Ακριβότερη γίνεται σταδιακά η «έξοδος» προς τη σύνταξη για χιλιάδες ασφαλισμένους που σχεδιάζουν να χρησιμοποιήσουν πλασματικά έτη ασφάλισης ώστε να κατοχυρώσουν νωρίτερα συνταξιοδοτικό δικαίωμα ή να αυξήσουν το ποσό της σύνταξής τους.
Η νέα αύξηση του κατώτατου μισθού στα 920 ευρώ από τον Απρίλιο του 2026 δεν επηρεάζει μόνο τις αποδοχές των εργαζομένων, αλλά συμπαρασύρει και το κόστος εξαγοράς πλασματικών χρόνων, καθώς ο υπολογισμός γίνεται με βάση ποσοστό επί του κατώτατου μισθού.
Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι όσοι υποβάλουν αίτηση αναγνώρισης πλασματικών ετών από την 1η Απριλίου 2026 και μετά θα χρειαστεί να πληρώσουν περισσότερα χρήματα σε σχέση με όσους πρόλαβαν να καταθέσουν αίτηση νωρίτερα.
Το κόστος πλέον διαμορφώνεται στα 184 ευρώ για κάθε μήνα αναγνώρισης, δηλαδή 2.208 ευρώ για κάθε έτος που εξαγοράζεται. Μέχρι πρόσφατα, το αντίστοιχο ποσό ήταν χαμηλότερο, κοντά στα 2.122 ευρώ ετησίως.
Η αλλαγή μπορεί να μοιάζει περιορισμένη σε πρώτη ανάγνωση, ωστόσο για ασφαλισμένους που χρειάζονται τρία, τέσσερα ή ακόμη και επτά πλασματικά έτη ώστε να συμπληρώσουν τις απαιτούμενες προϋποθέσεις συνταξιοδότησης, η συνολική επιβάρυνση ανεβαίνει αισθητά.
Και αυτό αφορά ολοένα και περισσότερους εργαζόμενους. Τα τελευταία χρόνια, τα πλασματικά έτη έχουν μετατραπεί σε βασικό «εργαλείο» για όσους επιδιώκουν πλήρη σύνταξη στα 62 έτη. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ασφαλιστικού συστήματος, περίπου οκτώ στους δέκα ασφαλισμένους που αποχωρούν με πλήρη σύνταξη σε αυτή την ηλικία αξιοποιούν κάποιον πλασματικό χρόνο ασφάλισης.
Οι περισσότεροι αναγνωρίζουν τρία έως τέσσερα χρόνια, προκειμένου να συμπληρώσουν γρηγορότερα τα απαιτούμενα έτη και να αποφύγουν την παραμονή στην εργασία για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Η εικόνα αυτή αποτυπώνει και τη μεγάλη πίεση που υπάρχει στο ασφαλιστικό σύστημα, καθώς χιλιάδες ασφαλισμένοι αναζητούν τρόπους να «κλειδώσουν» συνταξιοδοτικό δικαίωμα πριν αυξηθούν περαιτέρω τα όρια ηλικίας ή αλλάξουν ξανά οι προϋποθέσεις εξόδου.
Την ίδια στιγμή, όμως, το αυξανόμενο κόστος δημιουργεί ένα νέο οικονομικό εμπόδιο, κυρίως για εργαζόμενους με χαμηλότερα εισοδήματα ή μερική απασχόληση. Επειδή ο υπολογισμός γίνεται με βάση τον κατώτατο μισθό, αρκετοί ασφαλισμένοι καλούνται να πληρώσουν ποσά που συχνά δεν ανταποκρίνονται στις πραγματικές αποδοχές τους.
Αντίστοιχες αυξήσεις καταγράφονται και για ελεύθερους επαγγελματίες και αγρότες. Στις συγκεκριμένες κατηγορίες, το κόστος εξαγοράς συνδέεται με τις ασφαλιστικές εισφορές του κλάδου σύνταξης. Επομένως, κάθε ετήσια αναπροσαρμογή εισφορών λόγω πληθωρισμού μεταφέρεται αυτόματα και στο κόστος αναγνώρισης πλασματικών χρόνων.
Παράγοντες της αγοράς εργασίας σημειώνουν ότι η εξαγορά πλασματικών ετών παραμένει ελκυστική παρά το αυξημένο κόστος, καθώς για πολλούς ασφαλισμένους λειτουργεί ως η μοναδική ρεαλιστική λύση ώστε να συνταξιοδοτηθούν νωρίτερα ή να αποφύγουν σημαντικές μειώσεις στις αποδοχές τους μετά την αποχώρηση.
Σημαντικό ρόλο παίζει και η δυνατότητα έκπτωσης σε περίπτωση εφάπαξ εξόφλησης. Όσοι καταβάλουν ολόκληρο το ποσό άμεσα δικαιούνται έκπτωση 2% για κάθε έτος αναγνώρισης. Έτσι, ασφαλισμένος που εξαγοράζει επτά πλασματικά έτη μπορεί να πετύχει συνολική έκπτωση έως και 14%.
Ωστόσο, η διαδικασία απαιτεί προσοχή. Αν ο ασφαλισμένος δεν καταβάλει το ποσό της εξαγοράς, ο αντίστοιχος χρόνος δεν λαμβάνεται υπόψη στη σύνταξη. Εάν πληρωθεί μόνο μέρος της οφειλής, αναγνωρίζεται μόνο ο αντίστοιχος ασφαλιστικός χρόνος.
Ξεχωριστό καθεστώς ισχύει για τους ένστολους, οι οποίοι μπορούν να αξιοποιήσουν περισσότερες κατηγορίες πλασματικών χρόνων. Σε αυτές περιλαμβάνονται η στρατιωτική θητεία, τα έτη σπουδών, αλλά και η δυνατότητα διπλού υπολογισμού ορισμένων περιόδων υπηρεσίας.
Οι αλλαγές που έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια επέκτειναν τη δυνατότητα αναγνώρισης διπλού χρόνου σε περισσότερες υπηρεσίες και κατηγορίες στρατιωτικών, επιτρέποντας σε αρκετούς ένστολους να επιταχύνουν τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος.
Παρά τη νέα αύξηση του κόστους, οι ειδικοί εκτιμούν ότι η χρήση πλασματικών ετών θα συνεχίσει να κινείται σε υψηλά επίπεδα και τα επόμενα χρόνια. Ο λόγος είναι απλός: για χιλιάδες ασφαλισμένους, τα πλασματικά χρόνια παραμένουν το βασικό «κλειδί» για να ανοίξει η πόρτα της σύνταξης.
