Newsroom

H Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε ένα πακέτο 300 δισ. ευρώ για την ενεργειακή απεξάρτηση της Ευρώπης από την Ρωσία, σημειώνοντας πως: «ο πόλεμος του Πούτιν αναστατώνει την παγκόσμια αγορά ενέργειας».

«Ως εκ τούτου, θα αυξήσουμε τον στόχο ενεργειακής απόδοσης της ΕΕ για το 2030 από 9% σε 13%. Και αυξάνουμε τον στόχο του 2030 για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας της ΕΕ από 40% σε 45%» υπογράμμισε η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.

Παράλληλα, μίλησε για πρόταση της επιτάχυνσης των διαδικασιών αδειοδότησης για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και συναφείς υποδομές, αλλά και πρόταση υποχρέωσης ηλιακής στέγης για εμπορικά και δημόσια κτίρια έως το 2025 και για νέα κτίρια κατοικιών έως το 2029, τη στιγμή που χθες (17/5) ανακοινώθηκαν τα μέτρα από την Κομισιόν για την εξοικονόμηση ενέργειας με μέρες χωρίς αυτοκίνητο, θέρμανση στα μισά δωμάτια κ.α.

«Γνωρίζουμε ότι όταν η Ευρώπη ενεργεί από κοινού έχει μεγαλύτερη επιρροή. Οι ηγέτες των κυβερνήσεων της ΕΕ των 27 συμφώνησαν να δημιουργήσουν μια πλατφόρμα για την κοινή αγορά αερίου, LNG και υδρογόνου. Ως μέρος του σχεδίου μας REPowerEU, προτείνουμε μια επιχειρησιακή πορεία προς τα εμπρός, με κοινό μηχανισμό προμηθειών και κοινή προσέγγιση στις προμηθεύτριες χώρες. Με αυτόν τον τρόπο, μπορούμε να εξασφαλίσουμε την εισαγωγή ενέργειας που χρειαζόμαστε χωρίς ανταγωνισμό μεταξύ των κρατών μελών μας» υπογράμμισε η Πρόεδρος της Επιτροπής επισημαίνοντας ότι αυτά, απαιτούν τεράστιες επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις.

«Κινητοποιούμε κοντά στα 300 δισ. ευρώ. Περίπου 72 δισ. ευρώ σε επιχορηγήσεις και 225 δισ. ευρώ σε δάνεια» ανέφερε η πρόεδρος της Επιτροπής και επιπροσθέτως, αναφέρθηκε και στην άμυνα της ΕΕ.

200 δισ. και στην Άμυνα

Κομισιόν

Το ίδιο πρέπει να κάνουμε και στην άμυνα. Τα κράτη μέλη ανακοίνωσαν επιπλέον 200 δισεκατομμύρια ευρώ αμυντικές δαπάνες τα επόμενα χρόνια σημείωσε.

«Εμείς πρέπει να διασφαλίσουμε ότι αυτά τα χρήματα δαπανώνται με συντονισμένο τρόπο» είπε η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, σημειώνοντας ότι «η Ευρώπη έχει αναγνωριστεί τόσο από την ΕΕ όσο και από το ΝΑΤΟ».

«Ζητάμε κοινή προμήθεια γιατί είναι καλύτερα επιχειρησιακά για τους ένοπλες δυνάμεις, οικονομικά και βιομηχανικά» προσέθεσε. Tέλος, η Πρόεδρος της Επιτροπής έκανε λόγο για δημιουργία Task Force με τα κράτη μέλη για τον συντονισμό της άμεσης αναπλήρωσης και ανάγκες προμηθειών στον συγκεκριμένο τομέα.

Το σχέδιο REPowerEU

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε σήμερα το Σχέδιο «REPowerEU», που έχει στόχο το σταδιακό τερματισμό της εξάρτησης της ΕΕ από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα και τη μεταμόρφωση του ενεργειακού συστήματος της Ευρώπης.

