Η άδεια διέλευσης του τουρκικών συμφερόντων πλοίο από τα Στενά του Ορμούζ, εν μέσω του πολέμου ΗΠΑ–Ισραήλ κατά του Ιράν, αναδεικνύει τη λεπτή ισορροπία που επιχειρεί να κρατήσει η Άγκυρα: να προστατεύσει τα συμφέροντά της χωρίς να εμπλακεί στρατιωτικά στην ανάφλεξη της περιοχής.
Η υπόθεση με το πλοίο Rozana
Σύμφωνα με το τουρκικό υπουργείο Μεταφορών, ένα τουρκικών συμφερόντων πλοίο που ανέμενε κοντά στις ιρανικές ακτές έλαβε τελικά άδεια από την Τεχεράνη να διασχίσει τα Στενά του Ορμούζ.
Ο υπουργός Μεταφορών και Υποδομών Αμπντουλκαντίρ Ουραλόγλου δήλωσε ότι η Άγκυρα έχει κηρύξει «υψηλότερο επίπεδο» προειδοποίησης ασφαλείας για τη θαλάσσια ζώνη και βρίσκεται σε συνεχή επαφή με τις ιρανικές αρχές για την τύχη ακόμη 14 τουρκικών πλοίων στην περιοχή.
Συνολικά 15 πλοία τουρκικών συμφερόντων βρέθηκαν παγιδευμένα γύρω από τα Στενά, με την Άγκυρα να εξασφαλίζει προς το παρόν διέλευση μόνο για το πλοίο Rozana, το οποίο είχε προηγουμένως χρησιμοποιήσει ιρανικό λιμάνι.
Στα πλοία αυτά επιβαίνουν 171 μέλη πληρωμάτων, γεγονός που προσδίδει και ανθρώπινη διάσταση στην κρίση ασφαλείας στη θαλάσσια αρτηρία απ’ όπου διέρχεται κρίσιμο τμήμα της παγκόσμιας ενεργειακής ροής.
Πόλεμος και ναυτιλιακός κίνδυνος
Ο πόλεμος ΗΠΑ–Ισραήλ κατά του Ιράν έχει επί της ουσίας «κλείσει» τα Στενά του Ορμούζ, αφήνοντας δεξαμενόπλοια και άλλα εμπορικά πλοία εγκλωβισμένα και ενισχύοντας τους φόβους για την ασφάλεια του παγκόσμιου ενεργειακού εφοδιασμού.
Η Άγκυρα, ως σημαντικός εμπορικός κόμβος και ναυτιλιακός παίκτης, παρακολουθεί στενά τις επιπτώσεις και επιχειρεί να διαχειριστεί τα ρίσκα για τις θαλάσσιες μεταφορές της, ενώ οι δηλώσεις Ουραλόγλου σκιαγραφούν μια κυβέρνηση που λειτουργεί σε καθεστώς διαρκούς κρίσης.
Σε παράλληλη κίνηση, το υπουργείο Μεταφορών ανακοίνωσε ευρεία ακύρωση πτήσεων της Turkish Airlines, της Ajet και της Pegasus προς πολεμικά μέτωπα και γειτονικές χώρες – από Ιράκ, Συρία και Λίβανο έως Ιράν, χώρες του Κόλπου και πόλεις όπως Ντόχα, Ντουμπάι και Αμπού Ντάμπι – τουλάχιστον έως τα τέλη Μαρτίου.
Την ίδια ώρα, η Turkish Airlines ενισχύει τα δρομολόγια προς το Ομάν, ενώ 76 πτήσεις έχουν ήδη εκτραπεί προς την Τουρκία από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου, επιβεβαιώνοντας ότι η χώρα λειτουργεί ως εναλλακτικός αεροπορικός κόμβος σε μια φλέγουσα περιοχή.
Η γραμμή Ερντογάν: «Μακριά από τη φωτιά»
Σε πολιτικό επίπεδο, η διαχείριση της υπόθεσης Rozana και των τουρκικών πλοίων εντάσσεται στη γενικότερη στρατηγική του Ταγίπ Ερντογάν να κρατήσει την Τουρκία εκτός της πολεμικής δίνης, την ώρα που η σύγκρουση απειλεί να εξαπλωθεί σε όλη τη Μέση Ανατολή.
Ο Τούρκος πρόεδρος έχει διαμηνύσει τις τελευταίες ημέρες ότι η Άγκυρα επιδιώκει να προστατεύσει τη χώρα από τον «πόλεμο στη γειτονιά», με βασικό στόχο να μη «συρθεί» η Τουρκία σε μια σύγκρουση που θα μπορούσε να φουντώσει όλη την περιοχή.
Μιλώντας στην κοινοβουλευτική ομάδα του κόμματός του, ο Ερντογάν κάλεσε να τερματιστεί ο πόλεμος κατά του Ιράν πριν «ρίξει όλη την περιοχή στις φλόγες», υπογραμμίζοντας ότι μια διπλωματική λύση είναι «απολύτως εφικτή» εφόσον της δοθεί χώρος.
Τόνισε ότι η Τουρκία «συνεχίζει με υπομονή» τις προσπάθειες επανεκκίνησης της διπλωματίας, μιλώντας «μετρημένα» και λαμβάνοντας «προσεκτικά μέτρα» για να προφυλάξει τη χώρα από τις συγκρούσεις που την περιβάλλουν, στέλνοντας σαφές μήνυμα ότι η Άγκυρα προτιμά τον ρόλο του διαμεσολαβητή παρά του εμπόλεμου.
Η Τουρκία ανάμεσα στην οικονομία και τη γεωπολιτική πίεση
Η υπόθεση Rozana αναδεικνύει πώς η Άγκυρα προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην ασφάλεια, την οικονομία και τις γεωπολιτικές πιέσεις, διατηρώντας ανοικτούς διαύλους τόσο με την Τεχεράνη όσο και με τη Δύση.
Η προστασία του εμπορικού και ναυτιλιακού της αποτυπώματος στον Περσικό Κόλπο συνδέεται άμεσα με την ενεργειακή ασφάλεια και τα έσοδα από μεταφορές, ενώ η ακύρωση πτήσεων δείχνει ότι η κυβέρνηση δεν διστάζει να αναλάβει οικονομικό κόστος για να μειώσει το ρίσκο για πολίτες και επιχειρήσεις.
Παράλληλα, ο Ερντογάν επιχειρεί να κεφαλαιοποιήσει διπλωματικά τον ρόλο της Τουρκίας ως δύναμης «σταθεροποίησης» που αντιτίθεται στην κλιμάκωση, επαναλαμβάνοντας ότι η χώρα «στέκεται με την ειρήνη, όχι με τον πόλεμο» και δεν σκοπεύει να επωφεληθεί από τα δεινά τρίτων.
Σε αυτό το πλαίσιο, κάθε επιτυχής διέλευση τουρκικού πλοίου από τα Στενά του Ορμούζ ή ασφαλής εκτροπή πτήσης ενισχύει την εικόνα μιας Τουρκίας που προσπαθεί να παραμείνει έξω από τη φωτιά, χωρίς όμως να αποσύρεται από τη σκακιέρα της Μέσης Ανατολής.
