Σε πλαίσιο του συνεδρίου ενέργειας EGYPES 2026 που διεξάγεται στο Κάιρο, υπογράφηκε στις 30 Μαρτίου μια μη δεσμευτική συμφωνία‑πλαίσιο συνεργασίας για φυσικό αέριο μεταξύ της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Αιγύπτου. Η συμφωνία προβλέπει τη συνέχιση των διαπραγματεύσεων για την ανάπτυξη και εμπορική αξιοποίηση των υδρογονανθράκων εντός της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) της Κύπρου, με σκοπό την πιθανή πώληση φυσικού αερίου στην Αίγυπτο ή σε αιγυπτιακές κρατικές εταιρείες. Η Ελλάδα και η Αίγυπτος φιλοδοξούν να ενισχύσουν την ενεργειακή συνεργασία στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η συμφωνία υπογράφηκε στο πλαίσιο του Egypt Energy Show, ενός σημαντικού περιφερειακού φόρουμ για την ενέργεια, στο οποίο συμμετέχουν ηγέτες χωρών και εκπρόσωποι διεθνών ενεργειακών εταιρειών. Κατά την έναρξη του συνεδρίου, ο Πρόεδρος της Αιγύπτου Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι και ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης έκαναν δηλώσεις για την ενίσχυση της στρατηγικής συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών στον ενεργειακό τομέα.

Αν και η συμφωνία χαρακτηρίζεται από το Λευκωσία ως βήμα προς τη διεύρυνση της συνεργασίας με την Αίγυπτο και την αξιοποίηση των ενεργειακών πόρων της περιοχής, υπάρχει και κριτική από την Τουρκοκυπριακή πλευρά. Το τουρκοκυπριακό «υπουργείο εξωτερικών» εξέφρασε την ενόχλησή του, υποστηρίζοντας ότι η συμφωνία αγνοεί τα δικαιώματα του Τουρκοκυπριακού λαού και ότι δεν μπορεί να θεωρηθεί νόμιμη χωρίς τη συμπερίληψή του, καθώς, σύμφωνα με την ανακοίνωση, η Κυπριακή Δημοκρατία «δεν έχει την εξουσία να δεσμεύει το νησί στο σύνολό του». Η δήλωση αυτή συνοδεύτηκε από γενικό πολιτικό πλαίσιο για το πώς πρέπει να προωθείται η σταθερότητα στην περιοχή μέσω διαλόγου και συμμετοχής όλων των πλευρών.

Τι αναφέρει αναλυτικά η δήλωση

«Παρακολουθούμε με προσοχή τις δηλώσεις ότι στο πλαίσιο της διάσκεψης «EGYPES 2026», που πραγματοποιήθηκε στην πρωτεύουσα της Αιγύπτου, υπογράφηκε στις 30 Μαρτίου 2026 μεταξύ της Ε/Κ πλευράς και της Αιγύπτου ένα «Πλαίσιο Συμφωνίας» για την ανάπτυξη των υδρογονανθράκων που βρίσκονται στην υποτιθέμενη «αποκλειστική οικονομική ζώνη» της Ε/Κ πλευράς και το εμπόριο αυτών προς την Αίγυπτο. Η εν λόγω συμφωνία, η οποία παραβλέπει τα έμφυτα δικαιώματα του Τουρκοκυπριακού λαού, που είναι ισότιμος κύριος των φυσικών πόρων στο νησί ή γύρω από αυτό, αποτελεί ξεκάθαρη απόδειξη της επίμονης πολιτικής της ηγεσίας των Ε/Κ από το 2003 για συστηματική αφαίρεση των ισότιμων δικαιωμάτων και συμφερόντων του Τουρκοκυπριακού λαού στην Κύπρο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Η συμφωνία αυτή, που υπογράφηκε χωρίς τη συγκατάθεση του Τουρκοκυπριακού λαού και παραβιάζει την ισότιμη κυριαρχική του θέση στο νησί, όπως και προηγούμενες συμφωνίες, είναι απόλυτα άκυρη για τον Τουρκοκυπριακό λαό. Η Ε/Κ πλευρά συνεχίζει να εκμεταλλεύεται τον τίτλο της «Δημοκρατίας της Κύπρου», τον οποίο έχει καταπατήσει, και να ισχυρίζεται ότι εκπροσωπεί ολόκληρο το νησί, συνάπτοντας συμφωνίες με τρίτες χώρες για την έρευνα και εκμετάλλευση υδρογονανθράκων. Αυτές οι ενέργειες όχι μόνο παραβιάζουν τα νόμιμα δικαιώματα και συμφέροντα του Τουρκοκυπριακού λαού, αλλά υπονομεύουν σοβαρά και τη σταθερότητα και τη συνεργασία στην Ανατολική Μεσόγειο. Η Ε/Κ πλευρά δεν διαθέτει ούτε την εξουσία να λαμβάνει αποφάσεις για λογαριασμό του Τουρκοκυπριακού λαού ούτε δικαιώματα μονομερούς διαχείρισης των φυσικών πόρων του νησιού. Κάθε βήμα που αγνοεί αυτή την πραγματικότητα είναι, τόσο πολιτικά όσο και νομικά, άκυρο και συνιστά ξεκάθαρη καταπάτηση δικαιωμάτων. Παρά τις μονομερείς και επίμονες προσπάθειες της ε/κ πλευράς, επαναλαμβάνουμε ότι, όπως στο παρελθόν, έτσι και σήμερα, μια δίκαιη και βιώσιμη ρύθμιση στην περιοχή, βασισμένη στον αμοιβαίο σεβασμό και τη συνεργασία, μπορεί να επιτευχθεί μόνο με τη συμμετοχή και τη συγκατάθεση του Τουρκοκυπριακού λαού. Το κράτος μας, σε πλήρη συντονισμό με την Τουρκική Δημοκρατία, διαθέτει τη βούληση να αναλάβει όλα τα απαραίτητα βήματα σε θέματα που αφορούν τα δικαιώματα του Τουρκοκυπριακού λαού και δεν θα διστάσει να λάβει τα αναγκαία πολιτικά, διπλωματικά και τεχνικά μέτρα απέναντι σε οποιαδήποτε προσπάθεια καταπάτησης των ισότιμων και νόμιμων δικαιωμάτων του στις φυσικές πηγές. Στο πλαίσιο αυτό, θέλουμε να υπογραμμίσουμε εκ νέου ότι η διαρκής συνεργασία και σταθερότητα στο νησί και στην Ανατολική Μεσόγειο μπορεί να επιτευχθεί μόνο εφόσον όλα τα μέρη ενεργούν με γνώμονα την ευαισθησία του Κυπριακού ζητήματος και τα ισότιμα κυριαρχικά δικαιώματα των δύο κοινοτήτων, αποφεύγουν την υποστήριξη μονομερών ενεργειών που αυξάνουν την ένταση, αντιτίθενται ρητά σε τέτοιες πρωτοβουλίες και βασίζουν τις διαδικασίες σε διάλογο που περιλαμβάνει όλες τις πλευρές».