Η Ουκρανία θα μπορεί να προμηθεύεται στρατιωτικό εξοπλισμό και από προμηθευτές εκτός Ευρώπης, όταν αποκτήσει πρόσβαση σε δάνειο ύψους 90 δισ. ευρώ από την Ευρωπαϊκή Ένωση αργότερα μέσα στο έτος. Αυτό προβλέπεται σε πρόταση που παρουσίασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, διευκρινίζοντας τους όρους χρηματοδότησης προς το Κίεβο.
Την Τετάρτη, η Κομισιόν έδωσε στη δημοσιότητα τις λεπτομέρειες του σχεδίου για τη χορήγηση του δανείου, τονίζοντας παράλληλα ότι παραμένει ανοιχτή και μια εναλλακτική λύση: η αξιοποίηση των «παγωμένων» ρωσικών περιουσιακών στοιχείων που βρίσκονται εντός της ΕΕ.
Η ιδέα του ευρωπαϊκού δανείου προς την Ουκρανία προέκυψε τον περασμένο μήνα, όταν οι ηγέτες της ΕΕ δεν κατάφεραν να καταλήξουν σε συμφωνία για τη χρηματοδότηση μέσω ρωσικών κεφαλαίων. Στη σύνοδο κορυφής του Δεκεμβρίου, 24 από τα 27 κράτη-μέλη συμφώνησαν να αντλήσουν κεφάλαια από τις αγορές, εγγυώμενα το δάνειο με μη δεσμευμένα κονδύλια του κοινοτικού προϋπολογισμού.
Ουκρανία: Πότε και πώς θα αποπληρωθεί το δάνειο
Σύμφωνα με το σχέδιο, η Ουκρανία θα υποχρεωθεί να αποπληρώσει το δάνειο μόνο στην περίπτωση που η Ρωσία καταβάλει πολεμικές αποζημιώσεις για τις τεράστιες καταστροφές που προκάλεσε η πλήρους κλίμακας εισβολή, η οποία πλησιάζει πλέον την τέταρτη επέτειό της.
Παρουσιάζοντας την πρόταση, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε ότι η Ρωσία δεν δείχνει καμία διάθεση μεταμέλειας ή ειρήνης. Αντίθετα, όπως είπε, ενέτεινε τις επιθέσεις κατά την περίοδο των Χριστουγέννων, πλήττοντας ενεργειακές υποδομές και σκοτώνοντας αμάχους. «Όλοι θέλουμε ειρήνη για την Ουκρανία. Για να επιτευχθεί όμως, η Ουκρανία πρέπει να βρίσκεται σε θέση ισχύος», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Ουκρανία και “παγωμένα” ρωσικά περιουσιακά στοιχεία
Η φον ντερ Λάιεν επανέλαβε ότι η ΕΕ διατηρεί το δικαίωμα να αξιοποιήσει τα 210 δισ. ευρώ ρωσικών κεφαλαίων που έχουν δεσμευθεί εντός της Ένωσης. Αν και η επιλογή αυτή δεν έχει εγκαταλειφθεί, παραμένει πολιτικά και νομικά περίπλοκη, γεγονός που οδήγησε στην προώθηση του δανείου ως πιο άμεση λύση, μεταδίδει ο ανταποκριτής του Guardian από τις Βρυξέλλες.
Με βάση την πρόταση, τα 60 δισ. ευρώ θα κατευθυνθούν σε στρατιωτικές δαπάνες, ενώ τα υπόλοιπα 30 δισ. θα στηρίξουν τον κρατικό προϋπολογισμό, ώστε να συνεχίσει να λειτουργεί το ουκρανικό κράτος εν μέσω πολέμου. Στόχος της Κομισιόν είναι οι πρώτες εκταμιεύσεις να γίνουν τον Απρίλιο, υπό την προϋπόθεση ότι θα εγκριθούν τα σχετικά νομικά κείμενα από τα κράτη-μέλη και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Ουκρανία: Όροι κράτους δικαίου και καταπολέμησης της διαφθοράς
Οι εκταμιεύσεις θα συνδέονται με την τήρηση του κράτους δικαίου και την πρόοδο στην καταπολέμηση της διαφθοράς, όπως είχαν ζητήσει οι Ευρωπαίοι ηγέτες. Το ζήτημα απέκτησε ιδιαίτερη βαρύτητα μετά την ευρείας κλίμακας έρευνα για διαφθορά στην Ουκρανία, που οδήγησε στην παραίτηση του προσωπάρχη του προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
Αρχικά, το σχέδιο προέβλεπε ότι η Ουκρανία θα μπορούσε να προμηθεύεται στρατιωτικό εξοπλισμό μόνο από εγχώριους προμηθευτές, χώρες της ΕΕ, του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου ή της EFTA. Ωστόσο, έπειτα από αντιρρήσεις της Γερμανίας και της Ολλανδίας, εισήχθη ρήτρα ευελιξίας.
Ουκρανία και αγορές όπλων εκτός Ευρώπης
Σύμφωνα με τη νέα διατύπωση, το Κίεβο θα μπορεί να αγοράζει στρατιωτικό εξοπλισμό από χώρες εκτός Ευρώπης, εφόσον αυτός δεν είναι διαθέσιμος από ευρωπαϊκούς ή συνδεδεμένους προμηθευτές. «Πρώτα ευρωπαϊκή προτίμηση, αλλά αν αυτό δεν είναι εφικτό, τότε αγορές από το εξωτερικό», δήλωσε η φον ντερ Λάιεν.
Η αλλαγή αυτή θεωρείται υποχώρηση από τη γαλλική θέση υπέρ ενός αυστηρού “buy European”, το οποίο είχε προκαλέσει ανησυχίες ότι η Ουκρανία δεν θα μπορούσε να αποκτήσει κρίσιμα συστήματα, όπως αμερικανικά αντιαεροπορικά ή μέσα πλήγματος μεγάλου βεληνεκούς.
Το δάνειο στηρίζεται από 24 κράτη-μέλη της ΕΕ, καθώς η Ουγγαρία, η Τσεχία και η Σλοβακία έχουν δηλώσει ότι δεν θα συμμετάσχουν στη συγκεκριμένη χρηματοδοτική πρωτοβουλία.
