Ιραν και Λονδίνο συνδέονται πλέον όχι μόνο μέσα από τη διπλωματία και τις κυρώσεις, αλλά και μέσα από μια σκιώδη αυτοκρατορία ακινήτων που εκτείνεται στις πιο ακριβές γειτονιές της βρετανικής πρωτεύουσας. Στην περίφημη Bishops Avenue, γνωστή ως Billionaires’ Row, ιρανικά κεφάλαια που σχετίζονται με την Ισλαμική Επαναστατική Φρουρά έγιναν βίλες-στοιχειά, παγωμένες από τις βρετανικές αρχές και ρημαγμένες πίσω από ψηλές καγκελόπορτες.

Πίσω από τα κλειστά παντζούρια βρίσκεται το πρόσωπο του Ιρανού τραπεζίτη Άλι Ανσάρι, ο οποίος το 2018 απέκτησε οικόπεδα και ακίνητα στην Bishops Avenue και στη γύρω περιοχή έναντι περίπου 90 εκατ. λιρών, μέσω offshore εταιρείας στη Νήσο του Μαν. Σήμερα τα ακίνητα αυτά είναι «παγωμένα» λόγω βρετανικών κυρώσεων, με εγκαταλελειμμένους κήπους και προειδοποιητικές πινακίδες για «σκυλιά φύλακες», την ώρα που δίπλα υψώνονται γερανοί και πολυτελείς αναπτύξεις. Η εικόνα συμπυκνώνει πώς το Ιράν κατάφερε για χρόνια να διοχετεύει χρήμα στο Λονδίνο, παρά το πλέγμα δυτικών κυρώσεων.

Ιράν – Λονδίνο: offshore, βίλες και «βρόμικο» χρήμα

Το Λονδίνο έχει αναδειχθεί σε κρίσιμο κόμβο για τη διακίνηση ιρανικού χρήματος, αξιοποιώντας ένα πυκνό δίκτυο δικηγόρων, λογιστών και εξειδικευμένων συμβούλων που «συσκευάζουν» περιουσίες σε offshore εταιρείς κελύφη. Σύμφωνα με βρετανικούς φορείς, πάνω από 100 δισ. λίρες «βρόμικου» χρήματος ξεπλένονται κάθε χρόνο μέσα ή μέσω Ηνωμένου Βασιλείου, με τους ειδικούς να τονίζουν ότι κάθε δικτατορία ή ολιγαρχία που συσσωρεύει αδιαφανή πλούτο καταλήγει αργά ή γρήγορα στην αγορά ακινήτων του Λονδίνου.

Η περίπτωση του Ιράν δεν αποτελεί εξαίρεση: αξιωματούχοι των ΗΠΑ εκτιμούν ότι μόνον το 2024 εντόπισαν περίπου 9 δισ. δολάρια πιθανώς παράνομων ιρανικών ροών μέσω ξένων λογαριασμών σε αμερικανικές τράπεζες, κυρίως έσοδα από πετρέλαιο και φυσικό αέριο που πέρασαν από εταιρείες-βιτρίνες στην Ασία και τη Μέση Ανατολή. Παράλληλα, αναλυτές κρυπτονομισμάτων μιλούν για δισεκατομμύρια σε ιρανικά κεφάλαια που διοχετεύθηκαν μέσω crypto, ενώ ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών έχει δηλώσει ότι η ιρανική ηγεσία «στέλνει χρήματα στο εξωτερικό σαν τρελή».

Όταν το Ιράν αγοράζει Λονδίνο δίπλα στην πρεσβεία του Ισραήλ

Το χαρτοφυλάκιο του Ανσάρι στο Λονδίνο δεν περιορίζεται στη Billionaires’ Row αλλά περιλαμβάνει και μια έπαυλη στο βόρειο Λονδίνο αξίας 33,7 εκατ. λιρών, καθώς και δύο υπερπολυτελή διαμερίσματα στο Κένσινγκτον συνολικής αξίας 36 εκατ. λιρών, αγορασμένα το 2014 και το 2016. Τα διαμερίσματα βρίσκονται σε απόσταση λίγων βημάτων από την πρεσβεία του Ισραήλ και το Kensington Palace, γεγονός που έχει προκαλέσει βρετανικά δημοσιεύματα για πιθανούς κινδύνους ασφαλείας και σενάρια παρακολούθησης διπλωματικών δραστηριοτήτων από «φιλικά» προς το ιρανικό καθεστώς κεφάλαια.

