Πολλές διεθνείς αντιδράσεις, αλλά και ερωτήματα προκάλεσε η ανατροπή του προέδρου της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, μέσω μιας αιφνιδιαστικής επιχείρησης που έφερε τη σύλληψή του και τη μεταφορά του σε ομοσπονδιακή φυλακή της Νέας Υόρκης. Ένα από τα ερωτήματα που απασχολούν είναι η νομιμότητα της κίνησης των ΗΠΑ να απομακρύνουν τον Μαδούρο από την εξουσία και μάλιστα με αυτόν τον τρόπο.
Ο Μαρκ Γουέλερ, διευθυντής του προγράμματος διεθνούς δικαίου στο think tank Chatham House, μίλησε στο BBC για τη νομιμότητα της απομάκρυνσης του Μαδούρο και απάντησε σε ερωτήσεις αν οι ΗΠΑ μπορούν νομικά να «διοικήσουν» τη Βενεζουέλα, μια λέξη που χρησιμοποίησε χθες ο Ντόναλντ Τραμπ.
Ο Γουέλερ λέει ότι η θέση των ΗΠΑ είναι ότι μπορούν να διεκδικήσουν δικαιοδοσία για τη διακίνηση ναρκωτικών και να εφαρμόσουν το ποινικό δίκαιο, ακόμη και αν η πράξη έχει διαπραχθεί από αλλοδαπό στο εξωτερικό.
Το ερώτημα είναι αν αυτό έχει «αμαυρωθεί» από τον τρόπο με τον οποίο συνελήφθη ο Μαδούρο, λέει, περιγράφοντας τη χθεσινή επιχείρηση ως «ένοπλη εισβολή».
Η θέση των ΗΠΑ είναι ότι δεν έχει σημασία πώς φέρνουν τον ύποπτο στο δικαστήριο, λέει, ακόμη και αν αυτό γίνεται με «διεθνώς παράνομα μέσα», όπως «απαγωγή από ξένη δικαιοδοσία».
Η διεθνής θέση είναι διαφορετική.
Στο διεθνές δίκαιο, «δεν υπάρχει νομική δικαιολογία για τη χρήση βίας», είτε για τη «σύλληψη ενός υπόπτου για ναρκωτικά» είτε για την «προώθηση της δημοκρατίας στη Βενεζουέλα», λέει ο Γουέλερ. Η μόνη διαθέσιμη δικαιολογία θα ήταν μια εντολή του ΟΗΕ, η οποία δεν δόθηκε, ή η αυτοάμυνα, προσθέτει.
Εντωμεταξύ, ο Γουέλερ χαρακτηρίζει «πολύ περίεργη» την πρόταση ότι οι ΗΠΑ θα διοικήσουν τη Βενεζουέλα. Είναι «δύσκολο να βρούμε μια νομική ονομασία που να περιγράφει αυτή τη ρύθμιση», λέει. Προς το παρόν, δεν φαίνεται να αναφέρεται σε ένοπλη κατοχή, αλλά μάλλον σε «συνεχή πολιτική παρέμβαση» που υποστηρίζεται από την «απειλή περαιτέρω χρήσης βίας από τις ΗΠΑ», επισημαίνει.
