Φορολογική παγίδα αποτελεί για χιλιάδες φορολογούμενους η ιδιοχρησιμοποίηση αλλά και η δωρεάν παραχώρηση χρήσης γης και ακινήτων. Στην περίπτωση της ιδιοχρησιμοποίησης ή της δωρεάν παραχώρησης ακινήτων θεωρείται ότι ο φορολογούμενος αποκτά εισόδημα το οποίο υπολογίζεται με τεκμαρτό τρόπο. Σύμφωνα με τις νομοθετικές διατάξεις «Το εισόδημα από ιδιοχρησιμοποίηση ή δωρεάν παραχώρηση τεκμαίρεται ότι συνίσταται στο 3% της αντικειμενικής αξίας του ακινήτου».
Η αντικειμενική αξία προκύπτει με βάση τα φύλλα υπολογισμού της αντικειμενικής αξίας για τα εντός σχεδίου και τα έντυπα Κ για τα ακίνητα που βρίσκονται εκτός του αντικειμενικού υπολογισμού της αξίας των ακινήτων (εκτός σχεδίου).
Αν για παράδειγμα ένα ακίνητο που ιδιοχρησιμοποιείται έχει αντικειμενική αξία 100.000 ευρώ, το έσοδο που θα πρέπει να δηλωθεί είναι 100.000 Χ 3% = 3.000 ευρώ.
Το ποσό αυτό στα φυσικά πρόσωπα που ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα θα φορολογηθεί ως εισόδημα στο φυσικό πρόσωπο, με τους συντελεστές της κλίμακας (με συντελεστή 22% έως και 45%, ανάλογα με το ύψος του εισοδήματος).
Εξαιρέσεις
Το τεκμαρτό εισόδημα από δωρεάν παραχώρηση κατοικίας μέχρι 200 τ.μ. προς τα τέκνα ή τους γονείς του φορολογούμενου ή προς άλλους ανιόντες ή κατιόντες εξ αίματος ή εξ αγχιστείας συγγενείς, προκειμένου να χρησιμοποιηθεί ως κύρια κατοικία, δεν υπάγεται σε φόρο. Το ποσό αυτό δεν αναγράφεται στη δήλωση. Δεν δύναται να δηλωθεί μέρος της κατοικίας ως δωρεάν παραχωρούμενο και το υπόλοιπο να δηλωθεί ως κενό.
Εφόσον η δωρεάν παραχωρούμενη κατοικία υπερβαίνει τα 200 τ.μ. τότε στη φορολογική δήλωση μεταφέρεται το τεκμαρτό εισόδημα 3% της αντικειμενικής αξίας της δωρεάν παραχωρούμενης κατοικίας και μόνο για την υπερβάλλουσα επιφάνεια, δηλαδή η επιφάνεια που υπερβαίνει τα 200 τ.μ.
Επισημαίνεται ότι στην επιφάνεια των 200 τ.μ. προσμετρώνται εκτός από κύριους και οι βοηθητικοί χώροι (θέσεις στάθμευσης, αποθήκες κ.λπ.), ακόμη κι αυτοί που βρίσκονται σε διαφορετική οικοδομή απ’ αυτή όπου βρίσκεται η κύρια κατοικία, πλησίον αυτής, και εφόσον δεν υπάρχουν στην οικοδομή της κύριας κατοικίας τέτοιοι χώροι.
Επίσης, δεν υπολογίζεται τεκμαρτό εισόδημα για τα πρόσωπα που ασκούν ατομική αγροτική επιχειρηματική δραστηριότητα, από ιδιοχρησιμοποίηση ή δωρεάν παραχώρηση προς ανιόντες, κατιόντες ή συζύγους, αγροτικών εκτάσεων στις οποίες περιλαμβάνονται λιβάδια, καλλιεργήσιμες γαίες, βοσκήσιμες γαίες και κάθε είδους κατασκευές ή εγκαταστάσεις που χρησιμοποιούνται για την άσκηση της δραστηριότητας αυτής.
