11
loading

Πώς θα σας φαινόταν αν η μετάφραση του «μνήσθητί μου, κύριε, όταν έλθης εν τη βασιλεία σου» ήταν «θυμήσου με αφέντη όταν έρθεις στα πράματα»; Ή πως θα σας φαινόταν αν το «τας κεφαλάς ημών τω Κυρίω κλίνωμεν» είχε μετατραπεί σε «κάτω τις κούτρες σας»; Τέλος, τι θα λέγατε αν κάποιος σας έλεγε πως ο «Μυστικός Δείπνος» αλλάζει σε «κρυφό τσιμπούσι» στη δημοτική;

Μπορεί σήμερα όλα τα παραπάνω να ακούγονται ως αστεία ή υποθέσεις ληγμένες που έχουν οριστικά κριθεί, ωστόσο, τα πράγματα δεν ήταν τόσο απλά το 1901 οπότε και μια απόπειρα να μεταφραστούν τα Ευαγγέλια, προκάλεσε μια δίχως προηγούμενο αιματηρή κοινωνική αναταραχή που έμεινε στην ιστορία ως τα «Ευαγγελικά».

Σήμερα το «αμετάφραστο» του Ευαγγελίου είναι κατοχυρωμένο από το Σύνταγμα, ενώ η Καινή Διαθήκη έχει μεταφραστεί στη δημοτική εδώ και δεκαετίες, για να φτάσουμε, ωστόσο, σε αυτό το σημείο προηγήθηκαν πολλά και συγκλονιστικά γεγονότα πολλά από τα οποία (όπως οι παρανοϊκές μεταφράσεις που αναφέρθηκαν νωρίτερα) χρησιμοποιήθηκαν ως εργαλεία προπαγάνδας για τα αντιμαχόμενα στρατόπεδα με αποτέλεσμα η γραμμή ανάμεσα στο μύθο και στην πραγματικότητα να έχει ξεθωριάσει τόσο πολύ που πλέον είναι δύσκολο να εντοπιστεί.

Μια χώρα που ακροβατεί ανάμεσα σε δυο γλώσσες

kndkeygg6

Την Άνοιξη του 1897 η Ελλάδα έβγαινε «τραυματισμένη» από τον πόλεμο με την Τουρκία με αφορμή το Κρητικό Ζήτημα. Η πρώτη τουφεκιά εκείνου του πολέμου έπεσε στις 6 Απριλίου 1897 και οι συγκρούσεις τερματίστηκαν στις 8 Μαΐου με ήττα της Ελλάδας.

Ένα χρόνο μετά από εκείνη την οδυνηρή εμπειρία, η χώρα πορευόταν ακροβατώντας ανάμεσα σε δύο γλώσσες, την καθομιλουμένη δημοτική και την επίσημη καθαρεύουσα. Ο εκσυγχρονισμός- εκδημοκρατισμός του εκπαιδευτικού συστήματος είχε κριθεί αναγκαίος αλλά όπως θα αποδειχθεί αργότερα θα μετατραπεί σε πεδίο μάχης με φόντο την έξαρση του εθνικισμού. Η αρχή εκείνου του εκσυγχρονισμού επιχειρείται στο πιο λάθος πεδίο. Με τη μετάφραση του Ευαγγελίου στη δημοτική.

kndkeygg4
Η βασίλισσα Όλγα

Η πρώτη απόπειρα έγινε το 1898 από την ίδια την βασίλισσα Όλγα η οποία έδωσε τη σχετική εντολή στη γραμματέα της και λόγια Ιουλία Σωμάκη. Όπως είναι φυσικό η κίνηση αυτή προκαλεί τη μήνη των αρχαϊστών, επειδή, ωστόσο, η μετάφραση των Ευαγγελίων στη δημοτική είχε ως σύμμαχο τον αρχιεπίσκοπο Αθηνών Προκόπιο Β’ ο οποίος ήταν πιστός στο παλάτι, οι αντιδράσεις αρχικά ήταν χλιαρές.

