόπηση που πραγματοποιήθηκε την περασμένη εβδομάδα έδειξε ότι το 70% των Φινλανδών υποστηρίζει τον περιορισμό των πυροτεχνημάτων, ενώ περίπου το 25% είναι υπέρ της πλήρους απαγόρευσής τους. Λίγες είναι οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες που αναζήτησαν εναλλακτικές λύσεις, ελλείψει εθνικών απαγορεύσεων.

Όπως αναφέρει το δημοσίευμα του Guardian, η Αθήνα και η Λευκωσία υποδέχτηκαν το νέο έτος με φωτεινά σόου και παραστάσεις με drones, αποφεύγοντας τον μεγάλο όγκο από θορυβώδεις και ρυπογόνες εκρήξεις που σημειώθηκαν τα προηγούμενα χρόνια. Στις Βρυξέλλες, η απαγόρευση των πυροτεχνημάτων παραβιάστηκε εν μέρει, σε μια νύχτα κατά την οποία οι υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης και οι εργαζόμενοι στις δημόσιες συγκοινωνίες δέχθηκαν βροχή από πυροτεχνήματα. Αν και η προοπτική μιας απαγόρευσης σε επίπεδο ΕΕ φαίνεται μακρινή προς το παρόν, οι αξιωματούχοι έχουν αρχίσει να αναγνωρίζουν τις ελλείψεις της υπάρχουσας νομοθεσίας. Τον Σεπτέμβριο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εντόπισε «ελλείψεις» σε θέματα ασφάλειας και περιβάλλοντος στην οδηγία της για τα πυροτεχνήματα, επισημαίνοντας την ευρεία διαθεσιμότητα επικίνδυνων πυροτεχνημάτων καθώς και την παράκαμψη των κανόνων μέσω των πωλήσεων που γίνονται στο διαδίκτυο.