Οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εν μέσω των συνεχιζόμενων διαπραγματεύσεων για ειρήνευση στην Ουκρανία, κατέληξαν σε συμφωνία για την έκδοση δανείου, ύψους 90 δισεκατομμυρίων ευρώ με σκοπό την κάλυψη των οικονομικών και στρατιωτικών αναγκών της χώρας για το 2026 και το 2027.
Όπως συμφωνήθηκε τον περασμένο Δεκέμβριο -μέσω κοινού δανεισμού από τις αγορές και εγγυήσεων από τον τρέχοντα προϋπολογισμό- η πρώτη δόση αναμένεται να δοθεί τον Απρίλιο. Περίπου τα δύο τρίτα του δανείου (66 δισ.), σύμφωνα με την Deutsche Welle, θα δοθούν για τον στρατιωτικό εξοπλισμό, ενώ τα υπόλοιπα για τις δημοσιονομικές ανάγκες της Ουκρανίας.
Αυστηροί όροι για τον στρατιωτικό εξοπλισμό
Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ των κρατών-μελών κράτησαν αρκετό καιρό γύρω από ένα βασικό ερώτημα: από ποιες χώρες και υπό ποιες προϋποθέσεις θα μπορεί το Κίεβο να προμηθευτεί τον απαιτούμενο στρατιωτικό εξοπλισμό του.
Βάσει της πρότασης της Κομισιόν, η Ουκρανία θα μπορούσε να αγοράσει οπλικά συστήματα από εγχώριες βιομηχανίες της ή την ΕΕ και τις χώρες της ευρωπαϊκής ζώνης ελεύθερων συναλλαγών (ΕΖΕΣ). Όμως ομάδα χωρών, περιλαμβανομένης της Γερμανίας και Ολλανδίας, ήθελε να προσφέρει «ευελιξία» στο Κίεβο για τις στρατιωτικές του ανάγκες μέσω τρίτων χωρών.
Η Ουκρανία μπορεί να προμηθευτεί όπλα από τρίτες χώρες, όπως η Βρετανία και οι ΗΠΑ, μόνον εάν μπορεί να αποδείξει ότι δεν υπάρχουν διαθέσιμα οπλικά συστήματα ή ο χρόνος παράδοσης είναι «σημαντικά περιορισμένος».
Η Γαλλία -που ούτως ή άλλως επιμένει στο δόγμα περί «ευρωπαϊκής προτίμησης»- ήρε τις σχετικές ενστάσεις της, αποδεχόμενη τη συμβιβαστική πρόταση της κυπριακής προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ. Βάσει αυτής, εάν μια τρίτη χώρα που έχει υπογράψει συμφωνία ασφαλείας με την Ένωση και στηρίζει οικονομικά και στρατιωτικά το Κίεβο θέλει να μετάσχει σε συμφωνίες παροχής επιπλέον στρατιωτικού υλικού, τότε πρέπει να συμβάλει οικονομικά ως προς την κάλυψη των πληρωμών των τόκων του δανείου «με δίκαιο και αναλογικό τρόπο».
Το Κίεβο θα μπορεί να αγοράσει όπλα και από τρίτες χώρες που έχουν ήδη συμφωνία ασφαλείας με την ΕΕ ή μετέχουν ως κρατική οντότητα στο δανειακό πρόγραμμα SAFE, όπως ο Καναδάς.
Αυτή η δικλείδα ασφαλείας ικανοποιεί την Αθήνα, καθώς «φωτογραφίζει» την Τουρκία, που δεν έχει υπογράψει συμφωνία ασφαλείας με την ΕΕ ούτε μετέχει στο SAFE, ενώ στο κείμενο περιλαμβάνεται και η ρητή αναφορά ότι οι προμήθειες μπορούν να προέλθουν από χώρες που δεν «αντιστρατεύονται την ασφάλεια της ΕΕ και των κρατών-μελών της».