Μόλις 823 ημέρες διήρκεσε ο βιοϊστορικός κύκλος του κόμματος της Νέας Αριστεράς που γεννήθηκε με όνειρα και φιλοδοξίες την 1η Μαρτίου 2024, αλλά επί της ουσίας βάζει τυπικά «λουκέτο» σήμερα, 2 Ιουνίου 2026, με τη διάλυση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας μετά την ανεξαρτητοποίηση επτά βουλευτών και την αποχώρηση 143 στελεχών εκ των οποίων τα 36 είναι μέλη της Κεντρικής Επιτροπής.
Ειδικότερα, ο μέχρι πριν από λίγους μήνες πρόεδρος, Αλέξης Χαρίτσης, η Έφη Αχτσιόγλου, ο Νάσος Ηλιόπουλος, η Θεανώ Φωτίου, η Μερόπη Τζούφη, ο Χουσεΐν Ζεϊμπέκ και ο Δημήτρης Τζανακόπουλος γνωστοποίησαν με κοινή επιστολή τους προς τον επικεφαλής Γαβριήλ Σακελλαρίδη, την απόφασή τους να αποχωρήσουν από το κόμμα.
Οι αποχωρήσαντες κάνουν λόγο για μια «δύσκολη αλλά αναγκαία απόφαση», εκτιμώντας ότι «ο κύκλος που άνοιξε πριν από δύο χρόνια έχει φτάσει στα όριά του». Όπως σημειώνουν χαρακτηριστικά, η Νέα Αριστερά δημιουργήθηκε με στόχο να εκφράσει μια διαφορετική προοπτική για την Αριστερά και την κοινωνία, αντιπαρατιθέμενη στον εκφυλισμό της πολιτικής ζωής και στη λογική των χαμηλών προσδοκιών.
Στην επιστολή τους υπογραμμίζουν παράλληλα ότι το κόμμα διατήρησε «αιχμηρό και τεκμηριωμένο κοινοβουλευτικό λόγο» και ανέπτυξε κινηματική δράση σε μια περίοδο κατά την οποία το πολιτικό περιβάλλον γίνεται ολοένα και πιο συντηρητικό και αυταρχικό. Παράλληλα, τονίζουν ότι επεξεργάστηκαν και στήριξαν ριζοσπαστικές προτάσεις για κρίσιμα ζητήματα που αφορούν τη δημοκρατία και την κοινωνία. Ωστόσο, επισημαίνουν πως η πολιτική δράση δεν αρκεί να περιορίζεται στη διατύπωση θέσεων και στη διεξαγωγή πολιτικών αγώνων, αλλά απαιτεί κοινωνική απήχηση, δυναμική και δυνατότητα διαμόρφωσης πλειοψηφικών ρευμάτων που θα μπορούν να επηρεάσουν ουσιαστικά τις εξελίξεις.
Οι επτά πρώην βουλευτές της Νέας Αριστεράς αναφέρονται επίσης στην ανάγκη συγκρότησης ενός ευρύτερου προοδευτικού μετώπου απέναντι στη Νέα Δημοκρατία του Κυριάκου Μητσοτάκη και την άνοδο της ακροδεξιάς. Υπενθυμίζουν δε ότι το κόμμα είχε θέσει στον δημόσιο διάλογο την προοπτική ενός «Λαϊκού Μετώπου», ωστόσο εκτιμούν πως η στρατηγική που ακολουθεί σήμερα η πλειοψηφία της ηγεσίας δεν μπορεί να ανταποκριθεί σε αυτή την ανάγκη. «Δεν αρκεί η λογική της αυτόνομης ανασυγκρότησης της ριζοσπαστικής Αριστεράς σε μια περίοδο βαθιάς κρίσης», σημειώνουν, προσθέτοντας ότι στην κοινωνία ενισχύεται η απαίτηση για ευρύτερες πολιτικές και κοινωνικές συσπειρώσεις που θα μπορούν να αποτελέσουν εναλλακτική πρόταση απέναντι στην κυβέρνηση. Κλείνοντας, δηλώνουν ότι θα συνεχίσουν να δραστηριοποιούνται πολιτικά με στόχο την προώθηση της δημοκρατίας, της κοινωνικής δικαιοσύνης, της ειρήνης και της στήριξης των λαϊκών στρωμάτων, τονίζοντας πως εκεί βρίσκεται σήμερα «η πραγματική μάχη» για την Αριστερά.
Επί της ουσίας πρόκειται για το χρονικό ενός προαναγγελθέντος πολιτικού θανάτου, αφού από το Σάββατο δημοσιεύματα του Τύπου (όπως π.χ. της Εφημερίδας των Συντακτών) αναφέρονταν στις αποφάσεις που θα λάμβανε σήμερα η κομματική μειοψηφία (αλλά συνάμα και κοινοβουλευτική πλειοψηφία) της Νέας Αριστεράς, μετά και την απόφαση του πρώην πρωθυπουργού και πάλαι ποτέ επικεφαλής του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία, Αλέξη Τσίπρα, να δημιουργήσει δικό του πολιτικό φορέα ενόψει των επικείμενων εθνικών εκλογών.
