Νέες διαστάσεις λαμβάνει στην Ουγγαρία το σκάνδαλο της προεδρικής χάρης προς τον Κ. Έντρε, μια υπόθεση που «αγγίζει» το περιβάλλον Όρμπαν, προκάλεσε σοβαρές πολιτικές αναταράξεις και οδήγησε τελικά σε παραιτήσεις κορυφαίων πολιτικών προσώπων της χώρας. Ο νεός πρωθυπουργός, Πέτερ Μάγιαρ, σε συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε την Τρίτη, παρουσίασε έγγραφα και στοιχεία που, σύμφωνα με τον ίδιο, δείχνουν ότι στην υπόθεση παρακάμφθηκαν οι συνήθεις διαδικασίες και ασκήθηκαν πιέσεις μέσα από κυβερνητικούς κύκλους που συνδέονταν με το πολιτικό σύστημα του Βίκτορ Όρμπαν.
Στο επίκεντρο της υπόθεσης βρίσκεται ο Κ. Έντρε, πρώην αναπληρωτής διευθυντής ορφανοτροφείου στην Ουγγαρία, ο οποίος είχε καταδικαστεί επειδή βοήθησε τον διευθυντή του ιδρύματος να συγκαλύψει υπόθεση σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών. Η υπόθεση είχε προκαλέσει τεράστια κοινωνική κατακραυγή στη χώρα, ιδιαίτερα όταν αποκαλύφθηκε ότι είχε λάβει προεδρική χάρη. Σύμφωνα με όσα ειπώθηκαν στη συνέντευξη Τύπου, η απόφαση αυτή του επέτρεψε να αποκτήσει ξανά πιστοποιητικό ηθικής επάρκειας και να μπορέσει να επιστρέψει στην εργασία του.
Η διαδικασία της χάρης και οι καταγγελίες για παρέμβαση
Ο Μάγιαρ εξήγησε ότι στην Ουγγαρία οι υποθέσεις χάρης εξετάζονται αρχικά από το υπουργείο Δικαιοσύνης. Ακολουθούν κοινωνικές και νομικές εκθέσεις και στη συνέχεια ο υπουργός Δικαιοσύνης εισηγείται θετικά ή αρνητικά προς τον πρόεδρο της Δημοκρατίας. Η τελική απόφαση λαμβάνεται από τον πρόεδρο και στη συνέχεια συνυπογράφεται από τον υπουργό Δικαιοσύνης.
Σύμφωνα με τα έγγραφα που παρουσιάστηκαν, η τότε υπουργός Δικαιοσύνης, Γιούντιτ Βάργκα, αρχικά δεν είχε εισηγηθεί θετικά για τον Κ. Έντρε. Ωστόσο, σε μεταγενέστερο στάδιο, η τότε πρόεδρος της Δημοκρατίας, Καταλίν Νόβακ, υπέγραψε την απόφαση χάρης και τελικά η Γιούντιτ Βάργκα συνυπέγραψε το σχετικό έγγραφο την ίδια ημέρα. Ο Μάγιαρ χαρακτήρισε τη διαδικασία «πρωτοφανή» και υποστήριξε ότι η υπόθεση αποσπάστηκε από την κανονική υπηρεσιακή πορεία, με αποτέλεσμα να αλλάξει η αρχική εισήγηση του υπουργείου.
Ο ίδιος τόνισε ότι σε συνολικά δέκα περιπτώσεις αποφασίστηκε κάτι διαφορετικό από όσα είχε εισηγηθεί η υπουργός Δικαιοσύνης, γεγονός που, όπως είπε, προκαλεί σοβαρά ερωτήματα για τον τρόπο λειτουργίας του συστήματος.
Οι αναφορές στο περιβάλλον του Βίκτορ Όρμπαν
Κατά τη διάρκεια της συνέντευξης, ο Μάγιαρ ανέφερε ότι πολλές πληροφορίες για την υπόθεση έφτασαν από στελέχη του κυβερνώντος κόμματος Fidesz, από το υπουργείο Δικαιοσύνης αλλά και από δικηγορικούς κύκλους. Παράλληλα, υποστήριξε ότι υπήρξε ισχυρό λόμπι μέσα σε συγκεκριμένους κυβερνητικούς κύκλους υπέρ απονομής χάρης και σε άλλες πολιτικά ευαίσθητες υποθέσεις.
Η υπόθεση συνδέθηκε άμεσα με το πολιτικό σύστημα του Βίκτορ Όρμπαν, καθώς οι αποφάσεις ελήφθησαν την περίοδο που στην εξουσία βρισκόταν η κυβέρνησή του και τα πρόσωπα που εμπλέκονται κατείχαν κορυφαίες θέσεις στον κρατικό μηχανισμό. Το σκάνδαλο είχε ήδη προκαλέσει σοβαρό πλήγμα στην κυβέρνηση, καθώς τον Φεβρουάριο του 2024 η τότε πρόεδρος της Δημοκρατίας, Καταλίν Νόβακ, παραιτήθηκε, ενώ η πρώην υπουργός Δικαιοσύνης, Γιούντιτ Βάργκα, αποχώρησε επίσης από την πολιτική ζωή.
