Τα κράτη του Κόλπου βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή του νέου πολέμου στη Μέση Ανατολή και είναι εξοργισμένα. Το Ιράν αντέδρασε στις αεροπορικές επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ εκτοξεύοντας εκατοντάδες πυραύλους και drones εναντίον των αραβικών γειτόνων του, στοχεύοντας αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις στο έδαφός τους, αλλά και υποδομές.
Με αυτόν τον τρόπο, πλήττει την εικόνα του Κόλπου ως μια ασφαλή περιοχή που ευημερεί, η οποία είναι ιδανική για ταξίδια, τουρισμό και χρηματοοικονομικές συναλλαγές, και διαταράσσει την πετρελαϊκή βιομηχανία της.
Πρόκειται για έναν πόλεμο που οι αραβικές κυβερνήσεις δεν ήθελαν και προσπάθησαν να αποτρέψουν. Το ερώτημα είναι αν θα εμπλακούν σε αυτόν λόγω των «προδοτικών», όπως τις αποκαλούν, ιρανικών επιθέσεων.
«Όλες οι κόκκινες γραμμές έχουν ήδη ξεπεραστεί», δήλωσε ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Κατάρ, Majed al Ansari, σε συνέντευξη Τύπου την Τρίτη. «Οι επιθέσεις κατά της κυριαρχίας μας είναι συνεχείς», είπε στους δημοσιογράφους.
«Υπάρχουν επιθέσεις κατά των υποδομών. Υπάρχουν επιθέσεις κατά των κατοικημένων περιοχών μας. Και οι επιπτώσεις αυτών των επιθέσεων είναι πολύ σαφείς. Όσον αφορά πιθανά αντίποινα, όλες οι επιλογές βρίσκονται στα χέρια της ηγεσίας μας. Πρέπει όμως να καταστήσουμε σαφές ότι επιθέσεις όπως αυτές δεν θα μείνουν αναπάντητες και δεν μπορούν να μείνουν αναπάντητες».
Οι περισσότεροι ιρανικοί πύραυλοι αναχαιτίζονται σε ολόκληρη την περιοχή, αλλά τα συντρίμμια που πέφτουν έχουν προκαλέσει πυρκαγιές και έχουν σκοτώσει ανθρώπους. Τα drones, τα οποία μπορούν να διαπεράσουν πιο εύκολα τις αεροπορικές άμυνες, συχνά προκαλούν ελάχιστες ζημιές, αλλά εξακολουθούν να σπέρνουν το χάος που διαταράσσει το εμπόριο και τα ταξίδια.
Αυτή φαίνεται να είναι η στρατηγική του Ιράν: να μεγαλώσει το διακύβευμα για τους αραβικούς γείτονές του, με την ελπίδα ότι θα ασκήσουν μεγαλύτερη πίεση στις ΗΠΑ για να τερματίσουν τον πόλεμο.
Σύμφωνα με τους Financial Times, το Ιράν πιστεύεται ότι έχει εκτοξεύσει σχεδόν τόσα drones και πυραύλους στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το κυρίαρχο εμπορικό και τουριστικό κέντρο του Κόλπου, όσα και στο Ισραήλ.
Το Ιράν μπορεί να μετατρέψει σε όπλο τη ζωτικής σημασίας βιομηχανία πετρελαίου και φυσικού αερίου της περιοχής – η διακοπή της λειτουργίας της οποίας θα μπορούσε να προκαλέσει σοκ στην παγκόσμια οικονομία.
Αυτό σημαίνει επίσης ότι η στρατηγική της Τεχεράνης θα μπορούσε να αποβεί σε βάρος της, επισημαίνει το βρετανικό BBC. Το Ιράν κινδυνεύει να ωθήσει τα κράτη του Κόλπου πιο κοντά στην Ουάσινγκτον, ακόμη και να τα κάνει να συμμετάσχουν με κάποιο τρόπο στον πόλεμο.
Μέχρι στιγμής, έχουν αρνηθεί να επιτρέψουν στις ΗΠΑ να χρησιμοποιήσουν τον εναέριο χώρο και το έδαφός τους για να εξαπολύσουν επιθέσεις κατά του Ιράν. Αυτό μπορεί να αλλάξει. Σε κάποιο σημείο, μπορεί να αποφασίσουν να συμμετάσχουν σε στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Δεν έχουν φτάσει ακόμα σε αυτό το σημείο. Προς το παρόν, οι Άραβες επικεντρώνονται στην άμυνα. Ωστόσο, πολλά εξαρτώνται από τη διάρκεια του πολέμου.
Κάποιοι θα διστάζουν να φανούν ότι παίρνουν το μέρος του Ισραήλ στη σύγκρουση. Η θανατηφόρα και καταστροφική επίθεση του Ισραήλ στη Γάζα ως απάντηση στις επιθέσεις της Χαμάς τον Οκτώβριο του 2023, καθώς και οι στρατιωτικές του επεμβάσεις σε χώρες όπως ο Λίβανος και η Συρία, έχουν οξύνει τις σχέσεις με τους Άραβες. Ήταν εξοργισμένοι όταν βομβάρδισε το Κατάρ πέρυσι σε μια προσπάθεια να δολοφονήσει την ηγεσία της Χαμάς.
Αυτό που είναι σαφές είναι ότι οι επιθέσεις του Ιράν έχουν ενισχύσει την ενότητα μεταξύ των κρατών του Κόλπου.
Τα έξι μέλη του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου – Σαουδική Αραβία, Κουβέιτ, Κατάρ, Μπαχρέιν, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και Ομάν – συνεδρίασαν εκτάκτως την Κυριακή για να εκφράσουν την αλληλεγγύη τους και να δεσμευτούν να «λάβουν όλα τα απαραίτητα μέτρα για την υπεράσπιση της ασφάλειας και της σταθερότητάς τους και για την προστασία των εδαφών, των πολιτών και των κατοίκων τους, συμπεριλαμβανομένης της επιλογής να ανταποκριθούν στην επιθετικότητα».
Ο Ανουάρ Γκαργκάς, ανώτερος διπλωματικός σύμβουλος του προέδρου των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, προέτρεψε το Ιράν να συνέλθει. «Ο πόλεμός σας δεν είναι με τους γείτονές σας», έγραψε σε μια ανάρτηση στο X. «Αντιμετωπίστε τους γείτονές σας με λογική και υπευθυνότητα, προτού διευρυνθεί ο κύκλος της απομόνωσης και της κλιμάκωσης».
