18
loading

Η είδηση για μια φάλαινα-δολοφόνο που κουβαλούσε το νεογέννητο μωρό της επί 17 ημέρες στα παγωμένα νερά έκανε πρόσφατα τον γύρο του κόσμου, προκαλώντας συγκίνηση και θαυμασμό για τη μητέρα. Κρατώντας το μωρό της στην επιφάνεια, η φάλαινα, γνωστή και ως J35 ανάμεσα στους επιστήμονες, επέμεινε για περισσότερες από δύο εβδομάδες μέχρι το κουφάρι να βυθιστεί τελικά στον βυθό της θάλασσας μεταξύ Καναδά και ΗΠΑ.

Ήταν ένας από τους πιο έντονους, αλλά και παρατεταμένους θρήνους θαλάσσιων θηλαστικών.

Πρόκειται, ωστόσο, για ένα θέμα που δεν φαίνεται να βρίσκει σύμφωνους όλους τους επιστήμονες. Υπάρχουν εκείνοι που παραμένουν σκεπτικοί απέναντι στην ιδέα ότι τα ζώα «αισθάνονται» τη θλίψη ή ανταποκρίνονται με περίπλοκους τρόπους στον θάνατο. «Αν πιστεύετε ότι η J35 έδειχνε σημάδια πένθους ή θρήνου, κάνετε μια υπόθεση που στηρίζεται στην πίστη και όχι στην επιστήμη», έγραψε ο ζωολόγος Jules Howard στη βρετανική Guardian, σχολιάζοντας τα δημοσιεύματα για τον θρήνο της φάλαινας.

Στο άρθρο με τίτλο «Η προβολή συναισθημάτων σε ζώα είναι ένα θλιβερό λάθος», γράφει πως «όταν κρατάμε έναν μεγεθυντικό φακό στη φύση, είναι πάρα πολύ εύκολο να δούμε τους εαυτούς μας να αντικατοπτρίζονται». Σύμφωνα με τον ίδιο, «το πρόβλημα είναι ότι δεν υπάρχει (ακόμη) κανένας τρόπος να ελέγξουμε επιστημονικά με βεβαιότητα ότι αυτή είναι η υπόθεση. Ακόμη και με όλες τις φωτογραφίες, υπάρχει η πιθανότητα η J35 να ήταν απλώς μπερδεμένη. Μπορεί ακόμη να ήλπιζε ότι το μωρό της θα επανέλθει».

Ο Howard «ανησυχεί» ότι κάνουμε δύο λάθη με αυτή την υπόθεση: Το πρώτο είναι ότι στριμώχνουμε ένα μεγάλο εύρος συμπεριφορών των ζώων σε συγκεκριμένες κατηγορείς ανθρώπινων συναισθημάτων, παραβλέποντας τη μοναδικότητα του ζωικού μεγαλείου. Το δεύτερο είναι ότι αποδυναμώνουμε ένα πραγματικό, ισχυρό και παρατηρήσιμο ανθρώπινο συναίσθημα, αποδίδοντας σε άλλα ζώα τα ίδια συναισθήματα τόσο εύκολα, χωρίς καμία επιστημονική αυστηρότητα.

Την ίδια ώρα, η Jessica Pierce, καθηγήτρια Βιοηθικής στο πανεπιστήμιο του Κολοράντο, σε άρθρο της στο The Conversation με τίτλο «Τι μας λέει η φάλαινα που θρηνεί για το πώς τα ζώα βιώνουν τον θάνατο», σημειώνει πως ένας ολοένα και αυξανόμενος αριθμός επιστημόνων υποστηρίζει την ιδέα ότι τα ζώα αντιλαμβάνονται τον θάνατο, μπορούν να βιώσουν τον θρήνο και ορισμένες φορές πενθούν για τους νεκρούς ή έχουν τελετουργικά για τον θάνατο.

Για την ίδια, οι σκεπτικιστές όσον αφορά το ζήτημα έχουν δίκιο σε ένα πράγμα: Οι επιστήμονες δεν γνωρίζουν τόσα πολλά για τις συμπεριφορές που συνδέονται με τον θάνατο, όπως για παράδειγμα ο θρήνος ενός ζώου. «Μόνο λίγοι έχουν μελετήσει πώς η πλειονότητα των πλασμάτων με τα οποία οι άνθρωποι μοιράζονται τον πλανήτη σκέπτονται ή αισθάνονται για τον θάνατο, είτε τον δικό τους είτε των άλλων».

