Οι ΗΠΑ κλιμακώνουν επικίνδυνα το παιχνίδι ισχύος με το Ιράν, εξετάζοντας πλέον όχι μόνο μαζικά πλήγματα αλλά και στοχευμένη ανατροπή καθεστώτος στην Τεχεράνη, αν το διατάξει ο Ντόναλντ Τραμπ.
Η στρατιωτική προετοιμασία των ΗΠΑ απέναντι στο Ιράν έχει μπει σε «ώριμο» στάδιο, με σενάρια που περιλαμβάνουν στοχευμένα πλήγματα σε συγκεκριμένα πρόσωπα του ιρανικού μηχανισμού εξουσίας, μέχρι και επιχείρηση αλλαγής καθεστώτος στην Τεχεράνη, εφόσον δοθεί το πράσινο φως από τον Αμερικανό πρόεδρο. Σύμφωνα με δύο Αμερικανούς αξιωματούχους, η Ουάσινγκτον σχεδιάζει μια ενδεχομένως πολυεβδομαδιαία εκστρατεία, με χτύπημα εγκαταστάσεων ασφαλείας και υποδομών του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, αν καταρρεύσει η διπλωματική οδός. Την ίδια ώρα, ο Τραμπ έχει αρχίσει να μιλά ανοικτά για αλλαγή καθεστώτος, παρουσιάζοντάς την περίπου ως «βέλτιστη λύση» για τη Μέση Ανατολή.
ΗΠΑ – Ιράν: από τη διπλωματία στο σενάριο ανατροπής
Οι αξιωματούχοι δεν διευκρινίζουν ποια πρόσωπα θα μπορούσαν να μπουν στο στόχαστρο, ούτε πώς θα μπορούσε να επιτευχθεί αλλαγή καθεστώτος χωρίς μαζική αποστολή χερσαίων δυνάμεων, όμως αφήνουν να εννοηθεί ότι η Ουάσινγκτον «μελετά όλα τα εργαλεία». Το αμερικανικό αποτύπωμα ισχύος στη Μέση Ανατολή είναι ήδη ενισχυμένο, με τεράστια δύναμη πυρός σε πολεμικά πλοία και μαχητικά, καθώς και τη δυνατότητα υποστήριξης από βομβαρδιστικά που απογειώνονται από τις ΗΠΑ. Στο υπόβαθρο βρίσκεται η εμπειρία της δολοφονίας του στρατηγού Κασέμ Σουλεϊμανί το 2020, κίνηση που είχε δείξει τη διάθεση της Ουάσινγκτον να εξουδετερώνει κορυφαίους παίκτες του ιρανικού συστήματος ασφαλείας.
ΗΠΑ και Ιράν: ο «πειρασμός» των στοχευμένων δολοφονιών
Ένας από τους αξιωματούχους επικαλείται ως μοντέλο την περσινή 12ήμερη σύγκρουση Ισραήλ–Ιράν, κατά την οποία ισραηλινά πλήγματα φέρονται να σκότωσαν τουλάχιστον 20 ανώτατους διοικητές, ανάμεσά τους και τον αρχηγό των ενόπλων δυνάμεων, Μοχαμάντ Μπαγκερί. Η στοχοποίηση «εγκεφάλων» και κέντρων διοίκησης των Φρουρών της Επανάστασης θεωρείται, σύμφωνα με τον ίδιο, ιδιαίτερα αποτελεσματική, αν και απαιτεί τεράστιους πόρους πληροφοριών και ακριβή γνώση κινήσεων και περιβάλλοντος στόχου. Παραμένει θολό τι ακριβώς γνωρίζουν σήμερα οι αμερικανικές υπηρεσίες για τις κινήσεις των κορυφαίων Ιρανών αξιωματούχων, γεγονός που αυξάνει το ρίσκο κάθε επιχείρησης υψηλής στόχευσης.
Ιράν – ΗΠΑ: απειλές, διαπραγμάτευση και ο κίνδυνος γενικευμένης ανάφλεξης
Την ώρα που ο Τραμπ δεν κρύβει ότι βλέπει την αλλαγή καθεστώτος ως ιδανική εξέλιξη, επιχειρεί ταυτόχρονα να κρατήσει ανοικτό το κανάλι της διαπραγμάτευσης, προειδοποιώντας ότι «πολύ άσχημα πράγματα» θα συμβούν αν δεν υπάρξει συμφωνία σε 10–15 ημέρες. Η Τεχεράνη, από την πλευρά της, δηλώνει ότι δεν θα ξεκινήσει πόλεμο, αλλά προειδοποιεί με «αποφασιστική και ανάλογη» απάντηση σε κάθε αμερικανική επίθεση, ενεργοποιώντας το δικαίωμα αυτοάμυνας. Οι Φρουροί της Επανάστασης έχουν ήδη απειλήσει με χτυπήματα σε αμερικανικές βάσεις σε Ιορδανία, Κουβέιτ, Σαουδική Αραβία, Κατάρ, Μπαχρέιν, ΗΑΕ και Τουρκία, ενώ επανέρχεται στο τραπέζι το σενάριο κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ, απ’ όπου περνά περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων ροών πετρελαίου, σύμφωνα με το Reuters.
Παρά τις διαβεβαιώσεις της Τεχεράνης ότι το πυρηνικό της πρόγραμμα είναι ειρηνικό, οι ΗΠΑ και το Ισραήλ κατηγορούν το Ιράν ότι επιδιώκει την απόκτηση πυρηνικού όπλου, με τον Τραμπ να επαναλαμβάνει πως «δεν μπορεί να υπάρξει ειρήνη στη Μέση Ανατολή αν το Ιράν έχει πυρηνικό όπλο». Οι δύο πλευρές συζητούν «καθοδηγητικές αρχές» σε επίπεδο διαπραγματευτών, με την Ουάσινγκτον να περιμένει ιρανική γραπτή πρόταση, αλλά ο Λευκός Οίκος παραδέχεται ότι εξακολουθούν να υπάρχουν σοβαρές διαφορές. Εν τω μεταξύ, η ρητορική Τραμπ έχει ήδη ωθήσει τις τιμές του πετρελαίου προς τα πάνω, ενώ η παρουσία ρωσικού πολεμικού πλοίου σε επικείμενες ιρανικές ναυτικές ασκήσεις στον Κόλπο του Ομάν προσθέτει ακόμη ένα εκρηκτικό στοιχείο στο γεωπολιτικό παζλ.
