Τα εξελιγμένα ρωσικά συστήματα αεράμυνας της Βενεζουέλας δεν είχαν καν συνδεθεί με τα ραντάρ όταν τα αμερικανικά ελικόπτερα εισέβαλαν για να αιχμαλωτίσουν τον πρόεδρο Νικολάς Μαδούρο, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους. Η αεράμυνα της χώρας ήταν εκτεθειμένη πολύ πριν το Πεντάγωνο ξεκινήσει την επιχείρηση.
Τα συστήματα S-300 και Buk-M2, που αγοράστηκαν από τη Ρωσία, θεωρούνταν δείγμα στενής στρατιωτικής συνεργασίας και ισχυρού αποτρεπτικού μέτρου ενάντια στις ΗΠΑ. Παρά τις μεγαλοπρεπείς ανακοινώσεις του 2009 από τον τότε πρόεδρο Ούγκο Τσάβες, η Βενεζουέλα δεν κατάφερε να τα συντηρήσει και να τα λειτουργήσει σωστά, αφήνοντας τον εναέριο χώρο της ευάλωτο.
Ρωσική αεράμυνα στη Βενεζουέλα: Ένα σύστημα σε αναστολή
Ανάλυση φωτογραφιών, βίντεο και δορυφορικών εικόνων από τη Βενεζουέλα έδειξε ότι κάποια εξαρτήματα της αεράμυνας βρίσκονταν ακόμα σε αποθήκες και δεν ήταν επιχειρησιακά. Οι Αμερικανοί αξιωματούχοι τόνισαν ότι, παρά τις προειδοποιήσεις, η χώρα δεν ήταν έτοιμη για την εισβολή.
Σύμφωνα με πρώην αξιωματούχους της CIA, η διαφθορά, η κακή διαχείριση και οι διεθνείς κυρώσεις είχαν αποδυναμώσει σημαντικά την ετοιμότητα των συστημάτων. Η Ρωσία, από την πλευρά της, φέρεται να μη διασφάλισε πλήρως τη λειτουργικότητα των συστημάτων, πιθανόν λόγω των στρατιωτικών αναγκών της στην Ουκρανία ή για να αποφύγει αντίποινα από τις ΗΠΑ.
Η αγορά των συστημάτων αεράμυνας από τον Τσάβες ήταν μέρος μιας δαπανηρής στρατιωτικής αναβάθμισης αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων, που περιλάμβανε μαχητικά Su-30, άρματα T-72 και χιλιάδες συστήματα MANPADS (φορητούς αντιαεροπορικούς πυραύλους). Παρά τις εντυπωσιακές δηλώσεις του Τσάβες για την προστασία από αμερικανικά πλήγματα, η έλλειψη ανταλλακτικών και τεχνικής γνώσης καθιστούσε τα συστήματα ανενεργά.
Η αμερικανική επιχείρηση και οι αποτυχίες της Βενεζουέλας
Η επιχείρηση των ΗΠΑ εστίασε κυρίως στις περιοχές όπου η Βενεζουέλα είχε αναπτύξει ή αποθηκεύσει συστήματα Buk. Στη La Guaira και την Catia La Mar, βίντεο και αναφορές από κατοίκους έδειξαν εκρήξεις σε αποθήκες, με καμένα υπολείμματα πυραύλων Buk, γεγονός που υποδηλώνει ότι τα συστήματα βρίσκονταν σε αποθήκευση και όχι σε λειτουργία.
Στη βάση La Carlota και σε άλλα αεροδρόμια, βίντεο από την επίθεση έδειξαν εκρήξεις και καπνό, με τα συστήματα Buk να καταστρέφονται πριν προλάβουν να χρησιμοποιηθούν. Ο στρατιωτικός αναλυτής Γιασέρ Τρουχίγιο σχολίασε ότι οι ένοπλες δυνάμεις της Βενεζουέλας ήταν πρακτικά ανέτοιμες για την επίθεση, με τα ραντάρ ανενεργά και τις δυνάμεις συγκεντρωμένες σε λάθος σημεία.
Τα MANPADS τα οποία επαινούσε ο Μαδούρο δεν μπόρεσαν επίσης να αποτρέψουν την είσοδο των αμερικανικών αεροσκαφών. Βίντεο έδειξαν μόνο λίγες προσπάθειες εκτόξευσης που αντιμετωπίστηκαν άμεσα από τις ΗΠΑ, δημιουργώντας αποθάρρυνση στους υπόλοιπους στρατιώτες.
Ρωσία και Βενεζουέλα: Συμμαχία σε κρίση
Η αποτυχία της Βενεζουέλας φέρνει επίσης πλήγμα στη ρωσική επιρροή στην περιοχή. Η Μόσχα είχε επεκτείνει τη στρατιωτική της παρουσία στη Λατινική Αμερική τα τελευταία 15 χρόνια, αλλά η συμμαχία με τη χώρα της Νότιας Αμερικής φαίνεται λιγότερο ισχυρή από ό,τι παρουσιαζόταν.
Ο Ρώσος Υπουργός Εξωτερικών Λαβρόφ τόνισε ότι η Βενεζουέλα δεν είναι τόσο κεντρική για τη Ρωσία όσο η Λευκορωσία, αποκαλύπτοντας ότι η στρατηγική συνεργασία δεν συνεπάγεται συλλογική άμυνα. Σύμφωνα με πρώην Αμερικανούς διπλωμάτες, η Ρωσία πιθανόν επέτρεψε σιωπηλά την απαξίωση των συστημάτων για να αποφύγει αντιπαράθεση με τις ΗΠΑ.
Η επιχείρηση έδειξε ότι η Βενεζουέλα ήταν απροετοίμαστη, ενώ οι Ρώσοι σύμμαχοι δεν εμφανίστηκαν όταν η χώρα τους είχε ανάγκη, υπονομεύοντας την εικόνα ισχύος και κύρους που επιδίωκαν να προβάλλουν στην περιοχή.
Η επιτυχία των ΗΠΑ κατά του Μαδούρο και η μερική συνεργασία με την κυβέρνησή του αποτελεί πλήγμα για τη ρωσική επιρροή. Το μέλλον της σχέσης μεταξύ ΗΠΑ και Βενεζουέλας παραμένει αβέβαιο, με πιέσεις για εκδίωξη ξένων συμβούλων και άνοιγμα των ενεργειακών πόρων της χώρας στις αμερικανικές εταιρείες.
Η κρίση έδειξε ότι η Βενεζουέλα δεν μπορούσε να στηριχθεί στην αεράμυνα που είχε αποκτήσει, ενώ η Ρωσία φάνηκε να υποτιμά τη σημασία της χώρας, αποκαλύπτοντας τις αδυναμίες της συμμαχίας σε μια κρίσιμη στιγμή.