«Πιστεύω όμως ότι δεν ξέρουν γιατί δεν έχουν κοιτάξει», υποστηρίζει η Pierce και συμπληρώνει ότι οι επιστήμονες δεν έχουν στραφεί σοβαρά στη μελέτη αυτού που μπορεί να αποκληθεί «συγκριτική θανατολογία», η μελέτη δηλαδή του θανάτου και των πρακτικών που σχετίζονται με αυτόν. Αυτό συμβαίνει ίσως γιατί οι περισσότεροι άνθρωποι απέτυχαν ακόμη και να δώσουν σημασία στην πιθανότητα ότι τα ζώα μπορεί να νοιάζονται για τον θάνατο εκείνων που αγαπούν.

Η συνειδητοποίηση της θνησιμότητας έχει παραμείνει, για πολλούς επιστήμονες και φιλοσόφους, ένα στοιχείο της μοναδικότητας της ανθρώπινης αντίληψης.

Ο θρήνος στο ζωικό βασίλειο

Πάντως, σημειώνει η Pierce, ένας αυξανόμενος αριθμός αναφορών για τον θρήνο και άλλες συμπεριφορές σχετιζόμενες με τον θάνατο σε αρκετά είδη βοηθά τους ερευνητές να διατυπώσουν ερωτήματα για τη αντίληψη του θανάτου στα ζώα και να εντοπίσουν τον καλύτερο τρόπο για να μελετήσουν αυτές τις συμπεριφορές.

Οι ελέφαντες, για παράδειγμα, γνωρίζουμε ότι δίνουν ιδιαίτερη σημασία στα κόκαλα των νεκρών τους και πενθούν τους νεκρούς συγγενείς. Ένα τέτοιο περιστατικό καταγράφηκε σε βίντεο το 2016 από έναν διδακτορικό φοιτητή που μελετούσε τους ελέφαντες στην Αφρική. Μέλη τριών διαφορετικών οικογενειών ελεφάντων επισκέφτηκαν το πτώμα μιας ελεφαντίνας, μυρίζοντας και αγγίζοντάς το διαρκώς.

Και οι χιμπατζήδες έχει παρατηρηθεί να έχουν συμπεριφορές σχετιζόμενες με τον θάνατο. Σε μια περίπτωση, μια μικρή ομάδα χιμπατζήδων σε αιχμαλωσία παρατηρήθηκε στενά όταν το ένα μέλος της, μια θηλυκή με το όνομα Pansy, πέθανε. Οι χιμπατζήδες μελέτησαν το σώμα της για σημάδια ζωή και το καθάρισαν από υπολείμματα αχύρου. Μάλιστα, αρνούνταν για αρκετές μέρες μετά να πάνε στο σημείο όπου η Pansy είχε πεθάνει.

Σε μια άλλη περίπτωση, οι επιστήμονες κατέγραψαν έναν χιμπατζή να χρησιμοποιεί ένα εργαλείο για να καθαρίσει ένα πτώμα. Το 2017, μια ομάδα ερευνητών στη Ζάμπια κατέγραψε μια μητέρα να χρησιμοποιεί ένα κομμάτι αποξηραμένο χόρτου για να καθαρίσει τα δόντια του νεκρού της γιου. Σύμφωνα με ερευνητές, οι χιμπατζήδες συνεχίζουν να αισθάνονται κοινωνικούς δεσμούς και μετά τον θάνατο και έχουν κάποια ευαισθησία απέναντι στα νεκρά σώματα.

Οι αγελάδες μπορεί να σχηματίσουν επίσης αυτό που οι επιστήμονες αποκαλούν «κακοφωνικά σύνολα», συνωστιζόμενες σε μια μεγάλη ομάδα και βγάζοντας κραυγές όταν μια αγελάδα πεθαίνει.

Κάποιοι επιστήμονες επιμένουν ότι για τέτοιες συμπεριφορές δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται ανθρώπινοι όροι όπως «θρήνος» και «πένθος», διότι κάτι τέτοιο δεν αποτελεί σοβαρή επιστήμη. Η επιστήμη μπορεί να παρατηρήσει μια δεδομένη συμπεριφορά, αλλά είναι πολύ δύσκολο να γνωρίζει τι συναίσθημα έχει προκαλέσει αυτή τη συμπεριφορά.

«Συμφωνώ ότι χρειάζεται μεγάλη προσοχή όταν αποδίδουμε συναισθήματα και συμπεριφορές, όπως ο θρήνος, στα ζώα. Όχι γιατί υπάρχει κάποια αμφιβολία ότι τα ζώα αισθάνονται ή θρηνούν ή ότι ο πόνος μιας μητέρας για τον χαμό του παιδιού της είναι μικρότερος», γράφει η Pierce και καταλήγει: «Η περίπτωση της φάλαινας δείχνει ότι οι άνθρωποι έχουν ακόμη να μάθουν πολλά για τα άλλα ζώα. Η ερώτηση δεν είναι αν τα ζώα θρηνούν αλλά πώς θρηνούν».

