Σημαντικές αναμένεται να είναι οι γεωπολιτικές συνέπειες της πρόσφατης σύλληψης του Νικολάς Μαδούρο από τις αμερικανικές δυνάμεις, καθώς σηματοδοτεί την πιο δυναμική ενέργεια της κυβέρνησης Τραμπ για την επέκταση της επιρροής των ΗΠΑ. Μάλιστα, λίγες ώρες μετά την επιχείρηση, ο Τραμπ προειδοποίησε ότι η αμερικανική κυριαρχία στο Δυτικό Ημισφαίριο δεν θα αμφισβητηθεί ποτέ ξανά.
Η Βενεζουέλα αποτελεί κρίσιμο γεωπολιτικό κόμβο, όπου συγκρούονται τα συμφέροντα των μεγάλων δυνάμεων. Πρόκειται για μια ενεργειακή υπερδύναμη που είναι σύμβολο της αντίθεσης στην αμερικανική ηγεμονία και διαχρονικά έχει συνάψει στενές σχέσεις με ισχυρούς αντιπάλους των ΗΠΑ.
Αποδυνάμωση του Ιράν
Η πτώση του Μαδούρο θα έχει σημαντικό αντίκτυπο για το Ιράν, μια χώρα όπου οι ΗΠΑ επιδιώκουν εδώ και καιρό την αλλαγή ηγεσίας.
Το Ιράν είναι στενός σύμμαχος της Βενεζουέλας από τις αρχές της δεκαετίας του 2000, όταν οι χώρες κυβερνούνταν από τον Ούγκο Τσάβες και τον Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ, δύο ηγέτες που καθόρισαν την παρουσία τους στη διεθνή σκηνή μέσω της αντίθεσής τους στην αμερικανική ηγεμονία.
Το Καράκας αποτελεί στρατηγικό προγεφύρωμα του Ιράν στο Δυτικό Ημισφαίριο και βασικό εταίρο για την παράκαμψη κυρώσεων. Το Ιράν εδώ και χρόνια στέλνει επεξεργασμένα καύσιμα, ανταλλακτικά και τεχνογνωσία για να στηρίξει τη βενεζουελάνικη πετρελαϊκή βιομηχανία, σε αντάλλαγμα για την πολύτιμη οικονομική βοήθεια. Η συνεργασία τους επεκτάθηκε και στον στρατιωτικό τομέα, με τη Βενεζουέλα να αγοράζει ιρανικά drones και άλλο οπλισμό.
Οι επιπτώσεις για την Κίνα
Σοβαρές θα μπορούσαν να είναι και οι επιπτώσεις και για την ενεργειακή ασφάλεια της Κίνας, της οποίας η Βενεζουέλα είναι βασικός προμηθευτής πετρελαίου. Το Πεκίνο είχε επενδύσει δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια σε συμφωνίες, εξασφαλίζοντας την προμήθεια πετρελαίου από περιοχές που βρίσκονται εκτός του ελέγχου των ΗΠΑ.
Τον Δεκέμβριο του 2025, οι εξαγωγές πετρελαίου της Βενεζουέλας προς την Κίνα ξεπέρασαν κατά μέσο όρο τα 600.000 βαρέλια την ημέρα, καλύπτοντας περίπου το 4% των συνολικών εισαγωγών πετρελαίου της χώρας. Μόλις λίγες ώρες πριν από τη σύλληψή του, ο Μαδούρο συναντήθηκε με τον ειδικό εκπρόσωπο της κινεζικής κυβέρνησης για θέματα Λατινικής Αμερικής, Τσιου Σιαότσι, ενισχύοντας τη στενή συνεργασία των δύο χωρών. Η απώλεια αυτής της στρατηγικής συνεργασίας θα αποτελέσει σημαντικό πλήγμα για την Κίνα και θα προσφέρει στις ΗΠΑ νέο μοχλό επιρροής στο διεθνές ενεργειακό πεδίο.
Φόβος για τις υπόλοιπες χώρες της Νότιας Αμερικής
Τις ώρες που ακολούθησαν τη σύλληψη του Μαδούρο, οι δηλώσεις του Τραμπ προκάλεσαν ανησυχία στους ηγέτες άλλων χωρών της Νότιας Αμερικής.
Σε τηλεφωνική συνέντευξη στο Fox News, προειδοποίησε ότι «κάτι θα πρέπει να γίνει για το Μεξικό», αναφέροντας ότι είχε προσφερθεί να στηρίξει την πρόεδρο, Κλαούντια Σέινμπαουμ, στην καταπολέμηση των καρτέλ ναρκωτικών.
Ο πρόεδρος της Κολομβίας, Γκουστάβο Πέτρο, τον οποίο ο Τραμπ έχει επίσης κατηγορήσει για εμπλοκή στην παραγωγή ναρκωτικών, δέχτηκε κι εκείνος σαφή προειδοποίηση από τον Αμερικανό πρόεδρο, υπογραμμίζοντας τη στρατηγική επιρροής των ΗΠΑ στην περιοχή.
Ένα παράδειγμα προς αποφυγή;
Όπως ο πόλεμος στο Ιράκ θεωρείται συχνά καταλύτης για την κατάρρευση της μεταπολεμικής παγκόσμιας τάξης των πραγμάτων, έτσι και η τολμηρή σύλληψη του Μαδούρο από τον Τραμπ, μαζί με τη ρητή πρόθεσή του να ελέγξει τη χώρα και τους πόρους της, θα μπορούσε, σύμφωνα με το περιοδικό Time, να πυροδοτήσει μια νέα μετατόπιση στον τρόπο που δρουν οι ισχυρές χώρες.
Η Ρωσία και η Κίνα ενδέχεται να εκλάβουν την αγνόηση των διεθνών κανόνων από τον Τραμπ ως πρόσκληση να κάνουν το ίδιο ή, στην περίπτωση της Ρωσίας, να συνεχίσουν τις παρεμβάσεις τους.
Η Κίνα απειλεί εδώ και χρόνια να επανακτήσει τον έλεγχο της Ταϊβάν. Οι ΗΠΑ έχουν επικαλεστεί επανειλημμένα διάφορα επιχειρήματα αναφορικά με το Διεθνές Δίκαιο και την κυριαρχία του μικρού νησιού, ωστόσο αυτά πλέον φαίνονται να μην έχουν ιδιαίτερη βάση.
Τέλος, παρόλο που οι ενεργειακές υποδομές της Βενεζουέλας έχουν υποστεί σοβαρές ζημιές λόγω των κυρώσεων, της κακοδιαχείρισης και των ανεπαρκών επενδύσεων, η χώρα, που έχει τα μεγαλύτερα αποδεδειγμένα αποθέματα πετρελαίου στον κόσμο, παραμένει κρίσιμη για την ενεργειακή ασφάλεια και τη γεωστρατηγική ισορροπία στην περιοχή.
Γι’ αυτόν τον λόγο, η απομάκρυνση του Μαδούρο, η υπόσχεση των ΗΠΑ να «διαχειριστούν» τη χώρα και η επιδίωξη εκμετάλλευσης του πλούτου της για αμερικανικά συμφέροντα αναμένεται με βεβαιότητα να ανοίξουν ένα νέο κεφάλαιο στην παγκόσμια γεωπολιτική σκηνή.
