Ο Καναδάς ρίχνει δισεκατομμύρια στην άμυνα: ευκαιρία ή παγίδα για την οικονομία;
Η απόφαση της κυβέρνησης του Μαρκ Κάρνεϊ να αυξήσει τις αμυντικές δαπάνες του Καναδά στο 5% του ΑΕΠ έως το 2035 συνιστά τη μεγαλύτερη στρατιωτική αναβάθμιση της χώρας από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ανοίγοντας έναν πολυεπίπεδο αγώνα δρόμου για τα συμβόλαια μεταξύ των εγχώριων εταιρειών του κλάδου. Το νέο βιομηχανικό δόγμα για την άμυνα στοχεύει να κατευθύνει το 70% της στρατιωτικής δαπάνης σε καναδικές επιχειρήσεις, από περίπου 50% σήμερα, προσφέροντας επιπλέον έσοδα άνω των 5,1 δισ. καναδικών δολαρίων ετησίως σε τοπικούς παίκτες. Την ίδια ώρα, η γεωπολιτική συγκυρία και η σκληρότερη γραμμή του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ στις ΗΠΑ ενισχύουν περαιτέρω τη δυναμική του καναδικού αμυντικού κλάδου.
Η χρηματιστηριακή εικόνα δείχνει ήδη το μέγεθος της στροφής: από το 2024 η μετοχή της AtkinsRéalis έχει υπερδιπλασιαστεί, η Bombardier έχει εκτοξευθεί πάνω από 400%, ενώ η MDA Space έχει υπερτριπλασιάσει την αξία της από τα χαμηλά του έτους. Ωστόσο, μικρότερες εταιρείες προειδοποιούν ότι η Οτάβα κινδυνεύει να ενισχύσει κυρίως «κατεστημένους» πρωταγωνιστές ή να συνεχίσει να βασίζεται σε αμερικανικούς γίγαντες της άμυνας, αφήνοντας περιορισμένο χώρο για νέους παίκτες.
Καναδάς και άμυνα στην Αρκτική
Επιχειρηματίες όπως ο Τζέιμς Γιούριτσακ, επικεφαλής της Wuxly, υπογραμμίζουν ότι η αύξηση των δαπανών δεν μπορεί να περιορίζεται σε «εξωτικά» προηγμένα συστήματα αλλά πρέπει να επεκταθεί σε κρίσιμες, πλην ταπεινές, κατηγορίες όπως ο υψηλής τεχνολογίας ρουχισμός και τα υφάσματα μάχης. Η εταιρεία του, που προμηθεύει μπουφάν και στολές σε Ουκρανούς στρατιώτες, τονίζει ότι ο καναδικός στρατός παραμένει ανεπαρκώς εξοπλισμένος για μακρές αναπτύξεις στην Αρκτική, όπου το κλίμα και η γεωγραφία απαιτούν εξοπλισμό αιχμής. Σύμφωνα με τον ίδιο, η «απαρατήρητη» αυτή επένδυση ενισχύει την άμυνα σε ανθρώπινο επίπεδο: ανεβάζει το ηθικό, προστατεύει τις ζωές και αυξάνει την ετοιμότητα σε ένα μεταβαλλόμενο περιβάλλον πολέμου.
Ο Μπράντον Ρόμπινσον της Horizon Aircraft, πρώην πιλότος της καναδικής αεροπορίας, βλέπει στην επόμενη γενιά αεροσκαφών eVTOL (ηλεκτρικά σταθερών πτερύγων με κάθετη απογείωση και προσγείωση) ένα κρίσιμο κομμάτι της μελλοντικής αεροπορικής ισχύος του ΝΑΤΟ μέχρι το 2035-2040. Η στήριξη τέτοιων εταιρειών, όπως επισημαίνει, δεν ενισχύει μόνο την άμυνα του Καναδά αλλά και τη θέση του στη διεθνή αεροδιαστημική βιομηχανία, χτίζοντας δυνατότητα εξαγωγών και τεχνολογική αυτάρκεια. Την ίδια στιγμή, η Οτάβα προβλέπει 357,7 εκατ. καναδικά δολάρια για να βοηθήσει μικρομεσαίες επιχειρήσεις να καινοτομήσουν και να μπουν βαθύτερα στις στρατιωτικές εφοδιαστικές αλυσίδες.
Καναδάς, άμυνα και δημοσιονομικός «πονοκέφαλος»
Ο Έλιοτ Πενς της Dominion Dynamics υπογραμμίζει ότι το πραγματικό στοίχημα είναι η ταχύτητα κλιμάκωσης: ο Καναδάς χρειάζεται έναν ισχυρό, εγχώριο «ενσωματωτή συστημάτων» στα πρότυπα των Lockheed, Northrop ή BAE, ο οποίος δεν θα κατασκευάζει τα πάντα, αλλά θα συνδέει δεκάδες προμηθευτές σε ολοκληρωμένες πλατφόρμες. Στόχος είναι η δημιουργία μιας πλήρους αλυσίδας αξίας στην άμυνα, από αισθητήρες για την Αρκτική μέχρι διαστημικά και αεροπορικά συστήματα διπλής χρήσης, σύμφωνα με τους Financial Times.
Ωστόσο, πίσω από την υπόσχεση των 125.000 νέων θέσεων εργασίας, η δημοσιονομική εξίσωση είναι ασφυκτική. Έκθεση του Γραφείου Κοινοβουλευτικού Προϋπολογισμού προειδοποιεί ότι για να πιάσει ο Καναδάς τον στόχο του 5% του ΑΕΠ απαιτούνται 159 δισ. καναδικά δολάρια μέχρι το 2035, γεγονός που θα φουσκώσει το έλλειμμα κατά 63 δισ. και θα αυξήσει τον λόγο χρέους προς ΑΕΠ κατά 6,3 ποσοστιαίες μονάδες. Αναλυτές όπως ο Ξαβιέ Ντελγκάδο μιλούν για ανάγκη «συγκεντρωμένης προσπάθειας και πολιτικού κεφαλαίου» ώστε να πειστεί η κοινωνία ότι η άμυνα υπερισχύει, έστω προσωρινά, άλλων προτεραιοτήτων όπως η υγεία ή οι κοινωνικές δαπάνες. Όπως σημειώνει, όλοι αγαπούν θεωρητικά τον στόχο του ΝΑΤΟ, αλλά ελάχιστοι αναγνωρίζουν πόσο δύσκολο είναι το μονοπάτι για να φτάσει εκεί ο Καναδάς.