ΚΑΝΤΕ LIKE ΤΟ NEWSBEAST.GR

18
σχόλια
  1. avatar manana

    Οταν εμεινα για 9 μερες στο κρεββατι με προβλημα στο γονατο ο μικρος μου Ροκι ενα 3χρονο πομερανιαν δεν εφυγε λεπτο απο κοντα μου και εγλυφε το γονατο στο σημειο ακριβως που πονουσα. Πουθενα αλλου. Ουτε ετρωγε ουτε επινε νερο με το ζορι τον ταίζαμε. Οταν σηκωθηκα εκανε σαν τρελο απο την χαρα του. Αυτο δεν ειναι συναισθημα; που καταλαβαινα οτι πονουσα και σε συγκεκριμενο σημειο; ας δωσουν οι ειδικοι μια απαντηση

  2. avatar Στεφανι

    Η σκυλα ποου ειχαμε στο κτημα γεννησε οκτω σκυλακια το ενα απο αυτα ψοφησε δεν γνωριζω πως!μολις το αντιληφθηκε η μαμα το πηρε με το στομα της και εσκαψε με τα πισω ποδια της ενα λακο και αφου το αποθησε μεσα το ξανασκεπασε παλι με τα πισω ποδια της και το ιδιο χωμα!!!εμεινα αφωνη!!τι συμπεραινουμε λοιπον?

    1. avatar ΕΛΛΑΣ ΕΛΛΑΣ ΜΠΟΥΜΠΟΥΚΟ ΣΑΜΑΡΑΣ

      ταφη εκανε και ο homo erectus. ..ο ουρακοταγκος.. πολυ πριν τον homo sapiens
      λες ναχε επιγνωση του θανατου ως θανατο ή ως απωλεια και σηψη;;
      Η γατα σου γιατι σκεπαζει τα κοπρανά της;; απο ντροπη ή μηπως τη πεις βρωμιαρα;;
      Για δε ρωτας ενα 4χρονο που πεθανε ο μπαμπας η μαμα η καποιος δικος του να σου πει τι θα πει θανατος,οχι απωλεια ή φευγιό;;
      ΕΣΥ ξερεις τιθα πει θανατος ;;τοξερεις στο σύνολο του ή μονο ως σηψη σωματος χωρις επιστροφη;;
      αν εισαι θρησκευομενη, οποιασδηποτε θρησκειας υποτιθεται οτιβλεπεις το σαρκικο θανατο ως μεταβαση σε κάτι άλλο.
      Αν θανατο εννοεις μονο τον σαρκικο τοτε ολα τα ζωα γνωριζουν το πεθαμενο, μαλιστα τα μη πτωματοφαγα αρνουνταινα το φανε πτωμα ακομη κιαν λιμοκτονουν
      αλλα παλι τρωνε μονο κουφαρια σαπια
      Φυσικα και παμπολλα ζωα αναγνωριζουν την απωλεια συντροφου παιδιου αφεντικου κλπ και αντιδρουν ιδιοσυγκρασιακα και φυλετικα.
      Εχω δει τρυποφραχτη που σκοτωθηκε το ταιρι του να πετα για ωρα πλαι στο κουφαρι του και να χυμαει στο κυνηγο που του το σκοτωσε
      ειχε επιγνωση της εννοιας θανατος ή της εννοιας βιαιης απωλειας αποχωρισμου συντροφου;;
      Στο πενταχρονο λειπει ο πεθαμενος .Ακομη κιαν δε ξερει τιθα πει θανατος,νιωθει την ιδια απωλεια.

