Σημαντικές αλλαγές στον τρόπο που λειτουργεί η Βουλή ετοιμάζονται το προσεχές διάστημα, καθώς αναμένεται να υπάρξει συνολική αναθεώρηση του Κανονισμού. Η πρωτοβουλία αυτή, που έχει ανακοινωθεί εδώ και καιρό από τον πρόεδρο του Κοινοβουλίου, Νικήτα Κακλαμάνη, θα αφορά μεν τεχνικά και διαδικαστικά ζητήματα, ωστόσο θα επιχειρήσει να αγγίξει και τα πιο βαθιά προβλήματα που έχουν εντοπιστεί στην καθημερινή λειτουργία του κοινοβουλευτισμού τα τελευταία χρόνια.
Σύμφωνα με πληροφορίες, βασικός στόχος των αλλαγών είναι να βελτιωθεί η εικόνα της Βουλής προς τα έξω και να ενισχυθεί η εμπιστοσύνη στο πολιτικό σύστημα. Η γενικότερη αίσθηση που υπάρχει, άλλωστε, είναι πως ο τρόπος λειτουργίας του Κοινοβουλίου απαιτεί εκσυγχρονισμό, ώστε να ανταποκρίνεται καλύτερα στις σημερινές συνθήκες. Η διαδικασία, ωστόσο, οφείλουμε να παραδεχθούμε ότι δεν προχωρά με γρήγορους ρυθμούς. Το έντονο πολιτικό κλίμα των τελευταίων μηνών, αλλά και η ανάγκη να μελετηθούν προσεκτικά όλες οι προτάσεις, έχουν οδηγήσει σε καθυστερήσεις. Αρχικά, στόχος ήταν οι αλλαγές αυτές να είχαν προετοιμαστεί μέχρι τον Μάρτιο που μας πέρασε, όμως πλέον το χρονοδιάγραμμα μετατίθεται, με την ολοκλήρωση να τοποθετείται πριν από το τέλος της άνοιξης, ήτοι εντός του Μαΐου.
Αξίζει να σημειωθεί ότι ο ισχύων Κανονισμός της Βουλής ισχύει εδώ και σχεδόν τέσσερις δεκαετίες, καθώς θεσπίστηκε το 1987, επί προεδρίας του αείμνηστου Ιωάννη Αλευρά. Από τότε, πολλά έχουν αλλάξει: η σύνθεση του Σώματος έχει γίνει περισσότερο πολυκομματική, οι συνθήκες αντιπαράθεσης έχουν διαφοροποιηθεί, ενώ η τεχνολογία έχει εισβάλει δυναμικά στην καθημερινότητα, κάτι που προφανώς δεν μπορούσε να προβλεφθεί εκείνη την εποχή. Ένα από τα θέματα, λοιπόν, που εξετάζονται σοβαρά είναι η χρήση κινητών τηλεφώνων μέσα στη Βουλή. Συγκεκριμένα, υπάρχει σκέψη να απαγορευτεί η φωτογράφιση και η βιντεοσκόπηση όχι μόνο στην αίθουσα της Ολομέλειας, αλλά και στις Επιτροπές και στους διαδρόμους. Ο λόγος είναι ότι τέτοιες πρακτικές συχνά δημιουργούν εντάσεις (όπως π.χ. συνέβη με το βίντεο που είχε τραβήξει προ εβδομάδων η πρόεδρος της Πλεύσης Ελευθερίας Ζωή Κωνσταντοπούλου από την αίθουσα της Ολομέλειας και έδειχνε τον Άδωνι Γεωργιάδη να τρώει στα υπουργικά έδρανα ένα κρακεράκι) ή δίνουν μια εικόνα που δεν συνάδει με τη σοβαρότητα του θεσμού.
Παράλληλα, συζητείται και ο τρόπος με τον οποίο προβάλλονται τηλεοπτικά οι συνεδριάσεις, ειδικά σε περιπτώσεις εξεταστικών επιτροπών. Μετά από περιστατικά έντονης αντιπαράθεσης στο παρελθόν, εξετάζεται το ενδεχόμενο να υπάρχει παρέμβαση στη ζωντανή μετάδοση όταν η συζήτηση ξεφεύγει, για παράδειγμα όταν ακούγονται ύβρεις ή όταν η συζήτηση βγαίνει εκτός θέματος. Θυμίζουμε ότι ο κ. Νικήτας Κακλαμάνης έχει αναφέρει ότι η Νέα Δημοκρατία θα εισηγηθεί στην επικείμενη αναθεώρηση του Κανονισμού να μην μεταδίδονται εφεξής ζωντανά οι Εξεταστικές Επιτροπές με το επιχείρημα πως οι έντονοι διάλογοι και οι live καυγάδες πολώνουν την κοινωνία.
Στο ίδιο πλαίσιο, εξετάζεται και η αυστηροποίηση των ποινών για βουλευτές που δεν τηρούν τους κανόνες της κοινοβουλευτικής συμπεριφοράς. Η πρόθεση είναι να μπει ένα πιο σαφές πλαίσιο, ώστε να αποφεύγονται φαινόμενα που υποβαθμίζουν τη διαδικασία και την εικόνα της Βουλής. Παράλληλα, ιδιαίτερο βάρος θα δοθεί στον τρόπο που ψηφίζονται οι νόμοι. Μία από τις βασικές αλλαγές που εξετάζονται είναι να μπορούν οι βουλευτές να ψηφίζουν ξεχωριστά επιμέρους άρθρα σε τροπολογίες που περιλαμβάνουν πολλά διαφορετικά θέματα. Σήμερα, τέτοιες τροπολογίες ψηφίζονται ως σύνολο, κάτι που έχει προκαλέσει πολλές αντιδράσεις, κυρίως από την αντιπολίτευση, καθώς δεν επιτρέπει διαφοροποιήσεις.
Αλλαγές σχεδιάζονται, όμως, και στη γενικότερη διαδικασία των ψηφοφοριών. Σε πολλές περιπτώσεις, όταν δεν γίνεται ονομαστική ψηφοφορία, τα νομοσχέδια εγκρίνονται μέσω των εισηγητών των κομμάτων. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να μην καταγράφεται ουσιαστικά η στάση των ανεξάρτητων βουλευτών, οι οποίοι αποτελούν πλέον μια σημαντική παρουσία στο Κοινοβούλιο. Τέλος, ένα ακόμη ζήτημα που έχει μπει στο τραπέζι είναι η επιστολική ψήφος. Το μέτρο αυτό θεσπίστηκε την περίοδο της πανδημίας για λόγους υγειονομικής ασφάλειας, όμως φαίνεται ότι εξακολουθεί να χρησιμοποιείται συχνά. Αυτό έχει προκαλέσει προβληματισμό, καθώς θεωρείται ότι μπορεί να γίνεται κατάχρηση και να μειώνεται η σημασία της φυσικής παρουσίας των βουλευτών στις ψηφοφορίες.
