Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα διοχέτευσε στις τράπεζες της ευρωζώνης σχεδόν 3 τρισεκατομμύρια ευρώ κατά τη διάρκεια της πανδημίας ως έκτακτο πακέτο στήριξης και τώρα αυτά τα χρήματα αναμένεται να αποσυρθούν από το χρηματοπιστωτικό σύστημα έως το 2027.
Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί το «τέλος μιας εποχής» τονίζουν οι αναλυτές και η ΕΚΤ προέβλεψε ότι η πλεονάζουσα ρευστότητα των τραπεζών της ευρωζώνης θα πέσει κάτω από τα 2 τρισεκατομμύρια ευρώ το επόμενο έτος.
«Η κατάσταση έκτακτης ανάγκης στην ευρωπαϊκή νομισματική πολιτική πλησιάζει στο τέλος της. Σηματοδοτεί το τέλος μιας εποχής», είπε ο Carsten Brzeski, επικεφαλής της μακροοικονομικής ομάδας της ING σε παγκόσμιο επίπεδο.
Οι Financial Times έγραψαν ότι από τον Μάρτιο του 2020, η ΕΚΤ ξεκίνησε το λεγόμενο Πρόγραμμα Αγορών Έκτακτης Ανάγκης λόγω Πανδημίας (PEPP). Το πρόγραμμα αυτό περιελάμβανε τη μαζική αγορά ομολόγων του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα, σε μια προσπάθεια σταθεροποίησης και τόνωσης της οικονομίας που είχε πληγεί από την πανδημία. Επίσης, προσέφερε στις τράπεζες αρκετές γενναιόδωρες και μακροπρόθεσμες πράξεις αναχρηματοδότησης.
Οι περισσότεροι οικονομολόγοι αναγνωρίζουν στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα το γεγονός ότι απέτρεψε μια ευρύτερη οικονομική κατάρρευση, καθώς η συμβατική νομισματική πολιτική είχε πλέον εξαντλήσει τα μέσα δράσης της.
Οι επικριτές της συγκεκριμένης πολιτικής όμως, προειδοποίησαν ότι η πληθώρα ρευστότητας ενδέχεται να έχει στρεβλώσει τις τιμές των περιουσιακών στοιχείων, καθώς πυροδότησε μια φρενίτιδα στην αγορά ακινήτων σε χώρες όπως η Γερμανία. Υποστήριξαν επίσης, πως το PEPP συνέβαλε στην αύξηση του πληθωρισμού από τα τέλη του 2021.
Η ΕΚΤ λοιπόν, ξεκίνησε να αποσύρει σταδιακά τα μη συμβατικά νομισματικά της μέσα από το 2022, με αποτέλεσμα τη σταδιακή μείωση της ρευστότητας, η οποία είχε υπερδιπλασιαστεί φτάνοντας τα 4,8 τρισ. ευρώ μέχρι τον Οκτώβριο του 2022. Η απομάκρυνση αυτή όμως, απαιτούσε χρόνο.
Ως αποτέλεσμα, η πλεονάζουσα ρευστότητα που οι τράπεζες καταθέτουν στην ΕΚΤ έχει μειωθεί κατά σχεδόν 50% και αναμένεται να συρρικνωθεί περαιτέρω έως το 2027.
Μέχρι στιγμής, η επιστροφή στην κανονικότητα εξελίσσεται ομαλά, σύμφωνα με την ανάλυση της κεντρικής τράπεζας που δημοσιεύθηκε την Πέμπτη. «Δεν υπάρχουν ενδείξεις κατακερματισμού», ανέφερε η ΕΚΤ.
«Οι τράπεζες θα πρέπει πλέον να διαχειρίζονται πιο ενεργά τη ρευστότητά τους», τόνισαν οι οικονομολόγοι της ΕΚΤ, προβλέποντας πως οι τράπεζες θα αρχίσουν να βασίζονται σε μεγαλύτερο βαθμό στη χρηματαγορά, καθώς και στις συνήθεις πράξεις αναχρηματοδότησης.