  3. avatar ΕΛΛΑΣ ΕΛΛΑΣ ΜΠΟΥΜΠΟΥΚΟ ΣΑΜΑΡΑΣ

    Γνωση της εννοιας θανατος που ειναι πολυ βαθυτερη της σαρκικης αποδομησης δε μπορει ναχουν.
    Ουτε καν ο ανθρωπος εχει, αλλο αν την αγνοιά του εχει σκεπασει με το δαντελενιο εργοχειρο της μεταθανατιας συνεχειας που κατα το πως τον βολευει πλεκει ανα τους αιωνες και σολους τους πολιτισμους μηκη και πλατη.
    Για να γνωριζεις τι ειναι θανατος πρεπει να γνωριζεις τι ειναι ζωη
    Ζωη,ζωντανο ,blend εννοιες,τουρλουμπουκια που κρυβουν την αγνοια, υπαρχει ορισμος;;
    Ναι, κατι γελοιοτητες
    Αφοριζεις τον ανθρωπο σα μια μαζα κρεας για να κινειται, μια σακουλα σπλαχνα για να του εξασφαλιζει βιομεταβολισμο κιενα μυαλο να συντονιζει νοητικα και υπο τη νοηση;;ΑΥΤΟ ειναι ο ανθρωπος;;αυτο μονο;;
    κιολα αυτα τα σκεφτεσαι με το μυαλο και τις αισθησεις ενος ανθρωπου που νοητικα ειναι ενα σκαλι πιο πανω απ ταλλα ζωακια;; Αποκλειεις εναν 5 σκαλια πανω απο σενα και με αλλες αισθησεις πουτε καν φανταζεσαι να την εχει δει αλλιως
    Ο ορισμος για τον ηλιθιο ειναι :''αυτος που υπερεκτιμα τη παρουσία του το ειναι του''
    Κατα ταλλα πολλα ζωα εχουν επιγνωση της απωλειας (οχι θανατου)συντροφου- μελους - αφεντικου κλπ Αντιδρουν φυσικα αναλογα με το ειδος τους και την ιδιοσυγκρασια του καθενος απο εντονα εως καθολου(πχ εντομα). Τα λοιπα ζωα αντιλαμβανονται το ζωντανο ως φυσικη παρουσια ,ρωμη, δραστηριοτητα, ισως καποια και λιγο παραπερα. Εχουν τη δυνατοτητα να ξεχωριζουν το υγιες απο το αρρωστο και το νεκρο,αντιλαμβανονται την επικειμενη διακοπη της βιολογικης τους συνεχειας

  4. avatar Mapas

    Οι σκύλοι έχουν λογική δύο χρονών παιδιού και εκφράζουν συναισθήματα. Όλα αυτά θέλουν μελέτη ακόμα.

  5. avatar SCULLYXL5

    ΤΑ ΖΩΑ ΕΧΟΥΝ ΑΙΣΘΗΜΑΤΑ ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΠΙΘΑΝΟΝ!!!

  6. avatar ένας εξωγήϊνος

    Μεγάλη ιδέα έχετε για το είδος σας

    1. avatar ένας από παράλληλο σύμπαν

      Μεγάλη ιδέα έχετε για το είδος σας.

  7. avatar thanahs

    Τα ζώα δεν έχουν λογική, έχουν ένστικτα. Μια γύρα από το youtube και θα δείτε σε πόσες περιπτώσεις οι `μάνες` πετάνε τον αδύναμο γόνο τους να από την φωλιά για να πεθάνει από την πείνα. Εκεί δεν έχουμε ...θρήνους. Ούτε τρισάγια

    1. avatar Giorgis

      Οι άνθρωποι εν έτει 2018 πετάνε τα μωρά στο φωταγωγό για να πεθάνουν από την πτώση και χωρίς να έχουν κάποιο πρόβλημα. Έτσι, γιατί απλώς δεν τα θέλουν. Επίσης χωρίς θρήνους κλπ.

      1. avatar Takis_0731

        Όμως αυτή συμπεριφορά δεν είναι φυσιολογική από ανθρώπινης πλευράς και για αυτό είναι από το σύνολο καταδικαστέα.
        Δεν συμβαίνει το ίδιο με τα ζώα όμως...

        1. avatar ΕΛΛΑΣ ΕΛΛΑΣ ΜΠΟΥΜΠΟΥΚΟ ΣΑΜΑΡΑΣ

          στην αρχαια σπαρτη για παραδειγμα ηταν ''φυσιολογικη'', το ιδιο και στην αρχαια αθηνα με το πηγαδι της μεσα στη πολη για εξωγαμα αρρωστα και ανεπιθυμητα οπως και σε πολλους αλλους πολιτισμους
          φυσιολογικη συμπεριφορα δεν υπαρχει μιστερ,υπαρχει η κατεστημενη συμπεριφορα η κοινωνικα αποδεκτη
          Για ενα μπστ της χρυσαυγης φυσιολογικο ειναι να αφησει εναν προσφυγα να θαλασσοπνιγει μπρος στα ματια του
          οι κοινωνιες αλλαζουν το ιδιο και τα'' αποδεκτά''που συ ονοματιζεις φυσιολογικα....