Το έργο κυκλοφορεί, αν και ποτέ δεν έλαβε την έγκριση της Ιεράς Συνόδου,  σε λιγοστά αντίτυπα, διανέμεται κυρίως στα νοσοκομεία και γρήγορα εξαντλείται. Το έργο έφερε την ένδειξη: «Κείμενον και μετάφρασις του Ιερού Ευαγγελίου προς αποκλειστικήν οικογενειακήν του ελληνικού λαού χρήσιν μερίμνη της Α.Μ. της βασιλίσσης των Ελλήνων Ολγας εκδιδόμενα».

Το «Κρυφό Τσιμπούσι» του Πάλλη που προκάλεσε εξέγερση

kndkeygg8
Η προαναγγελία της «Ακρόπολις» για τη μετάφραση του Ευαγγελίου

Και εκεί που τα πράγματα έδειχναν να εκτονώνονται και η Όλγα αργά αλλά σταθερά να εγκαταλείπει την ιδέα της, έρχεται η εφημερίδα «Ακρόπολις» που στις 9 Σεπτεμβρίου 1901 αρχίζει να δημοσιεύει σε συνέχειες το Ευαγγέλιο του Ματθαίου σε μετάφραση του λογοτέχνη και μέγα δημοτικιστή Αλέξανδρου Πάλλη!

Το έργο αυτό, μάλιστα, έφερε τον τίτλο «Το έργον της Βασιλίσσης η “Ακρόπολις” το συνεχίζει», γεγονός που συγχέει στο μυαλό πολλών τις δυο προσπάθειες χωρίς ποτέ να αποδειχθεί πως το παλάτι είχε εμπλοκή στη δεύτερη απόπειρα μετάφρασης.

kndkeygg3

Χωρίς να υπάρχει κάπου στη μέση η εμπλοκή της Εκκλησίας, αυτή τη φορά, οι αντιδράσεις ήταν εντονότερες. Ειδικά η οργή που προκλήθηκε ανάμεσα σε καθηγητές και φοιτητές της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών ήταν ενδεικτική. Εκδίδουν ανακοίνωση μέσω της οποίας χαρακτηρίζουν τη μεταγλώττιση του Πάλλη «γελοιοποίηση των τιμαλφεστέρων του έθνους κειμηλίων».

kndkeygg10
Ο λογοτέχνης Αλέξανδρος Πάλλης

Οι αντιδράσεις σταδιακά γενικεύονται με τις εφημερίδες «Σκριπ», «Καιροί» και «Εμπρός», να εμφανίζουν τους δημοτικιστές ως άθεους, προδότες και πράκτορες των Σλάβων, λόγω της ρωσικής καταγωγής της βασίλισσας Όλγας. Δεν λείπουν, μάλιστα, και δημοσιεύματα που κάνουν λόγο για…  ρούβλια που έχουν σταλεί σε εφημερίδες, για τον σλαβισμό που απλώνεται. Επικρατούν συνθήματα όπως «Κάτω ο σλαβισμός», «Κάτω η Σλάβα» και πλέον η ατμόσφαιρα μυρίζει μπαρούτι.

kndkeygg5
Γκραβούρα της εποχής που απεικονίζει τα επεισόδια μεταξύ φοιτητών και αστυνομίας

Μέσα στον γενικό χαμό ακούγεται για πρώτη φορά πως ο Πάλλης έφτασε στο έσχατο σημείο να μεταφράσει τον «Μυστικό Δείπνο» ως «Κρυφό Τσιμπούσι». Η κατάσταση ξεφεύγει από κάθε έλεγχο. Το Πατριαρχείο παρεμβαίνει και χαρακτηρίζει τη μετάφραση «βέβηλη».

Και επειδή «ο λύκος στην ανάμπουμπούλα χαίρεται» τη συνεχώς διογκούμενη γενική δυσαρέσκεια για το παλάτι, εκμεταλλεύτηκαν και οι Γερμανοί που δεν ήθελαν τον Γεώργιο και εμφάνιζαν τον διάδοχο Κωνσταντίνο και τη Σοφία ως την καλύτερη λύση για την Ελλάδα.