Ερευνητές που παρακολουθούν τις διαδρομές του ιρανικού χρήματος σημειώνουν ότι οι ηγεσίες της Ισλαμικής Δημοκρατίας «έμαθαν από τους Ρώσους ολιγάρχες» πως η επένδυση σε ακίνητα στο Λονδίνο είναι ιδανική ασπίδα απέναντι στις κυρώσεις. Πίσω από στιβάδες από εταιρείες-κέλυφος και διαμεσολαβητές, τα πραγματικά αφεντικά διατηρούν στο εσωτερικό του Ιράν την εικόνα της δήθεν σεμνότητας και ιδεολογικής προσήλωσης, ενώ στο εξωτερικό παρκάρουν περιουσίες εκατοντάδων εκατομμυρίων.

Ιράν, Λονδίνο και παγκόσμιο δίκτυο ξεπλύματος

Η υπόθεση Ανσάρι συνδέεται με την κατάρρευση της ιδιωτικής ιρανικής τράπεζας Ayandeh στα τέλη του 2025, η οποία, σύμφωνα με προηγούμενες έρευνες, διοικούνταν από ανθρώπους του καθεστώτος και «βυθίστηκε» κάτω από ένα βουνό μη εξυπηρετούμενων δανείων πολλών δισ. δολαρίων. Η χρεοκοπία της τράπεζας πυροδότησε μαζικές, αιματηρές διαδηλώσεις στο Ιράν, με τον Ανσάρι να επιχειρεί να ρίξει την ευθύνη σε πολιτικές αποφάσεις «πέρα από τον έλεγχο του τραπεζικού ιδρύματος», ενώ μέσω Βρετανίας δηλώνει ότι θα προσφύγει κατά των κυρώσεων και αρνείται οποιαδήποτε σχέση χρηματοδότησης με τους Φρουρούς της Επανάστασης.

Την ίδια ώρα, άλλα ιρανικά δίκτυα αξιοποιούν βρετανικές και υπεράκτιες εταιρείες για να μεταφέρουν κεφάλαια σε ξενοδοχεία και ακίνητα σε Γερμανία και Ισπανία, αλλά και σε boutique ξενοδοχεία στο ίδιο το Λονδίνο. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η αγορά του Gainsborough Hotel έναντι 6,5 εκατ. λιρών από σχήμα που ελέγχεται από τον Salim Ahmed Said, ο οποίος σύμφωνα με την Ουάσιγκτον τρέχει δίκτυο εταιρειών που βοηθά το Ιράν να παρακάμπτει τις κυρώσεις στις εξαγωγές πετρελαίου, ενώ η βρετανική διεύθυνση που δηλώνει παραπέμπει σε βίλα στην τεχνητή νησίδα Palm Jumeirah του Ντουμπάι, σύμφωνα με τη Wall Street Journal.

Η εικόνα ολοκληρώνεται με τα στοιχεία των βρετανικών αρχών, που αναφέρουν ότι ο Ανσάρι διαθέτει τέσσερα διαβατήρια (δύο ιρανικά, ένα κυπριακό και ένα από το νησιωτικό κράτος St. Kitts and Nevis) και διαδοχικές αλλαγές σε εθνικότητα και διεύθυνση στις καταχωρίσεις εταιρειών και ακινήτων. Από την πρώτη εμφάνιση ως Ιρανός με διεύθυνση στην Τεχεράνη μέχρι τη μετέπειτα ιδιότητα του «Κύπριου επενδυτή» στα χαρτιά, το Ιράν και το Λονδίνο συναντιούνται σε ένα πεδίο όπου οι κυρώσεις, η γεωπολιτική και το παγκόσμιο ξέπλυμα χρήματος γίνονται οι δύο όψεις του ίδιου, σκληρού νομίσματος.