Η πρώτη είδηση ότι ένα αμερικανικό υποβρύχιο βύθισε εχθρικό πλοίο για πρώτη φορά μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο έφτασε υπό τη μορφή ενός σύντομου ηλεκτρονικού μηνύματος στις 5 π.μ. της περασμένης Τετάρτης, το οποίο απεστάλη από τη Διοίκηση Ινδο-Ειρηνικού των ΗΠΑ προς την υπηρεσία θαλάσσιας διάσωσης της Σρι Λάνκα.

Ένα πλοίο βρισκόταν σε κίνδυνο, περίπου 20 ναυτικά μίλια ανοικτά της πόλης Γκάλε.

Όπως αποδείχθηκε, επρόκειτο για την ιρανική φρεγάτα κατευθυνόμενων βλημάτων IRIS Dena. Μέχρι τη στιγμή που οι διασώστες έφτασαν στο σημείο, στις 6 π.μ., το σκάφος είχε ήδη βυθιστεί, αφήνοντας δεκάδες σορούς να επιπλέουν μέσα σε μια κηλίδα πετρελαίου δίπλα σε 32 επιζώντες, πολλοί εκ των οποίων έφεραν σοβαρά κατάγματα στα κάτω άκρα.

Δώδεκα ώρες αργότερα, ο Αμερικανός υπουργός Άμυνας, Πιτ Χέγκσεθ, επιβεβαίωσε το γεγονός. Το ιρανικό πολεμικό πλοίο είχε πληγεί από τορπίλη Mark 48, που εξαπολύθηκε από αμερικανικό υποβρύχιο, βάζοντας ένα εκρηκτικό τέλος σε μια αποστολή που, αρχικά, προοριζόταν να είναι χαμηλών τόνων.

Δύο εβδομάδες νωρίτερα, το πλήρωμα -αποτελούμενο σε μεγάλο βαθμό από δόκιμους- είχε συγκεντρωθεί με τις λευκές θερινές στολές του σε παραθαλάσσιο πεζόδρομο στο ινδικό λιμάνι Βισακαπατνάμ, στο πλαίσιο μιας διεθνούς ναυτικής συνάντησης στην οποία συμμετείχαν επίσης η Ρωσία και οι ΗΠΑ. Οι ναύτες είχαν επισκεφθεί το Ταζ Μαχάλ, μουσεία και είχαν φωτογραφηθεί με τους ντόπιους.

Το Dena είχε αποπλεύσει για την Ινδία στα μέσα Φεβρουαρίου. Η ινδική πλευρά είχε προσκαλέσει τη φρεγάτα να λάβει μέρος σε διετείς στρατιωτικές ασκήσεις, οι οποίες συνοδεύονταν από μια μεγάλη ναυτική επίδειξη παρουσία της Ινδής προέδρου, Ντράουπαντι Μούρμου.

Οι φιλοξενούντες είχαν οργανώσει ξεναγήσεις για το ιρανικό πλήρωμα. Μια από τις κορυφαίες στιγμές ήταν η επίσκεψη στο INS Kursura, ένα παλαιό σοβιετικό υποβρύχιο που έχει μετατραπεί σε μουσείο. Οι Ιρανοί ναύτες ξεναγήθηκαν στα διαμερίσματα του υποβρυχίου, βλέποντας από κοντά τους σωλήνες εκτόξευσης τορπιλών και τις αποθήκες πυρομαχικών.

«Οι εορταστικές εκδηλώσεις περιλάμβαναν μια παρέλαση στους δρόμους της πόλης, όπου ένας ναύτης του Dena, μιλώντας στον ανεξάρτητο δημοσιογράφο Σάμσον Σάγκαρ, εξέφρασε τον ενθουσιασμό του για τη γεύση του μπριγιάνι, ενός ινδικού πιάτου με ρύζι που είχε δοκιμάσει. “Τόσο πικάντικο!”, είπε ο ναύτης, καλύπτοντας το στόμα του».

Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε στις 25 Φεβρουαρίου. Την επόμενη ημέρα, η ιρανική πρεσβεία στη Σρι Λάνκα ζήτησε άδεια ελλιμενισμού για το Dena και άλλα δύο σκάφη, για μια «επίσκεψη καλής θέλησης» από τις 9 Μαρτίου. Τα πλοία βρίσκονταν ήδη κοντά στα θαλάσσια σύνορα της Σρι Λάνκα, προκαλώντας ανησυχία στο Κολόμπο, καθώς η ένταση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν κλιμακωνόταν.

Η Wall Street Journal αναφέρει πως οι Αρχές της Σρι Λάνκα προσπάθησαν να κερδίσουν χρόνο. Τα ιρανικά πλοία παρέμεναν «περιπλανώμενα» ανοικτά των ακτών, καθώς οι ΗΠΑ και το Ισραήλ ξεκίνησαν τις πρώτες επιθέσεις τους στις 28 Φεβρουαρίου. Η κυβέρνηση της Σρι Λάνκα ενημέρωσε τους Ιρανούς ότι, βάσει διεθνούς συνθήκης του 1907, η παροχή καταφυγίου σε εμπόλεμα πολεμικά πλοία επιτρέπεται μόνο σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης.

Τα ιρανικά σκάφη αναγκάστηκαν να αναζητήσουν αλλού λιμένα, με την Ινδία τελικά να εγκρίνει αίτημα για ελλιμενισμό. Ωστόσο, το Dena δεν ακολούθησε τα υπόλοιπα πλοία. Για άγνωστους λόγους, συνέχισε να προσπαθεί να προσεγγίσει λιμάνι στη Σρι Λάνκα μέχρι την περασμένη Τρίτη.

Νωρίς την επομένη, αμερικανικό πυρηνικό υποβρύχιο εκτόξευσε τορπίλη κατά της Dena. Η πρόσκρουση διέλυσε το κύτος του πλοίου, προκαλώντας τη βύθισή του.

Το διεθνές δίκαιο επιβάλλει, σύμφωνα με την Journal, στα εμπόλεμα μέρη να συνδράμουν τους ναυαγούς. Παρόλο που τα υποβρύχια μπορούν να επικαλεστούν λόγους ασφαλείας για να μην αναδυθούν, οφείλουν να διευκολύνουν τη διάσωση με άλλους τρόπους. Ελικόπτερα της Σρι Λάνκα επιχείρησαν στην περιοχή, αναζητώντας επιζώντες. Ο υπουργός Άμυνας της χώρας, Θουγιακόνθα, ανέφερε πως, αν και ήταν προφανές ότι επρόκειτο για επίθεση, οι Αρχές δεν γνώριζαν αρχικά αν χρησιμοποιήθηκε τορπίλη ή αεροπορικά μέσα.

Οι επιζώντες μεταφέρθηκαν στο Γκάλε, όπου το τοπικό νοσοκομείο τέθηκε σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης. Καθώς έπεφτε το σκοτάδι, φορτηγά άρχισαν να μεταφέρουν δεκάδες σορούς στο νοσοκομείο. Οι κάτοικοι συνέδραμαν προσφέροντας πάγο, καθώς οι χώροι του νεκροτομείου δεν επαρκούσαν για τον μεγάλο αριθμό των θυμάτων.

Από τους 32 επιζώντες, 10 παραμένουν υπό ιατρική παρακολούθηση, ενώ οι υπόλοιποι 22 έχουν μεταφερθεί σε στρατιωτική βάση. Η κυβέρνηση της Σρι Λάνκα ανακοίνωσε ότι θα χορηγήσει βίζα ενός μηνός στους διασωθέντες για ανθρωπιστικούς λόγους.

«Το τι θα συμβεί στη συνέχεια με τους Ιρανούς που βρίσκονται υπό τη φροντίδα μας είναι μια απόφαση που πρέπει να λάβει η Σρι Λάνκα, τηρώντας τη διεθνή νομιμότητα», δήλωσε εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ. Από την πλευρά της, η κυβέρνηση της Σρι Λάνκα δηλώνει πως η κατάσταση παραμένει ρευστή και εκφράζει την ελπίδα για άμεσο τερματισμό των εχθροπραξιών.