Με φόντο τις έντονες διακυμάνσεις στις διεθνείς τιμές ενέργειας και τον κίνδυνο οι αυξήσεις να περάσουν γρήγορα στην αντλία, η κυβέρνηση προετοιμάζει παρεμβάσεις για την αποτροπή φαινομένων αισχροκέρδειας στην αγορά καυσίμων. Οι πρώτες αποφάσεις αναμένεται να οριστικοποιηθούν μέσα στην εβδομάδα, ενώ οι σχετικές ανακοινώσεις δεν αποκλείεται να γίνουν άμεσα, καθώς στο κυβερνητικό επιτελείο επικρατεί αυξημένη εγρήγορση.

Το θέμα βρέθηκε στο επίκεντρο σύσκεψης στο Μέγαρο Μαξίμου, την οποία συγκάλεσε χθες το απόγευμα ο πρωθυπουργός αμέσως μετά την επιστροφή του από την Πάφο. Στη συνάντηση συμμετείχαν ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου και ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος, ενώ ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας Θάνος Πετραλιάς συμμετείχε μέσω τηλεδιάσκεψης από τις Βρυξέλλες, όπου βρισκόταν για τη συνεδρίαση του Eurogroup.

Στη σύσκεψη αξιολογήθηκαν τα δεδομένα που διαμορφώνονται διεθνώς, μετά την κλιμάκωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή, και αποφασίστηκε ένα πλαίσιο διαδοχικών παρεμβάσεων. Η στρατηγική που εξετάζεται προβλέπει την ενεργοποίηση μέτρων σε στάδια, ανάλογα με την ένταση και τη διάρκεια των πιέσεων στις διεθνείς αγορές, με στόχο να περιοριστεί η μετακύλιση του αυξημένου κόστους στην πραγματική οικονομία.

Οι αγορές ενέργειας παραμένουν ιδιαίτερα ευμετάβλητες. Η τιμή του πετρελαίου Brent εκτινάχθηκε πρόσφατα έως τα 118 ευρώ το βαρέλι, για να υποχωρήσει λίγες ώρες αργότερα κάτω από τα 100 ευρώ, αντανακλώντας την έντονη αβεβαιότητα που επικρατεί. Αντίστοιχη εικόνα καταγράφηκε και στο φυσικό αέριο, όπου η τιμή από τα 65 ευρώ ανά μεγαβατώρα υποχώρησε στα 55 ευρώ μέσα σε μία ημέρα.

Πλαφόν στα καύσιμα

Στο πλαίσιο αυτό, το πρώτο μέτρο που βρίσκεται στο τραπέζι είναι η επαναφορά πλαφόν στα περιθώρια κέρδους στην εμπορία και τη λιανική πώληση καυσίμων. Με το συγκεκριμένο μηχανισμό θα καθοριστεί ανώτατο όριο μικτού κέρδους για εταιρείες εμπορίας και πρατήρια, ώστε να αποτραπούν υπερβολικές αυξήσεις που δεν δικαιολογούνται από την εξέλιξη του κόστους.

Το μέτρο έχει προληπτικό χαρακτήρα και αναμένεται να συνοδευτεί από εντατικοποίηση των ελέγχων στην αγορά. Υπενθυμίζεται ότι ανάλογη ρύθμιση είχε εφαρμοστεί για πρώτη φορά το 2021, στη διάρκεια της πανδημίας, και παρατάθηκε επανειλημμένα, παραμένοντας σε ισχύ έως τις 30 Ιουνίου 2025.

Μέτρα στήριξης

Σε δεύτερη φάση, εφόσον οι ανατιμήσεις αποκτήσουν πιο μόνιμο χαρακτήρα, η κυβέρνηση εξετάζει και πρόσθετες παρεμβάσεις, ανάλογα με τα δημοσιονομικά περιθώρια. Μεταξύ των επιλογών βρίσκεται η επαναφορά ενός μηχανισμού τύπου Fuel Pass, δηλαδή επιδότησης καυσίμων με εισοδηματικά κριτήρια.

Το νέο σχήμα, σύμφωνα με πληροφορίες, θα είναι πιο στοχευμένο σε σχέση με τα προηγούμενα προγράμματα, ώστε να περιοριστεί το δημοσιονομικό κόστος και να κατευθυνθεί κυρίως σε χαμηλά εισοδήματα, επαγγελματίες οδηγούς και κατοίκους απομακρυσμένων περιοχών. Για την ενεργοποίηση ενός τέτοιου μέτρου εξετάζονται δύο βασικές προϋποθέσεις: η διεθνής τιμή του πετρελαίου να ξεπεράσει τα 100 δολάρια το βαρέλι και η άνοδος αυτή να διατηρηθεί για τουλάχιστον έναν μήνα.