Ο Φρίντριχ Μερτς προσγειώθηκε στο Πεκίνο με αποστολή να «ξαναγράψει» τους όρους του οικονομικού παιχνιδιού ανάμεσα στη Γερμανία και την Κίνα, σε μια στιγμή που το Βερολίνο πιέζεται από αποβιομηχάνιση, ενεργειακή κρίση και φθηνό κινεζικό ανταγωνισμό. Η διήμερη επίσκεψή του, συνοδεία ισχυρής επιχειρηματικής αποστολής, έρχεται την ώρα που το εμπορικό έλλειμμα της Γερμανίας με την Κίνα έχει εκτιναχθεί σε επίπεδα ρεκόρ, ξεπερνώντας τα 87 δισ. ευρώ το 2022.
Στο Πεκίνο, ο καγκελάριος έγινε δεκτός με τιμές αρχηγού κράτους από τον πρωθυπουργό Λι Τσιανγκ στο Μέγαρο του Λαού, πριν αποσυρθούν σε κλειστή συνάντηση όπου στην κορυφή της ατζέντας βρέθηκαν η κινεζική βιομηχανική «υπερικανότητα» και οι στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό που προκαλούν οι κινεζικές εξαγωγές. Ο Μερτς αναμένεται να συναντήσει στη συνέχεια και τον Σι Τζινπίνγκ, με στόχο, όπως είχε ξεκαθαρίσει πριν επιβιβαστεί στο αεροσκάφος, μια «ισορροπημένη, αξιόπιστη, ρυθμισμένη και δίκαιη» εταιρική σχέση με το Πεκίνο.
Μερτς – Κίνα: μάχη για «δίκαιο» εμπόριο
Ο Μερτς έχει προαναγγείλει ότι θα θέσει ευθέως το ζήτημα των κινεζικών περιορισμών στις εξαγωγές και των «ανταγωνιστικών στρεβλώσεων» που πλήττουν τους ευρωπαϊκούς κλάδους αυτοκινήτου και εργαλειομηχανών, την καρδιά δηλαδή του γερμανικού εξαγωγικού μοντέλου. Το 2022, σύμφωνα με εκτιμήσεις της EY, οι γερμανικές βιομηχανίες έχασαν πάνω από 120.000 θέσεις εργασίας, την ώρα που οι Κινέζοι παραγωγοί χαμηλού κόστους κερδίζουν έδαφος σε κρίσιμες αγορές.
Παράλληλα, ο καγκελάριος επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη «αναχαίτισης» της κινεζικής υπερπροσφοράς και στη διατήρηση της Κίνας ως βασικής αγοράς για τα μεγάλα γερμανικά γκρουπ, ειδικά τους αυτοκινητοβιομηχάνους, που εξακολουθούν να βλέπουν στο Πεκίνο πηγή κερδών και καινοτομίας. Δεν είναι τυχαίο ότι στο πλευρό του Μερτς ταξιδεύουν εκπρόσωποι 30 εταιρειών, παρουσία που το πρακτορείο Xinhua έσπευσε να παρουσιάσει ως απόδειξη της «ισχυρής επιθυμίας της Γερμανίας να εμβαθύνει τις διμερείς οικονομικές σχέσεις».
Μερτς, Κίνα και ευρωπαϊκά ρήγματα
Η επίσκεψη Μερτς στην Κίνα εντάσσεται σε ένα μπαράζ ευρωπαϊκών αποστολών στο Πεκίνο, μετά το ταξίδι του Βρετανού πρωθυπουργού σερ Κιρ Στάρμερ και την επίσκεψη του Εμανουέλ Μακρόν τον Δεκέμβριο. Η κινεζική ηγεσία προσπαθεί να αξιοποιήσει αυτό το διπλωματικό «πήγαινε-έλα» για να εμφανιστεί ως σταθερός υπερασπιστής της πολυμερούς εμπορικής τάξης και να οξύνει τις ρωγμές ανάμεσα στις Βρυξέλλες και την Ουάσινγκτον, στον απόηχο της χαοτικής δασμολογικής πολιτικής του Ντόναλντ Τραμπ και της προσπάθειάς του να… αγοράσει μέχρι και τη Γροιλανδία.
Ωστόσο, το Πεκίνο έχει να αντιμετωπίσει βαθιά δυσπιστία στην Ευρώπη, τόσο για τα διογκωμένα του εμπορικά πλεονάσματα όσο και για τη σιωπηρή στήριξη προς τη Ρωσία στον πόλεμο στην Ουκρανία, όπως επισημαίνουν διπλωμάτες στο Πεκίνο. Χαρακτηριστικά, η κομματική εφημερίδα Global Times κατηγορεί τον «μονομερή προστατευτισμό» των ΗΠΑ ότι ωθεί τις ευρωπαϊκές χώρες να επαναξιολογήσουν τις εξωτερικές τους σχέσεις, την ώρα που παρουσιάζει την Κίνα ως «σταθερό υποστηρικτή του ελεύθερου εμπορίου» και του συστήματος με κέντρο τον ΟΗΕ, σύμφωνα με τους Financial Times.
Για τον Μερτς, το στοίχημα είναι διπλό: να πείσει το εσωτερικό ακροατήριο ότι υπερασπίζεται αποφασιστικά τη βιομηχανική καρδιά της Γερμανίας και ταυτόχρονα να αποφύγει μια ανεξέλεγκτη κλιμάκωση με την Κίνα που θα χτυπούσε την οικονομία του. Το αν η επίσκεψη στο Πεκίνο θα αποδειχθεί σημείο καμπής ή απλώς ακόμη μια φωτογραφία μπροστά στο κόκκινο χαλί της Μεγάλης Αίθουσας του Λαού, θα κριθεί από το κατά πόσο ο Μερτς θα καταφέρει να μετατρέψει τις βαρύγδουπες δηλώσεις για «δίκαιο εμπόριο» σε συγκεκριμένες δεσμεύσεις του Πεκίνου.