        2. avatar Giorgis

          Δεν νομίζω ότι και στα ζώα θεωρείται φυσιολογική συμπεριφορά, εξαίρεση είναι. Τουλάχιστον τα ζώα έχουν μια δικαιολογία. Ότι η ύπαρξη ενός ασθενούς μικρού μπορεί να βάλει σε κίνδυνο την υγεία, την ασφάλεια και την ανάπτυξη των υπολοίπων μικρών αφού η μητέρα του θα πρέπει να ασχολείται υπερβολικά με αυτό σε βάρος των άλλων. Οπότε η μητέρα θα πρέπει να κάνει μια δύσκολη επιλογή προκειμένου να σώσει τα άλλα μέλη. Και δεν έχουν νοσοκομεία, συστήματα υγείας και λοιπές κρατικές δομές για να απευθυνθούν. Κατηγόρησέ τα γι αυτό αν θέλεις. Είμαι σίγουρος ότι και οι άνθρωποι κάπως έτσι λειτουργούσαν πριν δημιουργήσουν οργανωμένες κοινωνίες που κατοικούσαν σε σταθερές βάσεις. Η φύση πάντως είναι σκληρή τις περισσότερες φορές. Δεν μπορείς να την καταλάβεις από την άνεση των πόλεων που έχουμε εμείς.

          1. avatar Takis_0731

            Είμαι σταθερά εναντίον της κακοποίησης των ζώων, όμως τα τελευταία χρόνια έχουμε υπερεκτιμήσει τα ζώα και τους έχουμε επισυνάψει ανθρώπινες συμπεριφορές και αισθήματα, επειδή ακριβώς μας έχουν απογοητεύσει οι άνθρωποι...

          2. avatar Giorgis

            Δεν βάζω ποτέ τα ζώα πάνω από τον άνθρωπο, ούτε καν στην ίδια θέση. Επίσης, δεν μου αρέσει ο ανθρωπομορφισμός των ζώων που επιχειρείται από κάποιους και με έμφαση για κάποια πολύ συγκεκριμένα είδη που δεν ανήκουν καν στην άγρια φύση. Απλώς, θέλω να πω ότι σέβομαι τα ζώα σαν μέρος της φύσης που είναι και δεν μπορώ να παραγνωρίσω το γεγονός ότι μοιραζόμαστε ένα πολύ μεγάλο ποσοστό γονιδίων με αυτά. Οι άνθρωποι που απογοητεύονται από τους ανθρώπους γενικώς, πρέπει να ψάξουν τον εαυτό τους πάνω από όλα και τι λάθη έκαναν στις επιλογές τους.

  8. avatar πείτε στον πανεπηστημονα

    Εννοείται πως αντιλαμβάνονται κάποια συναισθήματα και εκφράζουν θλίψη τα ζώα. Όποιος έχει σκυλιά γατιά το γνωρίζει.

    1. avatar πειτε στον αγενη

      οτι αλλο γνωριζω α -β κιαλλο καταλαβαινω τι διαβαζω
      αλλο το τιδιαβαζουν τα ματια μου
      κιαλλο τι νομιζω οτι διαβασα
      εγραψα πουθενα για συναισθηματα ζωων;
      δεν εγραψα οτι αναλογα με το ειδος και την ιδιοσυγκρασια καθε ενα ξεχωριστα αντιλαμβανεται διαφορετικα την απωλεια;;
      δεν εκανα διακριση μεταξυ θανατου και σωματικης αποσυνθεσης;;
      δεν εγραψα οτι ουτε οανθρωπος κατεχει τηνεννοια του θανατου αφου καλα καλα δε μπορεινα ορισει τη ζωη;;
      πεστε στον αγενη οτι δεν εμπεδωσε τον ορισμο που εδωσα για την λεξη ηλιθιος.
      Αν τον ειχε εμπεδωσει κουληδες μπουμπουκια αλεκακια φωφοκες και φραπεδοκασιδολαγοί θακαναν μια δουλεια οπως ολοι αντι να τον εχουν πελατη στο ψωνιο - απάτη τους

    2. avatar ΕΛΛΑΣ ΕΛΛΑΣ ΜΠΟΥΜΠΟΥΚΟ ΣΑΜΑΡΑΣ

      φρικ
      αναφερθηκα πουθενα σε ελλογα συναισθηματα ζωων;;(δεν μιλαω για τη κατηγορία που φαντασιωνεσαι οτι ανηκεις)
      αναφερθηκα αποκλειστικα και μονο στην εννοια και αντιληψη του θανατου
      απο ζωα με δυο και περισσοτερα ποδια ,περιλαμβανομενης της κατηγορίας σου, η οχι;;
      αναφερθηκα ,στο ελαχιστο στο πως εκδηλωνουν αυτη την αντιληψη απωλειας
      γκρηκ φρικ;;

Παρακαλούμε περιμένετε ...