Σε κλίμα βαθιάς οδύνης, η Ελβετία αποχαιρετά σήμερα τα δεκάδες, κυρίως νεαρά, θύματα της φονικής πυρκαγιάς που ξέσπασε σε μπαρ στο χιονοδρομικό θέρετρο Κραν Μοντανά, το βράδυ της παραμονής της Πρωτοχρονιάς. Η τραγωδία άφησε πίσω της 40 νεκρούς και 116 τραυματίες, προκαλώντας σοκ τόσο στη χώρα όσο και διεθνώς.
Οι ομοσπονδιακές αρχές, σε συνεργασία με τις εκκλησίες, κάλεσαν τους πολίτες να τηρήσουν ενός λεπτού σιγή στις 2:00 το μεσημέρι (τοπική ώρα). Αμέσως μετά, οι καμπάνες των εκκλησιών θα ηχήσουν σε ολόκληρη την αλπική χώρα, ως ένδειξη συλλογικού πένθους.
Παράλληλα, τελετή μνήμης έχει προγραμματιστεί να πραγματοποιηθεί στο Μαρτινί, πόλη της κοιλάδας του Ροδανού, σε μικρή απόσταση από το Κραν-Μοντανά. Η επιλογή του συγκεκριμένου σημείου κρίθηκε καταλληλότερη, καθώς η χωρητικότητα του χώρου και οι καιρικές συνθήκες θεωρούνται πιο ευνοϊκές σε σύγκριση με το χιονισμένο καντόνι του Βαλέ, το οποίο από το βράδυ της Πέμπτης βρίσκεται κάτω από πυκνό στρώμα χιονιού. Παρ’ όλα αυτά, γιγαντοοθόνες θα επιτρέψουν και στους κατοίκους του Κραν-Μοντανά να παρακολουθήσουν την τελετή.
Μπροστά από το μπαρ Constellation, το αυτοσχέδιο μνημείο που δημιουργήθηκε στη μνήμη των θυμάτων, με λουλούδια, κεριά, λούτρινα παιχνίδια και φωτογραφίες, έχει καλυφθεί με λευκό μουσαμά σε σχήμα ιγκλού, προκειμένου να προστατευθεί από τη συνεχιζόμενη χιονόπτωση.
Εθνικό πένθος
Σε κοντινό σημείο, ένα μεγάλο βιβλίο συλλυπητηρίων, τοποθετημένο πάνω σε τραπέζι, έχει ήδη γεμίσει σχεδόν εξ ολοκλήρου με μηνύματα συμπαράστασης. «Μια απώλεια, μια μεγάλη εθνική απώλεια χαραγμένη για πάντα στο μυαλό μας. Ας αναπαυθούν εν ειρήνη οι ψυχές τους. Όλες οι σκέψεις μου είναι με τους γονείς, τις οικογένειες και τους φίλους», αναφέρει ένα από τα συγκλονιστικά σημειώματα.
Ιδιαίτερα βαρύ ήταν το πλήγμα και για τη Γαλλία και την Ιταλία, που θρηνούν εννέα και έξι νεκρούς αντίστοιχα, καθώς και πολλούς τραυματίες. Στην τελετή μνήμης στο Μαρτινί θα παραστούν οι πρόεδροι των δύο χωρών, Εμανουέλ Μακρόν και Σέρτζιο Ματαρέλα.
Από τους 40 ανθρώπους που έχασαν τη ζωή τους, οι μισοί ήταν ανήλικοι, ενώ τα θύματα προέρχονταν συνολικά από 19 διαφορετικές χώρες. Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία, 83 τραυματίες εξακολουθούν να νοσηλεύονται σε νοσοκομεία της Ελβετίας, καθώς και σε εξειδικευμένες μονάδες εγκαυμάτων στη Γαλλία, την Ιταλία, τη Γερμανία και το Βέλγιο.
Μετά το τραγικό συμβάν, ο πρόεδρος της Ελβετίας, Γκι Παρμελέν, έκανε λόγο για «μία από τις χειρότερες τραγωδίες» που έχει γνωρίσει ποτέ η χώρα.