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε και η αναφορά στη σύζυγο του Βίκτορ Όρμπαν, Ανικό Λέβαϊ, σύμφωνα με την ιστοσελίδα mfor.hu. Σε σχετική ερώτηση δημοσιογράφου για το αν θα μπορούσε να κληθεί να καταθέσει σε δικαστήριο, ο Μάγιαρ απάντησε ότι αυτό δεν αποτελεί δική του αρμοδιότητα, ωστόσο παραδέχθηκε ότι το όνομά της ενδέχεται να προκύψει κατά τη διερεύνηση της υπόθεσης. Παρ’ όλα αυτά, τόνισε ότι το βασικό ζήτημα είναι να εντοπιστούν οι πολιτικά υπεύθυνοι πίσω από την απόφαση χάρης.
Το αίτημα για πλήρη δημοσιοποίηση του φακέλου
Ο Μάγιαρ κάλεσε δημόσια τον νυν πρόεδρο της Δημοκρατίας, Τάμας Σούλιοκ, να δημοσιοποιήσει όλα τα υπόλοιπα έγγραφα της υπόθεσης, υποστηρίζοντας ότι μόνο έτσι θα αποκαλυφθεί πλήρως τι συνέβη στο παρασκήνιο της απόφασης χάρης.
Όπως ανέφερε, μέχρι σήμερα οι Αρχές επικαλούνταν το απόρρητο των υποθέσεων χάρης για να μην δοθούν στη δημοσιότητα περισσότερα στοιχεία. Ωστόσο, στην περίπτωση του Κ. Έντρε υπήρξε εξαίρεση, επειδή ο ίδιος είχε γράψει βιβλίο για την υπόθεσή του και είχε αναφερθεί δημόσια σε αυτήν.
Ο Μάγιαρ δήλωσε επίσης ότι στο μέλλον θα πρέπει να αλλάξει η νομοθεσία, ώστε κάθε θετική απόφαση χάρης να δημοσιοποιείται μαζί με το όνομα του προσώπου που αφορά, προκειμένου να υπάρχει διαφάνεια και πολιτική λογοδοσία.
Το βασικό ερώτημα της υπόθεσης
Σύμφωνα με όσα παρουσιάστηκαν, το μεγάλο ερώτημα παραμένει γιατί κρίθηκε απαραίτητο να δοθεί χάρη στον Κ. Έντρε. Ορισμένοι υποστήριξαν ότι στόχος ήταν να μπορέσει να λάβει σύνταξη, ωστόσο ο Μάγιαρ εκτίμησε πως, βάσει των εγγράφων, πιθανότερο κίνητρο ήταν η δυνατότητα να επιστρέψει στην εργασία του και να συνεχίσει να εργάζεται με νέους και παιδιά.
Ο ίδιος υπογράμμισε ότι το «παζλ» της υπόθεσης αρχίζει πλέον να συμπληρώνεται και ότι η πλήρης δημοσιοποίηση του φακέλου θα μπορούσε να αποκαλύψει ποιοι ακριβώς συμμετείχαν στη διαδικασία και ποιοι πίεσαν για την τελική απόφαση.
Ποιος είναι ο Κ. Έντρε και γιατί προκάλεσε πολιτικό σεισμό η υπόθεση
Ο Κ. Έντρε, κατά κόσμον Έντρε Κόνια, ήταν πρώην αναπληρωτής διευθυντής του κρατικού παιδικού ιδρύματος «Κόσουτ Ζούζα» στην πόλη Μπίτσκε της Ουγγαρίας. Καταδικάστηκε επειδή βοήθησε στη συγκάλυψη υπόθεσης σεξουαλικής κακοποίησης ανηλίκων μέσα στο ίδρυμα, πιέζοντας και εκβιάζοντας παιδιά, ώστε να αποσύρουν τις καταθέσεις τους εναντίον του διευθυντή του ιδρύματος, Γιάνος Βάσαρχεϊ, ο οποίος είχε κατηγορηθεί για συστηματική σεξουαλική κακοποίηση παιδιών.
Ο Κόνια καταδικάστηκε σε ποινή φυλάκισης τριών ετών και τεσσάρων μηνών, ενώ του επιβλήθηκε και απαγόρευση άσκησης επαγγέλματος για πέντε χρόνια. Ωστόσο, η υπόθεση προκάλεσε τεράστιο σκάνδαλο όταν αποκαλύφθηκε ότι είχε λάβει προεδρική χάρη από την τότε Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Καταλίν Νόβακ, με τη συνυπογραφή της τότε υπουργού Δικαιοσύνης, Γιούντιτ Βάργκα.
Η αποκάλυψη της χάρης προκάλεσε οργή στην ουγγρική κοινωνία και εξελίχθηκε σε μία από τις μεγαλύτερες πολιτικές κρίσεις των τελευταίων ετών για το κυβερνών κόμμα Fidesz και τον Βίκτορ Όρμπαν. Το σκάνδαλο οδήγησε τελικά στην παραίτηση τόσο της Καταλίν Νόβακ όσο και της Γιούντιτ Βάργκα, ενώ μέχρι σήμερα συνεχίζονται οι αποκαλύψεις για τον τρόπο με τον οποίο λήφθηκε η απόφαση και για το ποιοι άσκησαν πιέσεις στο παρασκήνιο για να δοθεί η χάρη.