Τα μέτρα του Σχεδίου REPowerEU μπορούν να οδηγήσουν στο σταδιακό τερματισμό της εξάρτησης της ΕΕ από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα, μέσω της εξοικονόμησης ενέργειας, της διαφοροποίησης του ενεργειακού εφοδιασμού και της επιτάχυνσης της ανάπτυξης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας για την αντικατάσταση των ορυκτών καυσίμων στα σπίτια, τη βιομηχανία και την παραγωγή ενέργειας.

Εξοικονόμηση ενέργειας

Ρεύμα

Η Επιτροπή προτείνει μέτρα εξοικονόμησης ενέργειας, προκειμένου να «προετοιμαστούμε για τις πιθανές προκλήσεις του επόμενου χειμώνα», επισημαίνοντας ότι «είναι ο ταχύτερος και φθηνότερος τρόπος αντιμετώπισης της τρέχουσας ενεργειακής κρίσης και μείωσης των λογαριασμών». Συγκεκριμένα, η Επιτροπή προτείνει να αυξηθεί από 9% σε 13% ο στόχος ενεργειακής απόδοσης στο πλαίσιο της δέσμης «Fit for 55» της νομοθεσίας για την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία. Σύμφωνα με την Επιτροπή, οι βραχυπρόθεσμες αλλαγές συμπεριφοράς για εξοικονόμηση ενέργειας (που περιγράφονται αναλυτικά σε άλλο έγγραφο) θα μπορούσαν να μειώσουν τη ζήτηση φυσικού αερίου και πετρελαίου κατά 5%. Παράλληλα, συστήνεται στα κράτη-μέλη να ξεκινήσουν ειδικές επικοινωνιακές εκστρατείες με στόχο τα νοικοκυριά και τη βιομηχανία. Τα κράτη-μέλη ενθαρρύνονται επίσης να χρησιμοποιούν φορολογικά κίνητρα για την εξοικονόμηση ενέργειας, όπως μειωμένους συντελεστές ΦΠΑ για ενεργειακά αποδοτικά συστήματα θέρμανσης, μόνωση κτιρίων, συσκευές και προϊόντα.

Διαφοροποίηση προμηθειών και κοινός μηχανισμός αγορών

Η Επιτροπή επισημαίνει ότι εδώ και αρκετούς μήνες η ΕΕ έχει εξασφαλίσει επίπεδα ρεκόρ εισαγωγών LNG και φυσικού αερίου μέσω αγωγών, από διεθνείς εταίρους. Η νεοσυσταθείσα Ενεργειακή Πλατφόρμα της ΕΕ, που υποστηρίζεται από περιφερειακές ομάδες εργασίας, θα επιτρέψει εθελοντικές κοινές αγορές φυσικού αερίου, LNG και υδρογόνου. Ως επόμενο βήμα, και επαναλαμβάνοντας τη φιλοδοξία του κοινού προγράμματος αγοράς εμβολίων, η Επιτροπή θα εξετάσει την ανάπτυξη ενός «κοινού μηχανισμού αγορών» που θα διαπραγματεύεται και θα συνάπτει συμβάσεις για αγορές αερίου για λογαριασμό των συμμετεχόντων κρατών-μελών.

