Η ατμόσφαιρα στη Μητρόπολη Αθηνών ήταν βαριά, γεμάτη από μια σιωπηλή ευγνωμοσύνη για τη γυναίκα που όρισε το ελληνικό πεντάγραμμο. Όταν η Χαρούλα Αλεξίου στάθηκε μπροστά στο πλήθος, η φωνή της, πάντα στιβαρή, λύγισε. Απευθύνθηκε προσωπικά στη δική της Μαρινέλλα, σε μια εξομολόγηση που δεν έμοιαζε με τυπικό επικήδειο, αλλά με έναν ειλικρινή αποχαιρετισμό σε έναν δικό της άνθρωπο.

«Μαρινέλλα μου, καπετάνισσα», είπε με έναν λυγμό η Χαρούλα Αλεξίου, δίνοντας το στίγμα της απώλειας. Με τρεμάμενη φωνή, η ερμηνεύτρια μίλησε για τη γυναίκα που υπήρξε οδηγός για γενιές ολόκληρες, αποκαλώντας την «Κυρά» και «Καπετάνισσα».

«Μάνα» για όλο τον Ελληνισμό

Όπως είπε η Χαρούλα, η επίδραση της Μαρινέλλας ξεπέρασε τα όρια της μουσικής σκηνής. «Κατέκτησες όλο τον Ελληνισμό σε όλα τα μήκη και πλάτη του πλανήτη. Σε λένε εμβληματική τραγουδίστρια, αιώνια φωνή, γυναίκα με τσαγανό, πολλοί σε λένε μάνα. Για την ευγνωμοσύνη που νιώθουν όσοι σε γνώρισαν», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Η ίδια στάθηκε ιδιαίτερα στον τρόπο με τον οποίο η κορυφαία τραγουδίστρια παρέμεινε παρούσα στη συνείδηση του κόσμου, ακόμα και όταν η αυλαία έπεσε ξαφνικά:

«Μέσα στη γλύκα του φθινοπώρου, στις 25 Σεπτεμβρίου 2024, πάνω στην ωραιότερη σκηνή της χώρας, στο Ωδείο Ηρώδου του Αττικού. Το Ηρώδειο. Εκεί που κάθε Έλληνας και ξένος καλλιτέχνης ποθεί να εμφανιστεί. Στη σκιά της Ακρόπολης, στη σκιά του Παρθενώνα. Εκεί διάλεξες, Μαρινέλλα, αρχόντισσά μας, να τραγουδήσεις α καπέλα το μεγάλο αντίο σου.

Άφησες την τελευταία σταγόνα της φωνής σου στον βωμό του Ηρωδείου. Έκλεισες τα μάτια σου και δεν μας ξανατραγούδησες. Και χτυπούσε ακόμα η καρδιά σου.

Και δεν μας ξανατραγούδησες κι ας χτυπούσε ακόμα η καρδιά σου. Ο κόσμος που σε λάτρεψε όμως, δεν σε άφησε να φύγεις. Δεν σου επέτρεψε να τον αφήσεις. Περίμενε να επιστρέψεις, γιατί έτσι τον είχες μάθει: να παίζεις μαζί του με τα “πήγαινε-έλα” σου».

Στην τελετή δεν βρέθηκαν μόνο οι στενοί της συνεργάτες, αλλά εκπρόσωποι από κάθε γωνιά του καλλιτεχνικού και πολιτικού κόσμου. Ηθοποιοί, σκηνοθέτες, μουσικοί, τεχνικοί, άνθρωποι που δούλεψαν στα παρασκήνια και την έζησαν από κοντά, ήταν όλοι εκεί. Όπως υπογράμμισε η Αλεξίου, για την προσωπικότητα της Μαρινέλλας μιλούν όλοι «αληθινά, λατρευτικά».

«Ένας φίλος είπε, «όποιον δεν τον αγκάλιασε η Μαρινέλλα και όποιον δεν του έσφιξε το χέρι, τίποτα δεν ένιωσε απ’ την αγάπη της». Το φως σου το λάβαμε όμως κι από μεγάλες αποστάσεις. Μαρινέλλα μου, καπετάνισσα. Αυτή η φωνή από ποια κρυστάλλινη πηγή γεννήθηκε; Σήμερα κάνω κάτι που δεν είχα ποτέ φανταστεί πως θα κάνω. Στην πρώτη μου ακρόαση, πέρασα με δικό σου τραγούδι.

