Η σημερινή Κεντρική Επιτροπή του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ εξελίσσεται στη σημαντικότερη εσωκομματική αναμέτρηση μετά την ίδρυση της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης (ΕΛ.Α.Σ.) από τον Αλέξη Τσίπρα, καθώς το κόμμα βρίσκεται πλέον μπροστά σε ένα στρατηγικό δίλημμα: συμπόρευση με το νέο εγχείρημα του πρώην πρωθυπουργού ή διατήρηση της αυτόνομης κομματικής πορείας.
Δύο γραμμές
Οι συσχετισμοί που είχαν ήδη διαμορφωθεί στην Πολιτική Γραμματεία επιβεβαιώθηκαν και στην Κεντρική Επιτροπή. Από τη μία πλευρά βρίσκεται η ηγετική ομάδα του Σωκράτη Φάμελλου, η οποία εισηγείται πολιτική και εκλογική προσέγγιση με την πρωτοβουλία Τσίπρα.
Από την άλλη, η ομάδα που συσπειρώνεται γύρω από τον Παύλο Πολάκη, τον Νίκο Παππά και δεκάδες στελέχη της Κεντρικής Επιτροπής, ζητώντας σαφές σχέδιο αυτόνομης παρουσίας του ΣΥΡΙΖΑ στις εκλογές.
Το κλίμα αποτυπώθηκε συμβολικά από την πρώτη στιγμή της συνεδρίασης. Στις θέσεις των μελών της Κεντρικής Επιτροπής βρέθηκε κείμενο υπογεγραμμένο αρχικά από 37 στελέχη και στη συνέχεια από περισσότερα μέλη, το οποίο απορρίπτει κάθε σενάριο «ρευστοποίησης» του κόμματος και ζητά αυτόνομη εκλογική κάθοδο εάν δεν υπάρξει συγκεκριμένη συμφωνία συνεργασίας με άλλες προοδευτικές δυνάμεις.
Το μήνυμα Φάμελλου: «Δίπλα και όχι απέναντι»
Ο Σωκράτης Φάμελλος ανέβασε κατακόρυφα τους τόνους από το βήμα της Κεντρικής Επιτροπής, θέτοντας ευθέως το ερώτημα αν ο ΣΥΡΙΖΑ θα σταθεί δίπλα ή απέναντι στο εγχείρημα του Αλέξη Τσίπρα. Σύμφωνα με την εισήγησή του, η ίδρυση της ΕΛ.Α.Σ. αποτελεί ένα σημαντικό πολιτικό γεγονός που έχει ήδη προκαλέσει κινητικότητα στον προοδευτικό χώρο και δεν πρέπει να αντιμετωπιστεί ανταγωνιστικά.
Ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ κάλεσε τα μέλη να αποφασίσουν ότι το κόμμα «στεκόμαστε δίπλα στην πρωτοβουλία του Αλέξη Τσίπρα», ξεκαθαρίζοντας ότι θεωρεί στρατηγικό λάθος οποιαδήποτε λογική αντιπαράθεσης με την ΕΛ.Α.Σ. Παράλληλα υποστήριξε ότι ο κατακερματισμός των προοδευτικών δυνάμεων εξυπηρετεί αποκλειστικά την κυβέρνηση Μητσοτάκη.
Η ηγετική ομάδα επιμένει ότι δεν τίθεται θέμα διάλυσης του ΣΥΡΙΖΑ, αλλά συμμετοχής του κόμματος σε μια ευρύτερη ενωτική διαδικασία με πρωταγωνιστικό ρόλο. Ωστόσο, αρκετά στελέχη της μειοψηφίας θεωρούν πως μια τέτοια πορεία οδηγεί σταδιακά στην πολιτική απορρόφηση της Κουμουνδούρου από το νέο σχήμα του Αλέξη Τσίπρα.
Η πρόταση των «37» και η γραμμή Πολάκη
Απέναντι στη γραμμή Φάμελλου βρέθηκε το κείμενο των 37 στελεχών, που αποτελεί την πιο οργανωμένη μέχρι στιγμής έκφραση της εσωκομματικής αντιπολίτευσης. Το κείμενο υποστηρίζει ότι ο ΣΥΡΙΖΑ οφείλει να παραμείνει ενεργό και αυτόνομο πολιτικό κόμμα και να μην μετατραπεί σε δεξαμενή στελεχών για ένα νέο πολιτικό φορέα.
