Η έλλειψη ουσιαστικής επικοινωνίας μέσα στους χώρους εργασίας εξελίσσεται σε μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τις ελληνικές επιχειρήσεις, σε μια περίοδο όπου η διατήρηση προσωπικού και η προσέλκυση νέων στελεχών αποτελούν βασικό ζητούμενο. Νέα έρευνα της kariera.gr αποτυπώνει ένα εργασιακό περιβάλλον όπου αρκετοί εργαζόμενοι αισθάνονται ότι δυσκολεύονται να εκφραστούν ανοιχτά, δεν λαμβάνουν ουσιαστική αναγνώριση για την προσπάθειά τους και συχνά μένουν χωρίς σαφή επαγγελματική κατεύθυνση από τους προϊσταμένους τους.
Τα στοιχεία της έρευνας, που βασίστηκε σε απαντήσεις χιλιάδων εργαζομένων μέσω LinkedIn Polls, δείχνουν ότι παρά τη συζήτηση που έχει ανοίξει τα τελευταία χρόνια γύρω από το wellbeing, την εταιρική κουλτούρα και τη σημασία της ανθρώπινης διοίκησης, πολλές επιχειρήσεις εξακολουθούν να λειτουργούν με μοντέλα διοίκησης που επικεντρώνονται κυρίως στην καθημερινή εκτέλεση εργασιών και λιγότερο στην ανάπτυξη των ανθρώπων τους.
Ένα από τα βασικά συμπεράσματα της έρευνας αφορά τη δυσκολία πολλών εργαζομένων να διαφωνήσουν ανοιχτά με τους managers τους. Παρότι ένα μέρος των συμμετεχόντων δηλώνει ότι εκφράζει ελεύθερα την άποψή του, η εικόνα που προκύπτει δείχνει ότι η «ασφαλής διαφωνία» εξακολουθεί να μην θεωρείται δεδομένη στους περισσότερους εργασιακούς χώρους.
Συγκεκριμένα, σχεδόν οι μισοί εργαζόμενοι που συμμετείχαν στην έρευνα ανέφεραν ότι μπορούν να διαφωνήσουν μόνο «με προσοχή», ζυγίζοντας τις αντιδράσεις και το κλίμα που επικρατεί στην εταιρεία. Ένα μικρότερο ποσοστό δήλωσε ότι αισθάνεται απόλυτα άνετα να εκφράσει διαφορετική άποψη χωρίς φόβο, ενώ δεν λείπουν όσοι παραδέχονται ότι αποφεύγουν εντελώς να τοποθετηθούν ή αισθάνονται ανασφάλεια όταν χρειάζεται να εκφράσουν αντίθετη γνώμη.
Η εικόνα αυτή, σύμφωνα με στελέχη της αγοράς εργασίας, συνδέεται άμεσα με τη δομή πολλών επιχειρήσεων στην Ελλάδα, όπου η κουλτούρα διοίκησης παραμένει σε αρκετές περιπτώσεις αυστηρά ιεραρχική και λιγότερο συμμετοχική. Παράλληλα, αρκετοί managers καλούνται να διοικήσουν ομάδες χωρίς να έχουν προηγουμένως εκπαιδευτεί ουσιαστικά σε θέματα ηγεσίας, επικοινωνίας και διαχείρισης ανθρώπινου δυναμικού.
Ένα ακόμη στοιχείο που αναδεικνύει η έρευνα αφορά την αναγνώριση της προσπάθειας των εργαζομένων. Παρά τη συχνή αναφορά των επιχειρήσεων στη σημασία της επιβράβευσης και της ενδυνάμωσης των ομάδων, οι περισσότεροι εργαζόμενοι δηλώνουν ότι η αναγνώριση παραμένει περιορισμένη ή επιφανειακή.
