Σε νέα πολιτική και θεσμική κρίση βυθίζεται η Ισπανία, μετά την απόφαση του δικαστή Χουάν Κάρλος Πεϊνάδο να παραπέμψει σε δίκη τη Μπεγκόνια Γκόμεθ, σύζυγο του πρωθυπουργού Πέδρο Σάντσεθ, για υπόθεση διαφθοράς.
Η ισπανική κυβέρνηση πέρασε στην αντεπίθεση, κατηγορώντας τον δικαστή για αποφάσεις «ακατανόητες» και, κατά την άποψή της, αντίθετες προς τον νόμο.
Ο υπουργός Δικαιοσύνης Φέλιξ Μπολάνιος δήλωσε ότι ο Πεϊνάδο έχει εκδώσει αποφάσεις που είναι «ακατανόητες και αντίθετες προς το δίκαιο», υπερασπιζόμενος τη σύζυγο του Ισπανού πρωθυπουργού και χαρακτηρίζοντας την υπόθεση «ανώμαλη».
Η Μπεγκόνια Γκόμεθ αρνείται κάθε αδίκημα.
Στο επίκεντρο η καριέρα της Γκόμεθ στο Πανεπιστήμιο Complutense
Η υπόθεση αφορά καταγγελίες ότι η Γκόμεθ φέρεται να αξιοποίησε τη σχέση της με τον πρωθυπουργό προκειμένου να ενισχύσει την πανεπιστημιακή της σταδιοδρομία στο Πανεπιστήμιο Complutense της Μαδρίτης.
Σύμφωνα με τις κατηγορίες που εξετάζονται, η σύζυγος του Σάντσεθ φέρεται να χρησιμοποίησε προσωπικές διασυνδέσεις και δημόσιους πόρους, μεταξύ των οποίων και βοηθό που πληρωνόταν από το Δημόσιο, για να προωθήσει τα συμφέροντά της.
Οι κατηγορίες περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, άσκηση επιρροής, υπεξαίρεση δημόσιων πόρων και διαφθορά στον ιδιωτικό τομέα.
Η ίδια απορρίπτει τις κατηγορίες, ενώ η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι πρόκειται για υπόθεση με πολιτικά χαρακτηριστικά.
Ο δικαστής ζήτησε να παραδώσει το διαβατήριό της
Η ένταση κλιμακώθηκε ακόμη περισσότερο όταν ο Πεϊνάδο ενημέρωσε τη Γκόμεθ ότι πρέπει να παραδώσει το διαβατήριό της έως το βράδυ της Τετάρτης.
Ο δικαστής αιτιολόγησε το αίτημα αναφέροντας ότι οι αστυνομικοί που είναι υπεύθυνοι για την ασφάλειά της θα μπορούσαν, είτε με δική τους πρωτοβουλία είτε με εντολές ανωτέρων, να συμβάλουν σε ενέργειες που θα διευκόλυναν τη διαφυγή της.
Η αναφορά αυτή προκάλεσε έντονη αντίδραση.
Το όργανο που εποπτεύει τους δικαστές στην Ισπανία ζήτησε από πειθαρχικό αξιωματούχο να εξετάσει την απόφαση του Πεϊνάδο, ειδικά λόγω των σχολίων του για την αστυνομία.
Ο υπουργός Εσωτερικών Φερνάντο Γκράντε-Μαρλάσκα χαρακτήρισε τις δηλώσεις του δικαστή ζήτημα «υψίστης σοβαρότητας».
Η κυβέρνηση μιλά για πολιτικά υποκινούμενες αγωγές
Η υπόθεση ξεκίνησε από καταγγελία οργάνωσης με δεσμούς με την άκρα δεξιά, η οποία βασίστηκε σε μεγάλο βαθμό σε δημοσιεύματα του Τύπου.
Ο Φέλιξ Μπολάνιος υποστήριξε ότι υπάρχει προσπάθεια ανατροπής της κυβέρνησης μέσω «ψευδών αγωγών που κατατίθενται από ακροδεξιούς ακτιβιστές».
Η κυβέρνηση του Σάντσεθ έχει επανειλημμένα κατηγορήσει τμήμα της Δικαιοσύνης ότι παρεμβαίνει στην πολιτική ζωή. Ο ίδιος ο Ισπανός πρωθυπουργός είχε κατηγορήσει πέρυσι ορισμένους δικαστές ότι «παίζουν πολιτική».
Η υπόθεση της Γκόμεθ έχει πλέον μετατραπεί σε σύμβολο της βαθιάς αντιπαράθεσης ανάμεσα στην κυβέρνηση και μέρος του δικαστικού συστήματος.
