Έντονο προβληματισμό προκαλούν στο Πολεμικό Ναυτικό αλλά και στο πολιτικό επιτελείο του υπουργείου Εθνικής Άμυνας οι αιφνίδιες παραιτήσεις τεσσάρων στελεχών που υπηρετούσαν στη νέα υπερσύγχρονη φρεγάτα τύπου Belh@rra «Κίμων», λίγες μόλις ημέρες μετά την εντυπωσιακή άφιξή της στον ναύσταθμο Σαλαμίνας. Οι συγκεκριμένες παραιτήσεις έρχονται να προστεθούν σε έναν ήδη ανησυχητικά μακρύ κατάλογο αποχωρήσεων που καταγράφεται στις τάξεις του Ναυτικού μας τα τελευταία χρόνια και το οποίο το 2025 έλαβε ιδιαίτερα μεγάλες διαστάσεις.
Οι συγκεκριμένες παραιτήσεις ανεβάζουν τον συνολικό αριθμό των στελεχών που έχουν ζητήσει την έξοδό τους από το Πολεμικό Ναυτικό από τις αρχές του 2025 έως και σήμερα, έναν χρόνο μετά, στα 276 άτομα, αριθμός σημαντικά αυξημένος σε σχέση με το 2024. Η εξέλιξη αυτή δεν πλήττει μόνο την εικόνα του κλάδου, αλλά δημιουργεί και σοβαρά ερωτήματα για το κατά πόσο οι συνθήκες υπηρεσίας και οι αμοιβές μπορούν τελικά να συγκρατήσουν έμπειρο και εξειδικευμένο προσωπικό, την ώρα που βρίσκεται σε εξέλιξη ένα φιλόδοξο πρόγραμμα που έχει ανακοινώσει ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, περί ανανέωσης του Στόλου.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η είδηση των παραιτήσεων από το πλήρωμα που παρέλαβε και μετέφερε τη φρεγάτα «Κίμων» από τα γαλλικά ναυπηγεία της Naval Group στην Ελλάδα, έχει προκαλέσει έντονη δυσαρέσκεια στην ηγεσία του Πολεμικού Ναυτικού. Ανώτατοι αξιωματικοί επισημαίνουν ότι πρόκειται για στελέχη που είχαν περάσει μακρά και απαιτητική εκπαίδευση στο εξωτερικό, προκειμένου να μπορούν να χειριστούν τα προηγμένα και ιδιαίτερα σύνθετα συστήματα του νέου αποκτήματος του στόλου μας. Η ξαφνική αποχώρησή τους, όπως τονίζουν, δημιουργεί λειτουργικό κενό και επιβαρύνει περαιτέρω ένα σύστημα που ήδη αυτή τη στιγμή δοκιμάζεται.
Να σημειωθεί πως από τα τέσσερα στελέχη, ένας είναι αξιωματικός και τρεις υπαξιωματικοί. Δύο από τους τελευταίους έχουν ήδη εξασφαλίσει εργασία σε φορείς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης μέσω διαδικασιών του ΑΣΕΠ, γεγονός που δείχνει ότι η μετάβασή τους εκτός Ενόπλων Δυνάμεων δεν ήταν τυχαία ή παρορμητική αλλά σχεδιασμένη. Κοινός παρονομαστής στις αιτίες αποχώρησης όλων είναι το οικονομικό σκέλος. Ωστόσο, όπως αναφέρουν πηγές του υπουργείου Άμυνας, τα περιθώρια για περαιτέρω ενίσχυση των αποδοχών έχουν ουσιαστικά εξαντληθεί, καθώς οι όποιες αυξήσεις προήλθαν κυρίως από εσωτερικές περικοπές δαπανών και όχι από πρόσθετη χρηματοδότηση του κρατικού προϋπολογισμού.
Την ίδια ώρα, πρώην αρχηγοί του Γενικού Επιτελείου Ναυτικού εμφανίζονται λιγότερο αιφνιδιασμένοι από τις εξελίξεις. Κι αυτό γιατί, όπως σημειώνουν, οι σημερινές κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες δεν έχουν καμία σχέση με το παρελθόν. Το κόστος ζωής, τα ενοίκια και η γενικευμένη ακρίβεια καθιστούν ιδιαίτερα δύσκολη την καθημερινότητα των στελεχών, ειδικά των νεότερων, οι οποίοι δεν διακρίνουν προοπτική ουσιαστικής βελτίωσης. Σε αυτό το περιβάλλον, πολλοί επιλέγουν να αποχωρήσουν, μόλις τους δοθεί μια εναλλακτική επαγγελματική διέξοδος, όπως τώρα και με τα τέσσερα πρόσωπα της φρεγάτας.