Η ομάδα αυτή υποστηρίζει ότι στόχος πρέπει να είναι ένα ευρύτερο ενωτικό ψηφοδέλτιο των προοδευτικών δυνάμεων με τη συμμετοχή του ΣΥΡΙΖΑ ως οργανωμένου κόμματος και όχι μέσω ατομικών μετακινήσεων στελεχών. Σε περίπτωση που δεν προκύψει τέτοια συμφωνία, εισηγείται αυτόνομη κάθοδο του ΣΥΡΙΖΑ στις εκλογές.
Ο Παύλος Πολάκης, ο οποίος έχει βρεθεί σε ανοιχτή σύγκρουση με τον Σωκράτη Φάμελλο ήδη από τον Μάιο, κατηγορεί την ηγεσία ότι οδηγεί το κόμμα σε πολιτική εξαΰλωση και εγκατάλειψη της αυτοτέλειάς του.
Η παρέμβαση Παππά και το αίτημα προς τον Τσίπρα
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε η στάση του Νίκου Παππά. Προσερχόμενος στην Κεντρική Επιτροπή, δήλωσε ότι «η Κεντρική Επιτροπή πρέπει να πει όχι στην αυτοδιάλυση, ναι στις συνεργασίες», επιχειρώντας να ισορροπήσει ανάμεσα στις δύο γραμμές.
Ο πρώην υπουργός ζήτησε να υπάρξει απευθείας επικοινωνία του Σωκράτη Φάμελλου με τον Αλέξη Τσίπρα, ώστε να ξεκαθαριστεί πλήρως ποια είναι η πρόθεση του πρώην πρωθυπουργού απέναντι στον ΣΥΡΙΖΑ. Παράλληλα κατέθεσε πρόταση για συγκρότηση οδικού χάρτη ανασυγκρότησης και εκλογικής προετοιμασίας του κόμματος, απορρίπτοντας τα σενάρια αυτοδιάλυσης ή αναστολής λειτουργίας.
Το πραγματικό διακύβευμα: τα ψηφοδέλτια
Πίσω από τις πολιτικές διατυπώσεις, το κεντρικό ερώτημα αφορά τα ψηφοδέλτια των επόμενων εκλογών. Η πλειοψηφία που στηρίζει τον Σωκράτη Φάμελλο δεν θέλει να ανοίξει από τώρα συζήτηση για αυτόνομα κομματικά ψηφοδέλτια, καθώς θεωρεί ότι κάτι τέτοιο θα ισοδυναμούσε με εγκατάλειψη της στρατηγικής προσέγγισης με την ΕΛ.Α.Σ.
Αντίθετα, η πλευρά Πολάκη θεωρεί ότι η συγκρότηση κομματικών ψηφοδελτίων είναι απαραίτητη για να διασφαλιστεί η οργανωτική και πολιτική αυτονομία του ΣΥΡΙΖΑ. Για τη μειοψηφία, η συζήτηση δεν αφορά μόνο εκλογικές συνεργασίες αλλά την ίδια την ύπαρξη του κόμματος ως διακριτής πολιτικής οντότητας.
Τι δείχνουν οι συσχετισμοί
Μέχρι στιγμής, η πλειοψηφία των κομματικών οργάνων φαίνεται να στηρίζει τη γραμμή Φάμελλου για θετική στάση απέναντι στην πρωτοβουλία Τσίπρα, όπως φάνηκε και στην Πολιτική Γραμματεία. Ωστόσο, η δυναμική εμφάνιση του μπλοκ των 37 και η δημόσια παρέμβαση κορυφαίων στελεχών δείχνουν ότι η αντίσταση στη στρατηγική σύμπλευσης είναι ισχυρότερη από όσο υπολογιζόταν.
Η σημερινή συνεδρίαση δεν αναμένεται να κλείσει οριστικά το θέμα. Αντιθέτως, όλα δείχνουν ότι ανοίγει έναν νέο κύκλο εσωκομματικής αντιπαράθεσης, με επίκεντρο πλέον όχι μόνο τη σχέση με την ΕΛ.Α.Σ. αλλά και το ερώτημα αν ο ΣΥΡΙΖΑ θα συνεχίσει ως αυτόνομο κόμμα ή θα αποτελέσει μέρος μιας νέας πολιτικής αρχιτεκτονικής στον χώρο της Κεντροαριστεράς.