Η «δεληγιαννική» αντιπολίτευση πραγματοποιεί σειρά κινητοποιήσεων με μεγαλύτερη εκείνη της 8ης Νοεμβρίου όπου οι συγκρούσεις διαδηλωτών και αστυνομίας είναι αιματηρές, ενώ μεγάλες ζημιές υπέστησαν και τα γραφεία της «Ακρόπολης» που δέχθηκε την οργή των φοιτητών.

Ο απολογισμός των «Ευαγγελικών» και ο μύθος για το «Κρυφό Τσιμπούσι»

kndkeygg7
Ο πρωθυπουργός Γεώργιος Θεοτόκης που αναγκάστηκε σε παραίτηση

Μέσα σε αυτό το κλίμα ο εκδότης της «Ακρόπολης» σταματά την έκδοση των μεταφράσεων και ζητά συγγνώμη από τους φοιτητές. Ο Αρχιεπίσκοπος Προκόπιος αναγκάζεται σε παραίτηση, ενώ πέφτει η κυβέρνηση του Γεωργίου Θεοτόκη αν και μόλις την προηγούμενη ημέρα (11 Νοεμβρίου) είχε λάβει ψήφο εμπιστοσύνης από τη Βουλή. Ακόμα και ο Ζαϊμης που ανέλαβε την πρωθυπουργία κινδύνευσε να λιντσαριστεί από το εξαγριωμένο πλήθος.

Ο τραγικός απολογισμός των αιματηρών επεισοδίων ήταν οκτώ έως έντεκα νεκροί (ανάλογα με την πηγή πληροφόρησης), 70 τραυματίες και 22 συλληφθέντες, οι οποίοι παρέμειναν στα κρατητήρια των στάβλων της Χωροφυλακής τρία εικοσιτετράωρα.

kndkeygg9

Οι φοιτητές παρέμειναν ταμπουρωμένοι μέσα στο Πανεπιστήμιο μέχρι και τις 12 Νοεμβρίου αλλά το τυπικό τέλος των «Ευαγγελικών» θα έρθει ένα μήνα αργότερα όταν θα πραγματοποιηθεί ένα ακόμα συλλαλητήριο -ειρηνικό αυτή τη φορά- όπου έκαψαν δημόσια αντίτυπο της μετάφρασης του Ευαγγελίου και απαίτησαν την άμεση λήψη μέτρων ώστε κάτι τέτοιο να αποτραπεί στο μέλλον. Κάτι που τελικά πέτυχαν με το «αμετάφραστο των Γραφών» που επέβαλε η αναθεωρητική Βουλή του 1911.

kndkeygg2

Τέλος, σε ότι αφορά το «Κρυφό Τσιμπούσι» υπήρξαν πολλοί, κυρίως πολιτικοί, ανάμεσα στους οποίους και ο πρώην πρωθυπουργός Γεώργιος Ράλλης, που υποστήριζαν με… πάσα βεβαιότητα πως ο Πάλλης είχε «μεταχειριστεί χυδαία γλώσσα και είχε εξοργίσει τους φοιτητές, τον πνευματικό κόσμο και βέβαια τους αρχαϊστές»!

Υπάρχουν, ωστόσο, αρκετοί ιστορικοί που ισχυρίζονται πως τέτοιου είδους μεταφράσεις ουδέποτε έγιναν. Στηρίζουν, μάλιστα, την άποψη αυτή σημειώνοντας πως πουθενά στα τέσσερα ευαγγέλια (που μετέφρασε ο Πάλλης) δεν υπάρχει η φράση «Μυστικός δείπνος» και άρα αν δεν υπάρχει στο πρωτότυπο δεν μπορεί να υπάρχει και στην μετάφραση!