Περίπου ένας στους τρεις εργαζόμενους απάντησε ότι μετά την ολοκλήρωση ενός απαιτητικού project η επιβράβευση περιορίζεται σε ένα τυπικό «μπράβο», χωρίς ουσιαστική συνέχεια ή επιπλέον αναγνώριση. Την ίδια στιγμή, σημαντικό ποσοστό ανέφερε ότι δεν γίνεται καμία απολύτως αναφορά στην προσπάθεια ή στο αποτέλεσμα της δουλειάς του.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και το γεγονός ότι αρκετοί εργαζόμενοι αισθάνονται πως η ανατροφοδότηση που λαμβάνουν από τη διοίκηση αφορά κυρίως λάθη, παραλείψεις και προβλήματα, ενώ οι θετικές επιδόσεις περνούν συχνά απαρατήρητες. Σύμφωνα με ειδικούς της αγοράς εργασίας, αυτή η πρακτική επηρεάζει αρνητικά τόσο την ψυχολογία όσο και τη μακροπρόθεσμη δέσμευση των εργαζομένων απέναντι στην εταιρεία.
Το μεγαλύτερο όμως έλλειμμα φαίνεται να εντοπίζεται στην καθοδήγηση για την επαγγελματική εξέλιξη των εργαζομένων. Η έρευνα δείχνει ότι σε πολλές επιχειρήσεις δεν υπάρχει σαφές πλάνο ανάπτυξης, ούτε οργανωμένη συζήτηση γύρω από τα επόμενα βήματα ενός εργαζόμενου μέσα στον οργανισμό.
Μόλις ένα μικρό ποσοστό των συμμετεχόντων ανέφερε ότι γνωρίζει με σαφήνεια τα κριτήρια εξέλιξης και τις δυνατότητες επαγγελματικής προόδου που υπάρχουν στην εταιρεία του. Αντίθετα, αρκετοί δηλώνουν ότι είτε δεν γίνονται σχετικές συζητήσεις είτε οι απαντήσεις που λαμβάνουν είναι αόριστες και μεταθέτουν τις αποφάσεις για το μέλλον.
Αντίστοιχη εικόνα καταγράφεται και στις προσωπικές συναντήσεις μεταξύ εργαζομένων και managers. Αν και σε αρκετές εταιρείες πραγματοποιούνται one-to-one meetings, οι συναντήσεις αυτές φαίνεται να επικεντρώνονται κυρίως στην καθημερινή διαχείριση εργασιών, στα deadlines και στην επίλυση πρακτικών ζητημάτων, παρά στη στρατηγική εξέλιξη ή στην ανάπτυξη δεξιοτήτων.
Στελέχη της αγοράς επισημαίνουν ότι η νέα γενιά εργαζομένων αξιολογεί πλέον διαφορετικά το εργασιακό περιβάλλον. Ο μισθός εξακολουθεί να αποτελεί βασικό κριτήριο, ωστόσο η ποιότητα της καθημερινής συνεργασίας, η δυνατότητα εξέλιξης, η αίσθηση εμπιστοσύνης και η αναγνώριση αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία.
Η Κωνσταντίνα Γρηγορίου, Head of Sales SMEs της kariera.gr, σημειώνει ότι πολλές επιχειρήσεις εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν τη διαφωνία ως απειλή αντί ως ευκαιρία για βελτίωση και εξέλιξη. Όπως υπογραμμίζει, η πραγματική δύναμη ενός manager δεν βρίσκεται στον έλεγχο, αλλά στην ικανότητά του να ενδυναμώνει τις ομάδες του, να αναγνωρίζει την προσπάθεια και να προετοιμάζει τους εργαζόμενους για μεγαλύτερους ρόλους και ευθύνες.
Το συμπέρασμα που προκύπτει από την έρευνα είναι ότι, σε μια αγορά εργασίας όπου ο ανταγωνισμός για εξειδικευμένα στελέχη εντείνεται, οι επιχειρήσεις που θα καταφέρουν να δημιουργήσουν κουλτούρα εμπιστοσύνης, ανοιχτής επικοινωνίας και πραγματικής αναγνώρισης ενδέχεται να αποκτήσουν σημαντικό πλεονέκτημα τα επόμενα χρόνια.
