Μια νέα, αμφιλεγόμενη «μόδα» έχει εμφανιστεί τα τελευταία χρόνια στο YouTube και τα social media, με δημιουργούς περιεχομένου να στήνουν κάμερες έξω από σκηνές εγκλημάτων, μεταδίδοντας ζωντανά και διατυπώνοντας θεωρίες, συχνά χωρίς αποδείξεις, με στόχο την τηλεθέαση και τα έσοδα.

Χαρακτηριστικό είναι περιστατικό στην υπόθεση εξαφάνισης της Nancy Guthrie στην Αριζόνα, όταν ντελιβεράς εμφανίστηκε σε ενεργή σκηνή εγκλήματος με πίτσες που είχαν σταλεί από θαυμαστή για γνωστό live streamer. Ο ίδιος, μαζί με άλλους δημιουργούς, είχε «κατασκηνώσει» έξω από το σπίτι, μεταδίδοντας για ώρες υλικό, ακόμη κι αν αυτό περιοριζόταν σε ελάχιστες εξελίξεις, όπως αλλαγές βάρδιας της αστυνομίας.

Οι λεγόμενοι «true crime streamers» έχουν δημιουργήσει πιστές κοινότητες, που αντιμετωπίζουν τις υποθέσεις σαν «διαδραστικά μυστήρια». Παραμονεύουν με μακάβριο τρόπο σε σκηνές εγκλήματος και διατυπώνοουν αβάσιμες θεωρίες. Οι θεατές συμμετέχουν ενεργά μέσω σχολίων και χρηματικών δωρεών, επηρεάζοντας πολλές φορές το περιεχόμενο της μετάδοσης. Σε μία χαρακτηριστική περίπτωση, χρήστης πλήρωσε για να ζητήσει από streamer να πλησιάσει το σπίτι και να δείξει αν «το χαλάκι της εισόδου είναι ακόμα εκεί», με τον ίδιο να υπακούει ζωντανά.

Η δραστηριότητα αυτή μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα επικερδής, με ορισμένους δημιουργούς να φτάνουν έσοδα έως και 30.000 δολάρια την εβδομάδα, ενώ δεν είναι λίγοι οι θαυμαστές που ταξιδεύουν ακόμα και από άλλες πολιτείες για να τους συναντήσουν από κοντά.

Ωστόσο, οι Αρχές προειδοποιούν ότι η πρακτική αυτή δημιουργεί σοβαρά προβλήματα, καθώς συχνά ενισχύει τη φημολογία, διαστρεβλώνει την πραγματικότητα και στοχοποιεί αθώους ανθρώπους. Στην υπόθεση Guthrie, διατυπώθηκαν αβάσιμες κατηγορίες ακόμα και κατά συγγενών της αγνοούμενης, με την αστυνομία να αναγκάζεται να παρέμβει δημόσια, τονίζοντας ότι «η οικογένεια είναι θύμα και όχι ύποπτη» και χαρακτηρίζοντας τέτοιες φήμες «όχι μόνο λανθασμένες, αλλά και σκληρές».

Οι συνέπειες μπορεί να είναι δραματικές. Ένας δάσκαλος βρέθηκε στο στόχαστρο επειδή είχε έμμεση σύνδεση με άτομο της υπόθεσης, με αποτέλεσμα, όπως ανέφερε, να κλειστεί στο σπίτι του με τα φώτα σβηστά και να στείλει τα παιδιά του μακριά, φοβούμενος για την ασφάλειά τους.

Ανάλογες περιπτώσεις έχουν φτάσει και στα δικαστήρια. Σε άλλη υπόθεση, TikToker κατηγορούσε επανειλημμένα πανεπιστημιακή καθηγήτρια για συμμετοχή σε δολοφονία χωρίς κανένα στοιχείο. Παρά τις διαψεύσεις και τις νομικές προειδοποιήσεις, συνέχισε τις αναρτήσεις, με αποτέλεσμα να καταδικαστεί και να της επιβληθεί αποζημίωση 10 εκατομμυρίων δολαρίων για δυσφήμιση.

Παράλληλα, η παρουσία τέτοιων δημιουργών σε σκηνές εγκλήματος έχει προκαλέσει ακόμη και επεισόδια, με εντάσεις, φασαρίες και παρεμβάσεις της αστυνομίας, καθώς επιχειρούν να πλησιάσουν επικίνδυνα κοντά σε ενεργές έρευνες.

Οι ειδικοί τονίζουν ότι υπάρχει μεγάλη απόσταση ανάμεσα στην πραγματική αστυνομική έρευνα και την εικόνα που προβάλλεται στα social media. Όπως επισημαίνουν, οι έρευνες απαιτούν χρόνο, προσοχή και διακριτικότητα, ώστε να μη χαθούν στοιχεία ή να μη στοχοποιηθούν αθώοι.

Παρότι ορισμένοι δημιουργοί υποστηρίζουν ότι λειτουργούν με κανόνες και σεβασμό, προσπαθώντας να μην αποκαλύπτουν προσωπικά δεδομένα ή να αποφεύγουν την ονοματολογία υπόπτων, οι Αρχές προειδοποιούν ότι η γραμμή ανάμεσα στην ενημέρωση και την εκμετάλλευση είναι εξαιρετικά λεπτή και συχνά επικίνδυνη, όπως αναφέρει το δημοσίευμα της nypost.