Για πρώτη φορά μετά από τέσσερις αιώνες, οι ερευνητές κατάφεραν να δώσουν πρόσωπο σε έναν άνδρα που θάφτηκε στην ανατολική Κροατία με τις τελετουργίες που επιφυλάσσονταν τότε για τους «βρικόλακες». Τα λείψανά του βρέθηκαν στο φρούριο Ρατσέσα και οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν το κρανίο του για να ανακατασκευάσουν ψηφιακά τη μορφή του.

Ο τάφος του άνδρα, ο οποίος φέρεται να έζησε τον 15ο ή 16ο αιώνα, είναι αρκετά ιδιαίτερος, καθώς σύμφωνα με το Sky News είχε εκταφεί μετά τον θάνατό του, είχε αποκεφαλιστεί και είχε τοποθετηθεί ξανά στο χώμα μπρούμυτα, με βαριές πέτρες πάνω από τη σορό. Οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι αυτές οι ενέργειες έγιναν εσκεμμένα από τους ανθρώπους της εποχής για να εμποδίσουν τον νεκρό να «σηκωθεί» από τον τάφο.

Ο κοινωνικός αποκλεισμός και τα τελετουργικά

Η αρχαιολόγος, Νατάσα Σάρκιτς, μέλος της ερευνητικής ομάδας, ανέφερε ότι η ζωή του άνδρα ήταν γεμάτη βία και συγκρούσεις. Η βιοαρχαιολογική ανάλυση έδειξε ότι είχε επιβιώσει από τουλάχιστον τρεις σοβαρές επιθέσεις. Μάλιστα, αποτέλεσμα μιας από αυτές τις επιθέσεις ήταν να παραμορφωθεί το πρόσωπό του, κάτι που εκείνη την εποχή συχνά οδηγούσε στον κοινωνικό αποκλεισμό και την καχυποψία.

Σύμφωνα με την ίδια, οι άνθρωποι που είχαν βίαιη συμπεριφορά ή είχαν παραμορφωθεί σωματικά είχαν μεγαλύτερες πιθανότητες να γίνουν βρικόλακες. Μάλιστα, οι άνθρωποι της εποχής πίστευαν ότι τέτοια άτομα θα μπορούσαν να επιστρέψουν μετά θάνατον για να βλάψουν τους ζωντανούς ή να μεταφέρουν ασθένειες.

Η δρα Σάρκιτς εξηγεί πως, σύμφωνα με τη σλαβική παράδοση, η ψυχή παραμένει «δεμένη» με το σώμα για περίπου 40 ημέρες μετά τον θάνατο.

Στο κρίσιμο αυτό διάστημα, επιστρατεύονταν διάφορα προληπτικά μέτρα ώστε να μην προλάβει ο νεκρός να επιστρέψει σαν βρικόλακας. Οι πρακτικές αυτές περιλάμβαναν το κάρφωμα με πάσσαλο, την καύση ή τον αποκεφαλισμό της σορού, καθώς και την ταφή του νεκρού μπρούμυτα, το δέσιμο των άκρων ή το πλάκωμα του σώματος με βαριές πέτρες.

Όπως επισημαίνει η ερευνήτρια, η συγκεκριμένη ταφή συγκεντρώνει όλα τα χαρακτηριστικά των τελετουργικών που ήταν διαδεδομένα εκείνη την εποχή.

Η διαδικασία της αναπαράστασης

Για να φτάσουν στο τελικό αποτέλεσμα, οι ειδικοί χρησιμοποίησαν δεδομένα από σύγχρονους δότες, ώστε να υπολογίσουν το πάχος των ιστών πάνω στο κρανίο. Η ψηφιακή αναπαράσταση έδειξε έναν άνθρωπο με σκληρά χαρακτηριστικά, ενώ εμφανή ήταν και τα σημάδια από τα παλιά του τραύματα.

Ο άνδρας είχε ύψος περίπου 1,62 μ. και πέθανε σε ηλικία 40 έως 50 ετών. Παρόλο που ετάφη μέσα σε έναν χώρο που πιθανολογείται πως ήταν εκκλησία, το σημείο που επιλέχθηκε βρισκόταν ακριβώς δίπλα στον τοίχο. Η επιλογή αυτή μαρτυρά την πρόθεση της κοινότητας να κρατήσει τον νεκρό σε απόσταση, απομονωμένο από τους υπόλοιπους πιστούς ακόμα και στην τελευταία του κατοικία.