Όταν τα ισραηλινά μαχητικά απογειώθηκαν για τις μακρινές πτήσεις προς το Ιράν, στο πλαίσιο της επιχείρησης «Roaring Lion», στα κόκπιτ και στα πληρώματα δεν βρίσκονταν μόνο άνδρες. Περισσότερες από 30 γυναίκες της Ισραηλινής Πολεμικής Αεροπορίας, πιλότοι, τεχνικοί, συμμετείχαν στις επιθέσεις, όπως επιβεβαίωσε ο IDF, δίνοντας ένα ηχηρό παρόν σε μια από τις πιο σύνθετες και επικίνδυνες επιχειρήσεις που έχει αναλάβει το Ισραήλ τα τελευταία χρόνια.
Οι αποστολές περιέγραψαν πολύωρες πτήσεις χιλιάδων χιλιομέτρων, με τα πληρώματα να επιχειρούν σε εχθρικό εναέριο χώρο υπό την απειλή ιρανικών αντιαεροπορικών συστημάτων, με αυστηρή σιωπή στο πιλοτήριο και διαρκή εγρήγορση στον ασύρματο για την παραμικρή αλλαγή στη διαταγή. «Στον δρόμο προς τον στόχο είσαι τεντωμένος, ακούς συνέχεια το ράδιο, δεν υπάρχει στιγμή για χαλαρή κουβέντα στο κόκπιτ· μόνο όταν επιστρέφεις σε μη απειλούμενο εναέριο χώρο λες στον πιλότο “τι ζήσαμε μόλις τώρα”», είχε περιγράψει σε παλαιότερη συνέντευξή της η Ν., πιλότος F-16 της 107ης Μοίρας, η οποία συμμετείχε και σε προηγούμενη αεροπορική επιχείρηση κατά του Ιράν.
Σύμφωνα με αξιωματικούς της Πολεμικής Αεροπορίας, οι γυναίκες πιλότοι μάχης ξεπερνούν πλέον τις 70, αριθμός αδιανόητος πριν από δύο δεκαετίες, όταν η πρόσβαση των γυναικών σε μαχητικά ήταν σποραδική και συχνά αντιμετωπιζόταν ως επικοινωνιακή εξαίρεση. Τα τελευταία χρόνια έχουν καταγραφεί και ζεύγη μαχητικών που επανδρώνονται αποκλειστικά από γυναίκες – πιλότο και ναυτίλο – σε επιχειρήσεις μεγάλης εμβέλειας, κίνηση με σαφή συμβολισμό για τον μετασχηματισμό του ισραηλινού στρατεύματος. Ωστόσο, για τις ίδιες τις αεροπόρους, το φύλο δεν αποτελεί πρωταγωνιστή της ιστορίας: «Γι’ αυτό εκπαιδευτήκαμε, για να πετάμε και να χτυπάμε. Δεν έχει σημασία πόσο κοιμήθηκες, αν κοιμήθηκες καθόλου. Μπαίνεις στο αεροπλάνο και κάνεις τη δουλειά», τονίζει η Ν.
Η συμμετοχή των γυναικών στις αποστολές προς το Ιράν δεν είναι ένα μεμονωμένο επεισόδιο, αλλά κορύφωση μιας βαθύτερης τάσης μέσα στο IDF. Επισήμως, σχεδόν το 21% των μάχιμων στρατιωτών είναι πλέον γυναίκες, ενώ ο στρατός δηλώνει ότι οι γυναίκες μπορούν να τοποθετηθούν περίπου στο 58% των μάχιμων θέσεων, από μονάδες πυροβολικού και άμυνας συνόρων μέχρι την αντιαεροπορική άμυνα και τις τεχνολογικές μονάδες. Οι αριθμοί είναι ενδεικτικοί: μεταξύ 2012 και 2024, ο αριθμός των γυναικών σε μάχιμες θέσεις αυξήθηκε δεκαπλάσια, σε ένα πλαίσιο όπου η έλλειψη ανδρικού δυναμικού, ιδίως λόγω της συστηματικής αποφυγής στράτευσης από μεγάλο μέρος του υπερορθόδοξου πληθυσμού, ωθεί το επιτελείο να στραφεί συνειδητά στη «γυναικεία δύναμη».
Παράλληλα όμως, ο δρόμος προς την πλήρη ισότητα παραμένει ημιτελής. Σημαντικό μέρος των βαρέων μηχανοκίνητων μονάδων, του πεζικού ελιγμού και των περισσότερων ειδικών δυνάμεων παραμένει κλειστό στις γυναίκες, ενώ κάθε νέα προσπάθεια διεύρυνσης, είτε σε επίλεκτες μονάδες, είτε σε καθαρά επιθετικούς σχηματισμούς, συνοδεύεται από σκληρές αντιπαραθέσεις στην πολιτική σκηνή, στους κόλπους των θρησκευτικών κοινοτήτων αλλά και μέσα στις ίδιες τις Ένοπλες Δυνάμεις. Παρά τα εμπόδια, το γενικό πρόσημο για το IDF είναι σαφές: χωρίς τις γυναίκες, και ειδικά χωρίς τις γυναίκες σε μάχιμες και υψηλής ειδίκευσης θέσεις, το σύστημα επιστράτευσης και επιχειρησιακής ετοιμότητας δύσκολα θα μπορούσε να ανταποκριθεί στα σημερινά μέτωπα.
Σε αυτό το υπόβαθρο ήρθε και το μήνυμα του αρχηγού ΓΕΕΘΑ, αντιστράτηγου Εϊάλ Ζαμίρ, προς τα πληρώματα της Πολεμικής Αεροπορίας πριν από τα πλήγματα στο Ιράν. «Ξημερώματα Σαββάτου, αρχίζει η επιχείρηση “Roaring Lion” – είστε εξουσιοδοτημένοι να εκτελέσετε την αποστολή, να πλήξετε τους στόχους σας, γράφετε ιστορία», έγραψε σε σημείωμα που τους παραδόθηκε πριν την απογείωση, υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για «πρωτοφανή κορύφωση» των επιχειρησιακών και τεχνολογικών δυνατοτήτων του IDF. Στις αίθουσες επιχειρήσεων και στον υπόγειο θάλαμο διοίκησης, δίπλα στους επιτελείς, αλλά και στα πληρώματα που «άνοιγαν τον δρόμο προς την Τεχεράνη», όπως είπε χαρακτηριστικά, βρέθηκαν και οι γυναίκες των αιθέρων που μέχρι πριν λίγα χρόνια θα θεωρούνταν εξαίρεση στον κανόνα.
Για την ισραηλινή κοινωνία, οι εικόνες από γυναίκες με φόρμες πτήσης, κράνη και χάρτες πτήσης στα καταφύγια των βάσεων δεν είναι πλέον μια σπάνια φωτογραφία, αλλά μέρος της καθημερινής ειδησεογραφίας. Για τις ίδιες, όμως, η συμμετοχή στην επιχείρηση «Roaring Lion» αποτελεί ένα ακόμα βήμα σε μια μακρά διαδικασία διεκδίκησης πλήρους αναγνώρισης, τόσο επιχειρησιακής όσο και κοινωνικής. Αν και η δημόσια συζήτηση για το αν και πού «χωρούν» οι γυναίκες στον ισραηλινό στρατό συνεχίζεται, η πραγματικότητα πάνω από τον ουρανό του Ιράν δείχνει πως, στην πρώτη γραμμή της ισραηλινής αποτροπής, το φύλο έχει αρχίσει να μετρά λιγότερο από τις ώρες πτήσης και την ακρίβεια στην εκτέλεση της αποστολής.
