Ρεκόρ αιτήσεων συνταξιοδότησης κατέγραψε το 2025 ο ΕΦΚΑ, στη χειρότερη επίδοση της τελευταίας 9ετίας, καθώς μέσα στη χρονιά υποβλήθηκαν συνολικά 225.803 αιτήσεις. Ο αριθμός αυτός αποτελεί το υψηλότερο επίπεδο από το 2017, όταν ξεκίνησε να λειτουργεί ο φορέας, ξεπερνώντας ακόμη και το 2021, όταν είχαν καταγραφεί 212.151 αιτήσεις.

Παρά τη μαζική «έξοδο» από την αγορά εργασίας, ο ΕΦΚΑ πέτυχε έναν κρίσιμο στόχο: το 2025 εκδόθηκαν 236.637 νέες συντάξεις, δηλαδή περισσότερες από τις αιτήσεις που κατατέθηκαν. Ως αποτέλεσμα, μειώθηκε το στοκ των εκκρεμών αιτήσεων, αποτρέποντας –τουλάχιστον προς το παρόν– τη δημιουργία νέας «ουράς» στο σύστημα.

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία από το σύστημα «Άτλας», ο μήνας με τις περισσότερες αιτήσεις ήταν και πάλι ο Σεπτέμβριος, καθώς τότε αποχωρούν κατά κανόνα οι εκπαιδευτικοί. Ακολουθούν Ιούλιος και Ιανουάριος, μήνες που προτιμούν αρκετοί μισθωτοί. Ενδεικτικό της έντασης είναι ότι τον Σεπτέμβριο σημειώθηκε νέο μηνιαίο ρεκόρ με 20.552 αιτήσεις, ενώ και τον Οκτώβριο τα νούμερα παρέμειναν υψηλά (18.135).

Γιατί αυξάνονται οι συνταξιοδοτήσεις

Ειδικοί στην κοινωνική ασφάλιση, αλλά και στελέχη του υπουργείου Εργασίας και του ΕΦΚΑ, αποδίδουν την αυξημένη ροή σε τρεις βασικούς παράγοντες. Πρώτον, στην ανησυχία για αλλαγές στα όρια ηλικίας λόγω της σύνδεσης με το προσδόκιμο ζωής, κάτι που ωθεί πολλούς να «κλειδώσουν» δικαίωμα που έχουν ήδη θεμελιώσει. Αν και το υπουργείο Εργασίας ξεκαθαρίζει ότι δεν προκύπτει αναπροσαρμογή ορίων εντός της επόμενης τριετίας και ότι το θέμα θα εξεταστεί το 2029, η τάση φαίνεται πως θα συνεχιστεί και το 2026-2027.

Δεύτερον, καθοριστικό ρόλο παίζουν οι ευνοϊκότερες ρυθμίσεις για την απασχόληση συνταξιούχων, που επιτρέπουν εργασία χωρίς περικοπή σύνταξης, κάνοντας την αποχώρηση οικονομικά πιο ελκυστική. Οι συνταξιούχοι που δηλώνουν εισόδημα από εργασία εκτιμώνται σε 255.000, με περίπου 135.000 να λαμβάνουν το σύνολο της σύνταξης και να δικαιούνται και προσαύξηση όταν διακόψουν την επιπλέον απασχόληση.

Τρίτος παράγοντας είναι ο φόβος νέων παρεμβάσεων στο ασφαλιστικό, παρά τις διαψεύσεις του υπουργείου, με τη συζήτηση να αφορά κατά καιρούς θέματα όπως τα πλασματικά έτη.

Το μεγαλύτερο στοίχημα

Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι το κύμα αποχωρήσεων, σε συνδυασμό με τη δημογραφική πίεση, μπορεί να μην προκαλεί άμεσα πρόβλημα βιωσιμότητας, όμως αποτελεί μεγάλο στοίχημα για τα επόμενα χρόνια: αν το σύστημα θα μπορέσει να διατηρήσει τους ρυθμούς απονομής χωρίς να «φουσκώσει» ο προϋπολογισμός και χωρίς να επιστρέψουν οι καθυστερήσεις του παρελθόντος.

Στο βάθος, πάντως, παραμένει το διαρθρωτικό πρόβλημα της γήρανσης του πληθυσμού και της επιδείνωσης της αναλογίας εργαζομένων προς συνταξιούχους. Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, έως το 2050 στην Ελλάδα αναμένεται να αντιστοιχούν 70 άτομα άνω των 65 ετών ανά 100 εργαζόμενους, όταν ο μέσος όρος του ΟΟΣΑ θα είναι 52.