ΚΑΝΤΕ LIKE ΤΟ NEWSBEAST.GR

11
σχόλια
  1. avatar αντρεας-ΑΘΗΝΑ

    Εγώ τι να πω; Απόγονοι υποτελών και υπόδουλων στους Ρωμάνους είμαστε.Η ρωμαΊκή κυριαρχία στην Ελλάδα κράτησε 1621 χρόνια.Τι περιμένεις από απογόνους υπόδουλων και υποτελών, από ρωμιούς δηλαδή.Τι περιμένεις; Να ξέρουν και τι τους συμβαίνει;
    ¨¨Πετάει ο γάϊδαρος¨¨ τους είπαν οι Ρωμάνοι, ¨¨πετάε騨¨απάντησαν οι υπόδουλοι και υποτελείς. 54 γενιές υπόδουλων και υποτελών.Αυτοί δεν ξέρουνε ποιοί είναι οι ίδιοι
    και ξέρουνε ποιός είναι ο Θεός; Μην κοροϊδευόμαστε.
    Χάρις στη Θεά Αθηνά έγινε η επανάσταση.Κι αυτό φαίνετα από το ΑΘΗΝΑ=1-8-7-13-1=1-8-21.
    ΑΘΗΝΑ=1821.Πεντάκαθαρα πράμματα.
    Ας διαβάσουν και λίγη ιστορία.Ιώσηπος εβραίος ιστορικός αιχμάλωτος των Ρωμάνων.Στην εποχή του γράφτηκε το ευαγγέλιο του Ματθαίου.Ας διαβάσουν για τους ΦΛΑΒΙΟΥΣ,τον Βεσπασιανό και το γυιό του τον Τίτο που βασίλεψε από το 79 έως το 81.Τρία χρόνια όπως και ο Σωτήρας τους.Ρωμάνικης επινόησης είναι η θρησκεία των υποτελών και υπόδουλων επί 1621 χρόνια.
    Κωνσταντίνος ο Μέγας Φλάβιος κι αυτός.
    Ιουστινιανός της Αγίας Σοφίας Φλάβιος κι αυτός.
    Καιρός να αφυπνιστούνε οι Ρωμανοϋπόδουλοι ή κοινώς Ρωμιοί.

  2. avatar Naya Gargalakou

    ΟΙ ΦΙΛΟΣΟΦΟΥΝΤΕΣ ΗΜΙΘΕΟΙ ΕΛΛΗΝΟΦΩΝΟΙ ΕΧΟΥΝ ΝΑ ΓΡΑΨΟΥΝ ΠΟΛΛΑ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΑ ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΚΑ ΓΙΑ ΤΟ ΕΝ ΛΟΓΩ... ΑΝ ΟΜΩΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΖΟΥΜΕ ΟΙ ΥΠΟΛΟΙΠΟΙ ΤΩΝ ΜΩΡΩΝ, ΑΥΘΕΝΤΙΑ ΤΗΝ ΑΓΙΑ ΓΡΑΦΗ ΚΑΤΑΘΕΤΟΥΜΕ ΟΤΙ, ΕΚΦΡΑΣΕΙΣ, ΟΠΩΣ, ΜΥΣΤΙΚΟΣ ΔΕΙΠΝΟΣ, ΤΡΙΑΔΕΣ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ, ΕΙΝΑΙ ΑΝΥΠΑΡΚΤΕΣ ΣΤΟΝ ΑΓΙΟ ΛΟΓΟ. ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΝ ΜΟΝΟ ΤΙΣ ΕΠΙΔΙΩΞΕΙΣ ΣΤΡΕΒΛΩΝ ΔΙΑΝΝΟΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΣΚΕΨΕΩΝ.ΚΑΘΩΣ ΚΑΙ ΟΤΙ ΕΞΥΠΗΡΕΤΟΥΝ ΤΟΝ ΔΙΚΟ ΤΟΥΣ κυριουλι του κοσμου τουτου.

  3. avatar Χρήστος 1980

    Στο να κάνουμε κρητική και πόσο μάλλον προς το κακό του πράγματος για το οτιδήποτε ήμαστε πρώτη και η καλύτερη. Όλα τα ξέρουμε και όλα τα κάνουμε τέλεια. Αυτοκριτική φοβόμαστε να κάνουμε ακόμα και μόνη μας με τον εαυτό μας.ξερουμε το αποτέλεσμα και φοβόμαστε να το αντιμετωπισουμε.στο θέμα μας τώρα. Ερώτηση έχει δει κανένας με τα μάτια του την μετάφραση την έχει διαβάσει; αυτό κάνουμε πάντα σαν λαός. Ακούμε κάτι για κάποιον και το μεταφέρουμε με δικιά μας σάλτσα.ο επόμενος με δικιά του.λέει κάποιος μια λέξη ο καλοπροερετος Έλληνας θα την κάνει πρόταση ο επόμενος παράγραφο ο επόμενος σελίδα και πάει λέγοντας.