Επιπλέον, η Επιτροπή, θα διευκολύνει την ενεργειακή διαφοροποίηση και την οικοδόμηση μακροπρόθεσμων συνεργασιών με προμηθευτές, συμπεριλαμβανομένης της συνεργασίας για το υδρογόνο ή άλλες πράσινες τεχνολογίες. Δίνεται προτεραιότητα στη δέσμευση της ΕΕ για την παγκόσμια πράσινη και δίκαιη ενεργειακή μετάβαση, την αύξηση της εξοικονόμησης ενέργειας και της αποδοτικότητας για τη μείωση της πίεσης στις τιμές, την τόνωση της ανάπτυξης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και του υδρογόνου και την ενίσχυση της ενεργειακής διπλωματίας. Στη Μεσόγειο και τη Βόρεια Θάλασσα θα αναπτυχθούν μεγάλοι διάδρομοι υδρογόνου. Ενόψει της επιθετικότητας της Ρωσίας, η ΕΕ θα υποστηρίξει την Ουκρανία, τη Μολδαβία, τα Δυτικά Βαλκάνια και τις χώρες της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης, καθώς και τους πιο ευάλωτους εταίρους της. «Με την Ουκρανία θα συνεχίσουμε να εργαζόμαστε μαζί για να διασφαλίσουμε την ασφάλεια του εφοδιασμού και έναν λειτουργικό ενεργειακό τομέα, ανοίγοντας παράλληλα το δρόμο για το μελλοντικό εμπόριο ηλεκτρικής ενέργειας και ανανεώσιμων πηγών υδρογόνου, καθώς και για την ανοικοδόμηση του ενεργειακού συστήματος στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας REPowerUkraine», τονίζει η Επιτροπή.

Επιτάχυνση ανάπτυξης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας

«Μια μαζική κλιμάκωση και επιτάχυνση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, τη βιομηχανία, τα κτίρια και τις μεταφορές θα επιταχύνει την ανεξαρτησία μας, θα δώσει ώθηση στην πράσινη μετάβαση και θα μειώσει τις τιμές με την πάροδο του χρόνου», τονίζει η Επιτροπή, η οποία προτείνει να αυξηθεί ο βασικός στόχος του 2030 για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας από 40% σε 45% στο πλαίσιο του πακέτου «Fit for 55».

Παράλληλα, η Επιτροπή παρουσιάζει μια στρατηγική της ΕΕ για την ηλιακή ενέργεια, με διπλασιασμό της ηλιακής φωτοβολταϊκής ισχύος έως το 2025 και εγκατάσταση 600 GW έως το 2030, καθώς και την πρωτοβουλία «Solar Rooftop Initiative» με σταδιακή νομική υποχρέωση εγκατάστασης ηλιακών συλλεκτών σε νέα δημόσια και εμπορικά κτίρια και νέα κτίρια κατοικιών. Επίσης, προτείνονται μέτρα για την ενσωμάτωση της γεωθερμικής και της ηλιακής θερμικής ενέργειας σε εκσυγχρονισμένα συστήματα αστικής και κοινόχρηστης θέρμανσης, καθώς και μία σύσταση της Επιτροπής για την αντιμετώπιση της αργής και πολύπλοκης αδειοδότησης για μεγάλα έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, καθώς και μια τροποποίηση της οδηγίας για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας για την αναγνώρισή τους, ως «υπέρτατο δημόσιο συμφέρον».

Η Επιτροπή προτείνει στόχο 10 εκατ. τόνων εγχώριας παραγωγής ανανεώσιμων πηγών υδρογόνου και 10 εκατομμυρίων τόνων εισαγωγών έως το 2030, για την αντικατάσταση του φυσικού αερίου, του άνθρακα και του πετρελαίου σε βιομηχανίες και τομείς μεταφορών. Για να επιταχυνθεί η αγορά υδρογόνου, θα πρέπει να συμφωνηθούν από τους συννομοθέτες, επιμέρους στόχοι σε συγκεκριμένους τομείς. Η Επιτροπή δημοσιεύει επίσης δύο κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις για τον ορισμό και την παραγωγή του ανανεώσιμου υδρογόνου για να διασφαλίσει ότι η παραγωγή οδηγεί σε καθαρή απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές. Για να επιταχυνθούν τα έργα υδρογόνου, διατίθεται πρόσθετη χρηματοδότηση 200 εκατομμυρίων ευρώ για έρευνα.

