Ο πρόεδρος Τραμπ κλιμακώνει επικίνδυνα το γεωπολιτικό θρίλερ με το Ιράν, κρατώντας ανοιχτό το ενδεχόμενο ενός «χειρουργικού» πλήγματος που μπορεί να εξελιχθεί σε γενικευμένο πόλεμο στη Μέση Ανατολή. Πίσω από τις δημόσιες δηλώσεις περί «συμφωνίας» και διπλωματίας, το επιτελείο του εξετάζει σενάρια από περιορισμένες επιθέσεις έως μια αεροπορική εκστρατεία που θα στοχεύει ακόμη και την ίδια την ηγεσία της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Την ώρα που ξεκινούν καθοριστικές συνομιλίες ΗΠΑ – Ιράν για το πυρηνικό πρόγραμμα στη Γενεύη, στην Ουάσιγκτον κορυφώνονται οι εσωτερικές διαβουλεύσεις για το αν ο Τραμπ θα πατήσει τελικά τη σκανδάλη.
Στο πρόσφατο διάγγελμά του, ο Τραμπ αφιέρωσε ελάχιστο χρόνο στο Ιράν, αλλά φρόντισε να στείλει ένα σαφές μήνυμα: δεν πρόκειται «ποτέ» να επιτρέψει στον «νούμερο ένα χορηγό της τρομοκρατίας» να αποκτήσει πυρηνικό όπλο. Παρουσιάστηκε πρόθυμος να δώσει «μια ευκαιρία» στη διπλωματία, χωρίς όμως να ξεκαθαρίζει τι είδους συμφωνία επιδιώκει ή ποια ακριβώς ανταλλάγματα ζητά από την Τεχεράνη. Αναλυτές επισημαίνουν ότι το ιρανικό καθεστώς, έχοντας επενδύσει τεράστιους πόρους στο πυρηνικό του πρόγραμμα, δύσκολα θα δεχθεί να το αποδομήσει απλώς υπό την απειλή αμερικανικών βομβαρδισμών.
Το δίλημμα Τραμπ: «Xτύπημα» ή συμφωνία με το Ιράν
Σύμφωνα με ανώτερους αξιωματούχους, ο Τραμπ έχει ενημερώσει τους συμβούλους του ότι σε περίπτωση αποτυχίας των διαπραγματεύσεων ή ενός πρώτου περιορισμένου πλήγματος, είναι διατεθειμένος να εξετάσει «πολύ μεγαλύτερη» στρατιωτική επιχείρηση με στόχο την ανατροπή της ιρανικής ηγεσίας. Στο στρατιωτικό τραπέζι βρίσκονται σενάρια για επιθέσεις σε κέντρα διοίκησης των Φρουρών της Επανάστασης, σε πυρηνικές εγκαταστάσεις και υποδομές του βαλλιστικού προγράμματος της Τεχεράνης. Παράλληλα, διαρροές αναφέρουν ότι έχουν παρουσιαστεί ακόμη και σχέδια στοχευμένων επιχειρήσεων εναντίον κορυφαίων προσώπων του καθεστώτος, συμπεριλαμβανομένης της ανώτατης ηγεσίας.
Την ίδια ώρα, διπλωμάτες συζητούν μια «έξοδο κινδύνου»: μια αυστηρά περιορισμένη μορφή εμπλουτισμού ουρανίου από το Ιράν, αποκλειστικά για ιατρική έρευνα και θεραπείες, που θα μπορούσε να προσφέρει συμβιβασμό και στις δύο πλευρές. Για τον Τραμπ όμως ένα τέτοιο πλαίσιο θεωρείται πολιτικά ριψοκίνδυνο, καθώς στο εσωτερικό των ΗΠΑ έχει καλλιεργήσει την εικόνα του προέδρου που δεν «χαρίζεται» στην Τεχεράνη και υπόσχεται «οριστική λύση» στο πυρηνικό ζήτημα. Ένα ελεγχόμενο χτύπημα, ακόμη και αν δεν αλλάξει τα δεδομένα επί του πεδίου, θα μπορούσε να λειτουργήσει συμβολικά, δείχνοντας στο εκλογικό του ακροατήριο ότι είναι έτοιμος να χρησιμοποιήσει σκληρή ισχύ απέναντι στον «εχθρό» Ιράν.
Ο Τραμπ, το Ιράν και ο κίνδυνος πολέμου
Τμήμα της στρατιωτικής ηγεσίας, ωστόσο, προειδοποιεί για τους τεράστιους κινδύνους μιας επίθεσης, από τις ελλείψεις σε κρίσιμα πυρομαχικά έως την απροθυμία βασικών περιφερειακών συμμάχων να στηρίξουν μια αμερικανική εκστρατεία. Στρατηγοί επισημαίνουν ότι οι αμερικανικές αποθήκες αντιαεροπορικών και αντιπυραυλικών συστημάτων έχουν αποδυναμωθεί λόγω της μακρόχρονης στήριξης προς Ισραήλ και Ουκρανία, γεγονός που θα δυσκολέψει την αντιμετώπιση μαζικής ιρανικής απάντησης. Παρά αυτές τις προειδοποιήσεις, ο Τραμπ εμφανίζεται δημόσια να απορρίπτει ως «fake news» κάθε αναφορά σε διαφωνίες με τους στρατηγούς του, επαναλαμβάνοντας ότι οι ένοπλες δυνάμεις είναι έτοιμες «να κερδίσουν» αν δοθεί η εντολή επίθεσης, σύμφωνα με τους New York Times.
Σε παράλληλο επίπεδο, η κρίση ΗΠΑ – Ιράν συμπαρασύρει ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, με το Ισραήλ να προετοιμάζεται για το ενδεχόμενο δεύτερου πολέμου με την Τεχεράνη μέσα σε λιγότερο από ένα χρόνο, αν ο Τραμπ διατάξει χτύπημα που θα ενεργοποιήσει ιρανικά αντίποινα. Η αποστολή αμερικανικών αεροπλανοφόρων, πολεμικών πλοίων και υποβρυχίων στην περιοχή, που ο ίδιος ο πρόεδρος περιγράφει ως «τεράστια αρμάδα», ενισχύει το κλίμα ότι οι επόμενες ημέρες μπορεί να κρίνουν αν θα υπάρξει συμφωνία ή θα ξεσπάσει ένας νέος, επικίνδυνος πόλεμος με επίκεντρο το Ιράν. Μέσα σε αυτό το εκρηκτικό σκηνικό, ο Τραμπ επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στο αφήγημα του σκληρού ηγέτη και την επίκληση της διπλωματίας, γνωρίζοντας ότι κάθε του κίνηση απέναντι στο Ιράν θα έχει συνέπειες πολύ πέρα από τα σύνορα των ΗΠΑ.