Η αντικατάσταση εκπαιδευμένων στελεχών, όπως εκείνων που υπηρετούσαν στη «Κίμων», απαιτεί χρόνο και σημαντικούς οικονομικούς πόρους. Παράλληλα, σύμφωνα με έμπειρους αξιωματικούς, τα πρόσθετα επιδόματα που θεσπίστηκαν για την ενίσχυση του προσωπικού του Στόλου δεν είχαν το αναμενόμενο αποτέλεσμα, καθώς μεγάλο μέρος τους παρακρατείται, με αποτέλεσμα το καθαρό όφελος να είναι περιορισμένο.
Θυμίζουμε ότι τον περασμένο Φεβρουάριο είχαμε αναφέρει πως μια σειρά από στελέχη του Πολεμικού Ναυτικού δήλωναν απαρέσκεια ως προς τη στελέχωση της νέας υπερσύγχρονης, μήκους 122 μέτρων, φρεγάτας «Κίμων». «Οι αξιωματικοί και οι υπαξιωματικοί δεν θέλουν να δηλώσουν ενδιαφέρον να πάνε στο πλοίο, παρά το γεγονός ότι έχει πολύ περισσότερες ανέσεις σε σχέση με τις άλλες πλεύσιμες δυνάμεις του στόλου μας», γράφαμε χαρακτηριστικά. Και προσθέταμε: «Κάποτε οι ένστολοι έβαζαν έως και πολιτικό μέσον για να πάνε στις Ηνωμένες Πολιτείες, στην Ολλανδία ή στη Γαλλία ώστε να παραλάβουν τα νέα πλοία του στόλου. Τώρα η εικόνα έχει αντιστραφεί πλήρως και υπάρχει μια γενικότερη άρνηση. Η βασικότερη αιτία δεν είναι άλλη από τους χαμηλούς μισθούς που λαμβάνουν και θεωρούν πως, εάν και θα εκτελούν σημαντικές αποστολές με τη φρεγάτα «Κίμων», όπως βέβαια και με τα άλλα πολεμικά πλοία που διαθέτει η χώρα μας, δεν έχουν τις ανάλογες οικονομικές απολαβές. Υπάρχουν κυβερνήτες φρεγάτας που λαμβάνουν ως βασικό μισθό μόλις 1.500 ευρώ τον μήνα χωρίς τα επιδόματα, κάτι που αν μη τι άλλο δεν αποτελεί κίνητρο προκειμένου κάποιος να αντιμετωπίζει τις ιδιαιτερότητες της θάλασσας. Γι’ αυτόν τον λόγο άλλωστε και αρκετοί ένστολοι έχουν παραιτηθεί το τελευταίο χρονικό διάστημα και στρέφονται προς το εμπορικό ναυτικό που έχει καλύτερα λεφτά αλλά και ζήτηση σε προσωπικό».
Παρά πάντως το βαρύ κλίμα, στα ανώτερα κλιμάκια και στα επιτελεία του Πολεμικού Ναυτικού το ηθικό παραμένει σχετικά υψηλό, κυρίως λόγω της ένταξης νέων σύγχρονων μονάδων, όπως οι φρεγάτες Belh@rra, που ενισχύουν σημαντικά τις επιχειρησιακές δυνατότητες της χώρας στο Αιγαίο. Ωστόσο, η εικόνα είναι διαφορετική στους υπαξιωματικούς, οι οποίοι αποτελούν τη μεγάλη πλειονότητα των παραιτηθέντων τα τελευταία χρόνια. Οι παραιτήσεις στο ΠΝ αφορούν, μεταξύ άλλων, δεκάδες αποφοίτους παραγωγικών σχολών, όπως η Σχολή Δοκίμων και η ΣΜΥΝ. Σημαντικός αριθμός προέρχεται επίσης από ειδικότητες κρίσιμες για τη λειτουργία του Ναυτικού, όπως γιατροί και νοσηλευτές. Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί τέλος και το γεγονός ότι αρκετοί παραιτούμενοι επέλεξαν να καταβάλουν αποζημίωση για να αποχωρήσουν νωρίτερα, κάτι που μέχρι πρότινος ήταν εξαιρετικά σπάνιο. Αν μη τι άλλο, η συνεχής αύξηση των παραιτήσεων, ιδίως μεταξύ των χαμηλότερων βαθμών, αναδεικνύει ένα δομικό πρόβλημα στελέχωσης που δεν μπορεί να αγνοηθεί.