Σχέδιο δράσης για βιομεθάνιο

Καθορίζονται νέα εργαλεία, όπως μια νέα Βιομηχανική Συμμαχία Biomethane και οικονομικά κίνητρα για την αύξηση της παραγωγής βιομεθανίου στα 35 bcm έως το 2030, μεταξύ άλλων μέσω της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής. Σύμφωνα με την Επιτροπή, η αντικατάσταση του άνθρακα, του πετρελαίου και του φυσικού αερίου στις βιομηχανικές διεργασίες θα μειώσει τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου και θα ενισχύσει την ασφάλεια και την ανταγωνιστικότητα. Η εξοικονόμηση ενέργειας, η απόδοση, η υποκατάσταση καυσίμου, ο ηλεκτρισμός και η βελτιωμένη απορρόφηση ανανεώσιμων πηγών υδρογόνου, βιοαερίου και βιομεθανίου από τη βιομηχανία θα μπορούσαν να εξοικονομήσουν έως και 35 bcm φυσικού αερίου έως το 2030, πέραν αυτών που προβλέπονται στο Fit for 55 προτάσεις.

Επενδύσεις

Η επίτευξη των στόχων REPowerEU απαιτεί πρόσθετες επενδύσεις 210 δισεκατομμυρίων ευρώ ως το 2027. Ήδη, είναι διαθέσιμα 225 δισεκατομμύρια ευρώ σε δάνεια στο πλαίσιο του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF). Η Επιτροπή ενέκρινε σήμερα νομοθεσία και οδηγίες προς τα κράτη μέλη σχετικά με τον τρόπο τροποποίησης και συμπλήρωσης των εθνικών σχεδίων ανάκαμψης (RRP), στο πλαίσιο του REPowerEU. Επιπλέον, η Επιτροπή προτείνει να αυξηθούν οι πόροι του RRF με 20 δισεκατομμύρια ευρώ σε επιχορηγήσεις από την πώληση δικαιωμάτων του συστήματος εμπορίας εκπομπών της ΕΕ (ETS) που βρίσκονται επί του παρόντος στο Αποθεματικό Σταθερότητας της Αγοράς και που θα δημοπρατηθούν με τρόπο που δεν διαταράσσει την αγορά.

Στο πλαίσιο του τρέχοντος πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου (ΠΔΠ), η πολιτική συνοχής θα υποστηρίξει ήδη έργα απαλλαγής από τις ανθρακούχες εκπομπές και πράσινης μετάβασης με έως και 100 δισεκατομμύρια ευρώ επενδύοντας σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, υδρογόνο και υποδομές. Επιπλέον 26,9 δισ. ευρώ από τα ταμεία συνοχής θα μπορούσαν να διατεθούν σε εθελοντικές μεταφορές στο RRF και άλλα 7,5 δις. ευρώ από την Κοινή Αγροτική Πολιτική μέσω εθελοντικών μεταφορών στο RRF. Η Επιτροπή θα διπλασιάσει τη διαθέσιμη χρηματοδότηση για την πρόσκληση μεγάλης κλίμακας του 2022 του Ταμείου Καινοτομίας αυτό το φθινόπωρο σε περίπου 3 δις ευρώ. Απαιτείται, επίσης, περιορισμένη πρόσθετη υποδομή φυσικού αερίου, η οποία εκτιμάται σε επενδύσεις περίπου 10 δισ. ευρώ.

Τα μέτρα έκτακτης ανάγκης

Ως απάντηση σε αρκετούς μήνες εξαιρετικά υψηλών και ασταθών τιμών ενέργειας, η Επιτροπή παρουσιάζει μια σειρά πρόσθετων βραχυπρόθεσμων μέτρων για την αντιμετώπιση των υψηλών τιμών της ενέργειας και την αντιμετώπιση πιθανών διακοπών του εφοδιασμού από τη Ρωσία.