Το είχε προαναγγείλει και ο ίδιος ο πρόεδρος της Νέας Αριστεράς, Γαβριήλ Σακελλαρίδης, με συνέντευξή του πριν από δύο ημέρες, όπου ανέφερε ανοικτά ως υπεύθυνο της επικείμενης διάσπασης τον Αλέξη Τσίπρα. Όπως είπε, το κόμμα του πρώην πρωθυπουργού «λειτουργεί ως εφαλτήριο της διάσπασης, της αποχώρησης των συντρόφων και των συντροφισσών». Και πρόσθετε: «Θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί, κατά τη γνώμη μου, αυτή η κατάσταση στο πλαίσιο της λειτουργίας ενός κόμματος με διαφορετικές απόψεις, πλειοψηφίες και μειοψηφίες, όπως άλλωστε είχαμε πορευτεί όλα μας τα χρόνια στην Αριστερά». Προέβλεψε δε ότι «σύντομα θα διαψευστούν οι προσδοκίες όσων αποχωρήσουν από τη Νέα Αριστερά για να πάνε στην ΕΛ.Α.Σ.».
Δεν θα πρέπει να ξεχνάμε πως η συγκρότηση της Νέας Αριστεράς συνδέεται άμεσα με τις εσωκομματικές αναταράξεις στον ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία μετά την παραίτηση του Αλέξη Τσίπρα το καλοκαίρι του 2023 και την εκλογή του Στέφανου Κασσελάκη στην ηγεσία της Κουμουνδούρου. Η αλλαγή ηγεσίας πυροδότησε έντονη εσωτερική κρίση, με τις τάσεις «Ομπρέλα» και «6+6» να εκφράζουν ανοιχτά τη διαφωνία τους με τη στρατηγική και τον πολιτικό προσανατολισμό του νέου προέδρου.
Η αντιπαράθεση κλιμακώθηκε ταχύτατα, οδηγώντας αρχικά στην αποχώρηση της «Ομπρέλας» και στη διαγραφή των δύο βουλευτών που συνδέονταν με αυτήν (Πέρκα και Τσακαλώτο). Λίγες ημέρες αργότερα, ακολούθησε και η αποχώρηση της ομάδας «6+6», με εννέα βουλευτές να ανεξαρτητοποιούνται, σηματοδοτώντας μια κρίσιμη ρήξη στο εσωτερικό του κόμματος (Αναγνωστοπούλου, Αχτσιόγλου, Ζεϊμπέκ, Ηλιόπουλος, Τζανακόπουλος, Τζούφη, Φερχάτ, Φωτίου και Χαρίτσης).
Στις 4 Δεκεμβρίου του 2023, οι ανεξάρτητοι πλέον βουλευτές προχώρησαν στην παρουσίαση του ονόματος και του λογοτύπου της νέας κοινοβουλευτικής τους ομάδας, η οποία ανακοινώθηκε επισήμως στη Βουλή την επόμενη ημέρα. Παράλληλα, τη στήριξή του στο εγχείρημα εξέφρασε και ο ευρωβουλευτής, Δημήτρης Παπαδημούλης.
Η Νέα Αριστερά απέκτησε κομματική υπόσταση τον Μάρτιο του 2024, μέσα από πανελλαδική συνδιάσκεψη που σηματοδότησε τον μετασχηματισμό της από κοινοβουλευτική ομάδα σε πολιτικό κόμμα.
Σύμφωνα με την ιδρυτική διακήρυξη του κόμματος, «η Νέα Αριστερά σηματοδοτεί την αναγέννηση της Αριστεράς του 21ου αιώνα, την αναγκαία επανίδρυση της ευρωπαϊκής Αριστεράς και την αλλαγή των πολιτικών και κοινωνικών όρων και συσχετισμών, μαζί με τον κόσμο της εργασίας, τα νέα κοινωνικά κινήματα και με στόχο την μεταβολή της υπάρχουσας τάξης πραγμάτων, ενώ έμφαση δίνεται στην πολιτική οικολογία και την κλιματική δικαιοσύνη».
Τον Νοέμβριο του ίδιου έτους πραγματοποιήθηκε το ιδρυτικό της συνέδριο, κατά το οποίο εγκρίθηκαν το καταστατικό και οι βασικές πολιτικές θέσεις, συγκροτήθηκαν τα όργανα δεοντολογίας και εξελέγη η Κεντρική Επιτροπή, ενώ πρόεδρος αναδείχθηκε ο Αλέξης Χαρίτσης. Τον Απρίλιο του 2025, το κόμμα εντάχθηκε ως πλήρες μέλος στο Κόμμα της Ευρωπαϊκής Αριστεράς, επιχειρώντας να ενισχύσει τη διεθνή του παρουσία και τις πολιτικές του συμμαχίες. Ωστόσο, οι εσωτερικές εντάσεις δεν εκτονώθηκαν. Τον Μάρτιο του 2026, ο Αλέξης Χαρίτσης υπέβαλε την παραίτησή του από την ηγεσία, εν μέσω διαφωνιών για τη στρατηγική και την πορεία του κόμματος. Το δίλημμα ήταν εάν το κόμμα θα πρέπει να ακολουθήσει αυτόνομη πορεία ή να προχωρήσει σε συνεργασίες – ιδίως με τον επικείμενο πολιτικό φορέα του Αλέξη Τσίπρα. Μέχρι τη σύγκληση έκτακτου συνεδρίου, καθήκοντα προέδρου ανέλαβε ο γραμματέας της Κεντρικής Επιτροπής, Γαβριήλ Σακελλαρίδης, παραμονή της εθνικής επετείου της 25ης Μαρτίου φέτος.