Ο Σάντσεθ είχε αρνηθεί να καταθέσει
Το 2024, ο δικαστής Πεϊνάδο είχε προχωρήσει σε μια ασυνήθιστη κίνηση, μεταβαίνοντας στο Μονκλόα, την έδρα και κατοικία του Ισπανού πρωθυπουργού, προκειμένου να ανακρίνει τον Πέδρο Σάντσεθ.
Ο πρωθυπουργός αρνήθηκε να απαντήσει, επικαλούμενος το νόμιμο δικαίωμά του να μην καταθέσει εναντίον της συζύγου του.
Η κίνηση αυτή είχε ήδη προκαλέσει έντονη πολιτική συζήτηση στην Ισπανία, ενώ η νέα απόφαση για παραπομπή της Γκόμεθ σε δίκη επαναφέρει την υπόθεση στο κέντρο της δημόσιας ζωής.
Πίεση στον Σάντσεθ από πολλαπλά μέτωπα
Η υπόθεση της Μπεγκόνια Γκόμεθ δεν είναι η μόνη που πιέζει πολιτικά τον Πέδρο Σάντσεθ.
Ο αδελφός του, Νταβίντ Σάντσεθ, αναμένει δικαστική απόφαση μετά τη δίκη του για κατηγορίες περί άσκησης επιρροής, τις οποίες αρνείται.
Παράλληλα, δύο πρώην στενοί συνεργάτες του πρωθυπουργού αντιμετωπίζουν κατηγορίες διαφθοράς. Μεταξύ αυτών και ο πρώην υπουργός Μεταφορών Χοσέ Λουίς Άμπαλος, ο οποίος, σύμφωνα με το δημοσίευμα, καταδικάστηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο της Ισπανίας σε 24 χρόνια φυλάκισης για αδικήματα που συνδέονται με δωροδοκία και υπεξαίρεση στην αγορά μασκών κατά την περίοδο της πανδημίας.
Η κυβέρνηση έχει πάρει αποστάσεις από τον Άμπαλος και δεν επιχείρησε να τον υπερασπιστεί. Αντίθετα, στην υπόθεση της Γκόμεθ επιμένει ότι δεν υπάρχει πραγματική βάση ενοχής και ότι η υπόθεση έχει πολιτικό υπόβαθρο.
Προηγούμενες αποφάσεις του Πεϊνάδο ακυρώθηκαν
Η αξιοπιστία των χειρισμών του Πεϊνάδο βρίσκεται επίσης στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης.
Ανώτερα δικαστήρια έχουν ανατρέψει προηγούμενες κινήσεις του, μεταξύ των οποίων και την προσπάθειά του να οδηγήσει τη Γκόμεθ σε δίκη με ενόρκους, διαδικασία ασυνήθιστη για την Ισπανία.
Το επαρχιακό δικαστήριο της Μαδρίτης είχε επικρίνει την απόφασή του, κάνοντας λόγο για «έλλειψη αιτιολόγησης» και επισημαίνοντας ότι δεν έγινε η αναγκαία προσπάθεια να τεκμηριωθούν επαρκώς οι λόγοι των αποφάσεών του.
Ο Πεϊνάδο πλησιάζει στο όριο υποχρεωτικής συνταξιοδότησης, καθώς κλείνει τα 72 τον Σεπτέμβριο. Εφόσον η υπόθεση φτάσει στο ακροατήριο, ο ίδιος δεν αναμένεται να έχει περαιτέρω ρόλο στη δίκη.
Πολιτική θύελλα στην Ισπανία
Η υπόθεση έχει πλέον ξεπεράσει τα στενά όρια μιας δικαστικής διαδικασίας.
Για την κυβέρνηση, η παραπομπή της Γκόμεθ αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης πολιτικής επίθεσης με στόχο τον Σάντσεθ. Για την αντιπολίτευση και τους επικριτές της κυβέρνησης, η υπόθεση επιβεβαιώνει ότι το περιβάλλον του πρωθυπουργού βρίσκεται υπό σοβαρή πίεση από υποθέσεις διαφθοράς.
Η σύγκρουση κυβέρνησης–Δικαιοσύνης αναμένεται να ενταθεί, καθώς η απόφαση για παραπομπή σε δίκη της συζύγου του πρωθυπουργού ανοίγει νέο μέτωπο σε μια περίοδο ήδη έντονης πολιτικής πόλωσης.
Το ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο τι θα αποφασίσει το δικαστήριο για τη Μπεγκόνια Γκόμεθ.
Είναι και πόσο βαθιά μπορεί να επηρεάσει αυτή η υπόθεση την πολιτική επιβίωση του ίδιου του Πέδρο Σάντσεθ.