Παρουσιάζει επίσης μια σειρά από περιοχές όπου ο σχεδιασμός στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας μπορεί να βελτιστοποιηθεί, καθιστώντας την κατάλληλη για τη μετάβαση από τα ορυκτά καύσιμα και πιο ανθεκτική σε κραδασμούς τιμών, προστατεύοντας παράλληλα τους καταναλωτές και παρέχοντας οικονομικά προσιτή ηλεκτρική ενέργεια.

Η Επίτροπος Ενέργειας, Κάντρι Σίμσον ανέφερε ότι «οι ιδιαίτεροι καιροί απαιτούν εξαιρετικά μέτρα και σήμερα παρουσιάζουμε πρόσθετα βήματα που μπορούν να λάβουν τα κράτη μέλη για να καταπολεμήσουν τις υψηλές τιμές. Καθώς η Ρωσία συνεχίζει τον απρόκλητο πόλεμο στην Ουκρανία, πρέπει επίσης να κάνουμε σχεδιασμό σε περίπτωση διακοπής του εφοδιασμού φυσικού αερίου και τις επιπτώσεις με μέτρα αλληλεγγύης και πιθανές παρεμβάσεις τιμών. Παράλληλα, προχωράμε τις εργασίες για τη βελτίωση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας για την καλύτερη προστασία των καταναλωτών, τη μείωση της αστάθειας και τη συνέχιση της υποστήριξης της πράσινης μετάβασης».

Μέτρα βραχυπρόθεσμης παρέμβασης

Η Επιτροπή καλεί τα κράτη μέλη να συνεχίσουν να χρησιμοποιούν την εργαλειοθήκη για τις τιμές ενέργειας, η οποία περιέχει μέτρα για τη μείωση των λογαριασμών ενέργειας που πληρώνουν οι ευρωπαίοι καταναλωτές. Επιπλέον, μια σειρά από βραχυπρόθεσμα μέτρα τίθενται στη διάθεση των κρατών μελών και μπορούν να χρησιμοποιηθούν τώρα και κατά την επόμενη περίοδο θέρμανσης.

Στις αγορές φυσικού αερίου: Δυνατότητα για τα κράτη μέλη να επεκτείνουν προσωρινά τη ρύθμιση των τιμών τελικού καταναλωτή σε ευρύ φάσμα πελατών, συμπεριλαμβανομένων των νοικοκυριών και της βιομηχανίας.

Προσωρινοί «διακόπτες» και μέτρα έκτακτης ανάγκης ρευστότητας για την υποστήριξη της αποτελεσματικής λειτουργίας των αγορών εμπορευμάτων, με πλήρη τήρηση των διατάξεων για τις κρατικές ενισχύσεις.

Χρησιμοποιώντας την Ενεργειακή Πλατφόρμα της ΕΕ για τη συγκέντρωση της ζήτησης φυσικού αερίου, διασφάλιση ανταγωνιστικών τιμών φυσικού αερίου μέσω εθελοντικά κοινών αγορών και μείωση της εξάρτησης της ΕΕ από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα.

Επιλογές παρέμβασης στις αγορές ηλεκτρικής ενέργειας για τα κράτη μέλη: Η δυνατότητα ανακατανομής εξαιρετικά υψηλών υπο-οριακών εσόδων (τα λεγόμενα απροσδόκητα κέρδη) για την υποστήριξη των καταναλωτών επεκτείνεται για να καλύψει την επόμενη περίοδο θέρμανσης.

Επιπλέον, τα έσοδα από τη συγκέντρωση μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη χρηματοδότηση της υποστήριξης των καταναλωτών.

Προσωρινή επέκταση των ρυθμιζόμενων τιμών λιανικής για την κάλυψη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.

Για περιφέρειες με πολύ περιορισμένη διασύνδεση, δυνατότητα εισαγωγής επιδοτήσεων για το κόστος καυσίμων στην παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας για τη μείωση της τιμής της ηλεκτρικής ενέργειας, υπό την προϋπόθεση ότι έχουν σχεδιαστεί με τρόπο συμβατό με τις Συνθήκες της ΕΕ, ιδίως όσον αφορά την απουσία περιορισμών στη διέλευση συνοριακών εξαγωγών, την τομεακή νομοθεσία και τους κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις.