Και τώρα καλέστηκα από το παιδί σου να μιλήσω για τις χάρες σου, εδώ μπροστά σου, και μπροστά σε τόσους αγαπημένους σου, που έχετε ζήσει και έχετε μοιραστεί πολλά περισσότερα. Για όσους συνεργαστήκαμε μαζί σου, ήσουν ένα δώρο μεγάλης αξίας.

Μας πλούτισες με πολύτιμες αναμνήσεις, κυρά μου, το καταλαβαίνεις; Θυμάμαι στο αφιέρωμά μας στη Βίκυ Μοσχολιού, ήμασταν δέκα τραγουδίστριες και σε είχαμε κορυφαία. Πόσο όμορφη ήσουνα. Σε θυμάμαι στην τελετή των Ολυμπιακών Αγώνων, να ανοίγεις τα χέρια σου σαν να ήθελες να πετάξεις. Κι εκεί κορυφαία. Κορυφαία και άλλοτε ταπεινή.

Έκανα μια γιορτή στο σπίτι μου μια μέρα, και θυμάμαι πως μπήκες μέσα σαν βασίλισσα, φορώντας μια χρυσή χάρτινη κορώνα, και κρατούσες για μένα ένα πλαστικό διάδημα, γιατί θέλαμε να είμαστε οι πριγκίπισσες. Αγκαλιαστήκαμε και γελάσαμε πολύ. Και όλοι έτσι θέλουμε να σε θυμόμαστε. Να γελάς, μ’ αυτή την κρυστάλλινη φωνή, και να είσαι η βασίλισσά μας. Γιατί σου άρεσε πολύ να γελάς, Μαρινέλλα. Να γελάς, να κουβεντιάζεις, να τραγουδάς. Και να αγαπάς. Να αγαπάς πολύ», κατέληξε η Χαρούλα Αλεξίου.

Γιώργος Νταλάρας: «Η ανάγκη αγόρι μου»

Ιδιαίτερα φορτισμένος ήταν και ο αποχαιρετισμός του Γιώργου Νταλάρα, ο οποίος αναφέρθηκε στη Μαρινέλλα ως τη δική του «μάνα». Ο ερμηνευτής εστίασε στη δύναμη του χαρακτήρα της και στο πώς κατάφερε να αλλάξει τους κανόνες της νύχτας και της μουσικής βιομηχανίας.

«Δεν ήθελες πολλά λόγια, άλλωστε ποιος δεν σε ξέρει, ποιος δεν ξέρει τα τραγούδια σου, την περιπετειώδη ιστορία σου που δεν ήταν εύκολη. Έσπασες ταμπού, γκρέμισες κάστρα, δημιούργησες πρότυπο που ακολούθησαν οι επόμενες γενιές», σημείωσε ο Γιώργος Νταλάρας.

Θυμήθηκε μάλιστα μια προσωπική τους στιγμή, όταν την είχε ρωτήσει πώς τολμά να παίρνει τέτοια ρίσκα στην καριέρα της:

«Όταν σε ρώτησα “βρε μάνα πώς τα κάνεις όλα αυτά, πώς παίρνεις τέτοιο ρίσκο;” μου έλεγες “η ανάγκη αγόρι μου”».

Ο Νταλάρας θέλησε να επαναπροσδιορίσει τη στιγμή της «φυγής» της, συνδέοντάς την με την τελευταία της παρουσία στη σκηνή: «Μαρινέλλα μου, εσύ δεν πέθανες προχθές, πέταξες πάνω από τον ουρανό του Ηρωδείου τον περασμένο Σεπτέμβριο, σαν την Εκάβη όπως σε είχε βαφτίσει ο Βολονάκης. Σαν μάνα με βοήθησες να σταθώ στα πόδια μου».

Κλείνοντας, απευθύνθηκε στην κόρη και τα εγγόνια της, προτρέποντάς τους να είναι περήφανοι για εκείνη, ενώ το δικό του «καλό ταξίδι και καλή τύχη όπου και αν πας» σφράγισε μια από τις πιο συγκινητικές στιγμές της ημέρας.