  4. avatar ΔΥΣΤΗΧΩΣ

    ΟΙ ΚΙΤΡΙΝΟΦΥΛΑΔΕΣ και οι ΞΕΠΟΥΛΗΜΕΝΟΙ [ ΓΡΑΦΙΑΔΕΣ ] Υπαρχουν από συστασεως του ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ Κρατους , ΚΑΜΜΙΑ ΣΧΕΣΗ Η ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΜΕ ΤΑ ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΑ ΤΩΝ ΦΥΛΛΑΔΩΝ . ΕΤΣΙ και σημερα ΟΣΦΥΟΚΑΜΠΤΕΣ ΣΤΑ ΛΟΜΠΙ ΤΩΝ ΜΙΝΤΙΑ ΕΞΥΠΗΡΕΤΟΥΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ και ΜΙΚΡΟΚΟΜΜΑΤΙΚΑ παιχνίδια !!!!!! Υ.Γ. Ονόματα δεν λεμε οικογενειες και τζάκια δεν θιγουμε ....!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

  5. avatar Αρχίδαμος.

    Μου φαίνεται περίεργο που ο Θεός έμαθε Ελληνικά, όταν αποφάσισε να γίνει συγγραφέας, και που δεν τα έμαθε καλύτερα.

    Φρήντριχ Νίτσε, 1844-1900, Γερμανός φιλόσοφος

  6. avatar Συγνώμη

    Συγνώμη βρε παιδιά, αλλά ακόμη και σήμερα ένας σοβαρός επαγγελματίας θα αναφερθεί σε "επίσημο δείπνο" και όχι σε βαρύ τσιμπούσι πχ.
    Αν χρειάζεται επίσημη γλώσσα στο σοβαρό εμπόριο, στο επάγγελμα, στις μεταξύ μας σχέσεις, πόσο μάλλον όταν αναφερόμαστε στο θείο, που ακόμη κι οι άθεοι επικαλούνται.
    Όλοι ξέρουν οτι δεν υπάρχει κανείς άθεος σε μεγάλους κινδύνους που απειλείται η ζωή.
    Και το "Κύριος" δεν σημαίνει αφέντης, σημαίνει Κύριος αυτεξούσιος, σεβαστός, σε όλες τις γλώσσες.
    Και το κλίνει το κεφάλι δεν είναι άγνωστη λέξη στην δημοτική.
    Και σε κάποιες αυτολεξί μεταφράσεις που κυκλοφορούν, επικρατεί η αξιοπρέπεια κι ο σεβασμός, άρα όντως υπάρχει πρόθεση γελοιοποίησης...

    1. avatar Αντιγαβρος

      Και επειδή όταν κινδυνεύουμε λέμε θεέ μου αυτό είναι απόδειξη ότι υπάρχει,με την σαδιστική και άσπλαχνη μορφή,που σας πιπιλισαν το μυαλό ρε αμοιβάδα?

      1. avatar Alcyone Zesti

        Οι φανατικοί Χριστιανοταλιμπάν κάνανε not like στον Aντιγάβρο. και πιθανόν να κάνουν και σε μένα ! Eλα καντε, ΠΟΛΥ αργείτε ! :-p 😀

  7. avatar Περίεργος.

    Ο Κώτσος Παλιοκουβέντας.

    1. avatar Παράξενος;

      Ο Ριχάρδος ο Μαυροπερισσότερος, ο Ροβέρτος ο Φυτός, ο Μήτσος Σελίδας...

      1. avatar Ritchie Axmore

        Είσαι δικός μας, στηρίζω αδερφέ!

Παρακαλούμε περιμένετε ...