Μέτρα της ΕΕ σε περίπτωση πλήρους διακοπής της παροχής αερίου

Φυσικό αέριο

Σε περίπτωση πλήρους διακοπής της παροχής ρωσικού φυσικού αερίου, ενδέχεται να χρειαστούν περαιτέρω έκτακτα μέτρα για τη διαχείριση της κατάστασης. Η Επιτροπή καλεί τα κράτη μέλη να επικαιροποιήσουν τα σχέδια έκτακτης ανάγκης τους, λαμβάνοντας υπόψη τις συστάσεις που περιέχονται στην επισκόπηση ετοιμότητας της Επιτροπής για την ΕΕ.

Η Επιτροπή θα διευκολύνει τη δημιουργία ενός συντονισμένου σχεδίου μείωσης της ζήτησης της ΕΕ με εθελοντικά μέτρα περιορισμού σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης. Σε πνεύμα αλληλεγγύης, τα λιγότερο επηρεαζόμενα κράτη μέλη θα μπορούσαν να μειώσουν τη ζήτηση φυσικού αερίου προς όφελος των κρατών μελών που επηρεάζονται περισσότερο.

Για να συνοδεύσει αυτά τα μέτρα, μπορεί να είναι απαραίτητο ένα διοικητικό ανώτατο όριο τιμών για το φυσικό αέριο στην ΕΕ ως απάντηση σε πλήρη διακοπή του εφοδιασμού. Εάν εισαχθεί, θα πρέπει να περιορίζεται στη διάρκεια της έκτακτης ανάγκης της ΕΕ και δεν πρέπει να θέτει σε κίνδυνο την ικανότητα της ΕΕ να προσελκύει εναλλακτικές λύσεις πηγές εφοδιασμού φυσικού αερίου και LNG για τους αγωγούς και για τη μείωση της ζήτησης.

Σχεδιασμός αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας για το μέλλον

Κολώνες της ΔΕΗ

Η πρόσφατη έκθεση του ACER καταλήγει στο συμπέρασμα ότι τα θεμελιώδη στοιχεία του σχεδιασμού της αγοράς έχουν σημαντικά οφέλη για τους καταναλωτές. Σημειώνει επίσης ότι υπάρχουν διάφοροι τρόποι για την καλύτερη προστασία των καταναλωτών και για να παρέχει ηλεκτρική ενέργεια σε προσιτές τιμές, να κάνει την αγορά πιο εύρωστη και ανθεκτική σε μελλοντικούς κραδασμούς και να την ευθυγραμμίζει περαιτέρω με τους στόχους της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας.

Ως εκ τούτου, η Επιτροπή καθορίζει μια σειρά ζητημάτων που πρέπει να μελετηθούν για τη βέλτιστη μελλοντική λειτουργία της αγοράς. Αυτά περιλαμβάνουν μέσα που βασίζονται στην αγορά για την προστασία των καταναλωτών από την αστάθεια των τιμών, μέτρα για την ενίσχυση της ανταπόκρισης στη ζήτηση και την προώθηση ατομικών συστημάτων ιδιοκατανάλωσης, τα κατάλληλα επενδυτικά σήματα και μια πιο διαφανή εποπτεία της αγοράς.

Με βάση την ανάλυση που παρουσιάστηκε, η Επιτροπή θα ξεκινήσει διαδικασία εκτίμησης επιπτώσεων για πιθανές προσαρμογές στο σχεδιασμό της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας.

TAGS
Μάθετε πρώτοι τι συμβαίνει στην Ελλάδα και τον κόσμο στο Google News του Newsbeast. Ακολουθήστε το Newsbeast σε Instagram, Facebook και Twitter.