Η γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή φαίνεται να επηρεάζει άμεσα και τις εξελίξεις στο μέτωπο των μισθών στην Ελλάδα, δημιουργώντας ένα σύνθετο σκηνικό για εργαζόμενους, επιχειρήσεις και κυβέρνηση. Η νέα πραγματικότητα που διαμορφώνεται από την πολεμική ανάφλεξη στην περιοχή και τις πιθανές οικονομικές επιπτώσεις της έχει ήδη αρχίσει να μεταβάλλει τις ισορροπίες γύρω από τις μισθολογικές αυξήσεις που σχεδιάζονταν για το επόμενο διάστημα.
Το ασταθές διεθνές περιβάλλον οδηγεί σε αναθεώρηση των σχεδίων για τον κατώτατο μισθό, ενώ ταυτόχρονα επαναφέρει στο προσκήνιο τον θεσμό των κλαδικών συλλογικών συμβάσεων εργασίας. Έτσι, την ώρα που οι οικονομικές πιέσεις περιορίζουν τα περιθώρια για γενναίες αυξήσεις, η υπογραφή της πρώτης κλαδικής σύμβασης με το νέο θεσμικό πλαίσιο δημιουργεί προσδοκίες για μια ευρύτερη επανεκκίνηση των συλλογικών διαπραγματεύσεων.
Κατώτατος μισθός: Νέα δεδομένα στις αυξήσεις
Κομβικό ρόλο στις μισθολογικές εξελίξεις αναμένεται να διαδραματίσει η κυβερνητική απόφαση για τον κατώτατο μισθό, η οποία αναμένεται να ληφθεί μέχρι το τέλος του μήνα. Η πρόκληση για το οικονομικό επιτελείο είναι να βρεθεί μια ισορροπία ανάμεσα στην ανάγκη ενίσχυσης των εισοδημάτων των εργαζομένων και στις αντοχές των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, οι οποίες βρίσκονται αντιμέτωπες με αυξημένα κόστη.
Η πιθανή άνοδος στις τιμές της ενέργειας και των καυσίμων, ως συνέπεια της γεωπολιτικής κρίσης, θεωρείται σχεδόν δεδομένη και εκτιμάται ότι θα επηρεάσει τον πληθωρισμό αλλά και το κόστος πολλών βασικών αγαθών. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι πληροφορίες συγκλίνουν στο ότι η κυβέρνηση θα κινηθεί τελικά προς ένα πιο συγκρατημένο σενάριο αύξησης.
Συγκεκριμένα, η επικρατέστερη εκτίμηση είναι ότι ο κατώτατος μισθός θα αυξηθεί περίπου κατά 40 ευρώ, διαμορφώνοντας τις κατώτατες αποδοχές στα 920 ευρώ. Μια τέτοια εξέλιξη θα αποτελέσει σαφώς πιο περιορισμένη αύξηση σε σχέση με τα σενάρια που εξετάζονταν πριν από την κλιμάκωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή.
Με βάση αυτά τα δεδομένα, ο στόχος για κατώτατο μισθό στα 950 ευρώ φαίνεται πλέον να μετατίθεται χρονικά για το 2027, όπως άλλωστε προέβλεπε και η αρχική κυβερνητική δέσμευση για την ολοκλήρωση της τετραετίας.
Αξίζει να σημειωθεί ότι πριν από την πρόσφατη γεωπολιτική κρίση υπήρχαν εισηγήσεις στο κυβερνητικό επιτελείο να προχωρήσει ταχύτερα η αύξηση, φτάνοντας ακόμη και στα 950 ευρώ ήδη από φέτος τον Απρίλιο. Το σκεπτικό όσων υποστήριζαν αυτή τη λύση βασιζόταν στο ενδεχόμενο οι επόμενες βουλευτικές εκλογές να πραγματοποιηθούν πριν από τον Απρίλιο του 2027, γεγονός που θα δυσκόλευε την υλοποίηση της προεκλογικής δέσμευσης.
Ωστόσο, η νέα διεθνής συγκυρία και η αβεβαιότητα που δημιουργεί για την οικονομία φαίνεται να περιορίζουν τα περιθώρια για πιο γενναιόδωρες μισθολογικές παρεμβάσεις στο άμεσο μέλλον.
Η πρώτη κλαδική σύμβαση με το νέο πλαίσιο
Την ίδια στιγμή, σημαντική εξέλιξη για την αγορά εργασίας αποτελεί η υπογραφή της πρώτης κλαδικής συλλογικής σύμβασης με βάση το νέο θεσμικό πλαίσιο. Η συμφωνία αφορά τον κλάδο της βιομηχανίας ζαχαρωδών προϊόντων και καλύπτει περίπου 2.000 επιχειρήσεις και 23.000 εργαζομένους σε όλη τη χώρα.
Η σύμβαση έχει τριετή διάρκεια, από το 2026 έως το 2028, και προβλέπει συνολικές αυξήσεις που θα ξεπεράσουν το 20% μέχρι το τέλος της περιόδου εφαρμογής της. Παράλληλα, διατηρούνται όλα τα επιδόματα που προβλέπει η εργατική νομοθεσία, ενώ προβλέπεται και ειδική προσαύξηση 20% για εργαζομένους που απασχολούνται ως αρχιτεχνίτες στον κλάδο.
Η συμφωνία υπογράφηκε από την Ομοσπονδία Εργαζομένων Τουρισμού και Επισιτισμού, με τη στήριξη της Γενικής Συνομοσπονδίας Εργατών Ελλάδας, καθώς και από την Ένωση Βιομηχανιών και Βιοτεχνιών Ζαχαρωδών Ελλάδας με τη συμμετοχή του Συνδέσμου Επιχειρήσεων και Βιομηχανιών.
Η συμμετοχή των δύο κορυφαίων κοινωνικών εταίρων στη συμφωνία καθιστά τη σύμβαση υποχρεωτική για το σύνολο των επιχειρήσεων του κλάδου σε πανελλαδικό επίπεδο.
Προπομπός για νέες συλλογικές συμβάσεις
Η υπογραφή της συγκεκριμένης συμφωνίας θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς εκτιμάται ότι μπορεί να λειτουργήσει ως «οδηγός» για την επαναφορά των κλαδικών συλλογικών συμβάσεων και σε άλλους τομείς της οικονομίας.
Πολλοί κλάδοι παραμένουν για χρόνια χωρίς ενεργές συλλογικές συμβάσεις, μεταξύ των οποίων ο επισιτισμός, οι βιομηχανίες μετάλλου, οι ασφαλιστικές εταιρείες, οι ναυτιλιακές επιχειρήσεις και τα γραφεία ταξιδιών.
Σύμφωνα με στοιχεία του Συνδέσμου Επιχειρήσεων και Βιομηχανιών, ο κλάδος παραγωγής ζαχαρωδών προϊόντων έχει σημαντική συμβολή στην ελληνική οικονομία. Το 2024 οι εξαγωγές του έφτασαν τα 416 εκατομμύρια ευρώ, καταγράφοντας αύξηση 11,2% σε ετήσια βάση.
Με αυτά τα δεδομένα, η νέα σύμβαση δεν αποτελεί μόνο μια σημαντική εξέλιξη για τους εργαζόμενους του κλάδου, αλλά και μια ένδειξη ότι ο θεσμός των συλλογικών διαπραγματεύσεων μπορεί να επιστρέψει πιο δυναμικά στο ελληνικό εργασιακό τοπίο τα επόμενα χρόνια.