Οι Μορέτι στο μικροσκόπιο της Δικαιοσύνης
Στο επίκεντρο της έρευνας βρίσκονται οι ιδιοκτήτες του μπαρ, Ζακ και Τζέσικα Μορέτι, ζευγάρι Γάλλων υπηκόων. Το πρωί έφτασαν στο γραφείο του εισαγγελέα στη Σιόν, πρωτεύουσα του καντονιού Βαλέ, συνοδευόμενοι από έντονο δημοσιογραφικό ενδιαφέρον, προκειμένου να ανακριθούν για πρώτη φορά. Η ποινική έρευνα έχει ξεκινήσει από τις 3 Ιανουαρίου και αφορά κατηγορίες για «ανθρωποκτονία εξ αμελείας, σωματική βλάβη εξ αμελείας και εμπρησμό εξ αμελείας».
«Αναμένουμε από τους πελάτες μας, τις οικογένειες, να λάβουν απαντήσεις, να αισθανθούν ότι ακούγονται και να διαπιστωθούν όλες οι ευθύνες, από το Α έως το Ω», δήλωσε ο Ρομέν Ζορντάν, ένας από τους δικηγόρους των θυμάτων, παρών στη διαδικασία.
Όπως εξήγησε, οι οικογένειες ζητούν να κατανοήσουν «γιατί αυτή η τραγωδία, η οποία δεν έπρεπε ποτέ να είχε συμβεί, μπόρεσε να συμβεί εδώ στην Ελβετία, παρ’ όλα τα νομικά, νομοθετικά και τα μέτρα επιτήρησης που έχουν ληφθεί;»
Τα πρώτα πορίσματα της έρευνας δείχνουν ότι η φωτιά ξεκίνησε από σπίθες κεριών, οι οποίες ήρθαν σε επαφή με την οροφή του υπογείου του μπαρ Constellation. Η πυρκαγιά εξαπλώθηκε με εξαιρετικά γρήγορο και βίαιο τρόπο, εγκλωβίζοντας τους θαμώνες, κυρίως εφήβους και νεαρούς ενήλικες.
Το μοιραίο βράδυ της παραμονής της Πρωτοχρονιάς, το κατάστημα ήταν ασφυκτικά γεμάτο. Βίντεο που κυκλοφόρησαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αποτύπωναν σκηνές πανικού, με ανθρώπους να σπρώχνονται και να προσπαθούν απεγνωσμένα να διαφύγουν από το ισόγειο.
Την Τρίτη, ο δήμος του Κραν-Μοντανά προκάλεσε έντονες αντιδράσεις, παραδεχόμενος μια σοβαρή παράλειψη: από το 2019 δεν είχε πραγματοποιηθεί καμία επιθεώρηση ασφαλείας ή πυρασφάλειας στο μπαρ. Η αποκάλυψη αυτή προκάλεσε σοκ και οργή στις οικογένειες των θυμάτων.
Παραμένουν πολλά κρίσιμα ερωτήματα: ήταν ο χώρος και οι έξοδοι κινδύνου σύμφωνοι με τους κανονισμούς; Πώς εξηγείται η παρουσία τόσο πολλών ανηλίκων; Για ποιον λόγο η φωτιά εξαπλώθηκε τόσο γρήγορα; Υπήρχε λειτουργικός πυροσβεστήρας στο υπόγειο; Οι απαντήσεις σε αυτά τα ζητήματα αναμένονται από την έρευνα.
Ιδιαίτερη συζήτηση έχει προκαλέσει και ο τύπος του ηχομονωτικού αφρού που είχε τοποθετηθεί στην οροφή του υπογείου, θέμα που κυριαρχεί τόσο στα ελβετικά μέσα ενημέρωσης όσο και σε εκείνα της Γαλλίας και της Ιταλίας.
Ο Ζακ Μορέτι, γνωστός στις γαλλικές αρχές και καταδικασμένος το 2008 σε υπόθεση μαστροπείας και η σύζυγός του δεν έχουν προφυλακιστεί ούτε τεθεί σε κατ’ οίκον περιορισμό, γεγονός που έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις.
Σε ανακοίνωση που έδωσε στη δημοσιότητα το ζευγάρι την Τρίτη, δεσμεύτηκε για την «πλήρη συνεργασία» του με τις αρχές, υπογραμμίζοντας ότι «δεν θα την αποφύγει».
