Η φετινή επανέναρξη των εκκλησιαστικών ακολουθιών στη Μικρά Ασία και την Καππαδοκία αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς τα τελευταία πέντε χρόνια οι τουρκικές αρχές δεν εξέδιδαν τις απαιτούμενες άδειες για τις ετήσιες συναντήσεις των πιστών.
Από το 2000, ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος είχε θεσμοθετήσει αυτό το συμβολικό οδοιπορικό μνήμης, το οποίο όμως είχε παγώσει πρόσφατα.
Αυτή τη φορά, οι λατρευτικές εκδηλώσεις ολοκληρώθηκαν ομαλά, με τη διακριτική επιτήρηση της τοπικής αστυνομίας. Η κατάσταση δεν θύμιζε σε τίποτα το σκηνικό του 2000, όταν κατά την πρώτη πατριαρχική λειτουργία είχαν σημειωθεί προκλητικές συγκεντρώσεις από μέλη των «Γκρίζων Λύκων» έξω από τον χώρο λατρείας.
Στο φετινό οδοιπορικό έδωσαν το παρών ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Νίκος Ανδρουλάκης, ο βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας Μάξιμος Χαρακόπουλος, η αντιπεριφερειάρχης Αθηνών Αλεξάνδρα Πάλλη – Γιαννακοπούλου, καθώς και αντιπροσωπείες προσφυγικών σωματείων μαζί με δεκάδες ταξιδιώτες από την Ελλάδα και την Κωνσταντινούπολη.
Η Παναγία της Νεάπολης: Από φυλακή, χώρος προσευχής
Ένα διαρκές αίτημα ετών εκπληρώθηκε στη Νεάπολη Καππαδοκίας, όπου πραγματοποιήθηκε εσπερινός στον αναπαλαιωμένο Ιερό Ναό της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, με τη συμμετοχή του Αρχιεπισκόπου Αλβανίας Ιωάννη. Το συγκεκριμένο οικοδόμημα, το οποίο πλέον χρησιμοποιείται ως πολιτιστικό κέντρο, έχει υποστεί μεγάλες φθορές στο πέρασμα του χρόνου. Μετά την έξοδο των ελληνορθόδοξων πληθυσμών το 1922, η εκκλησία λειτούργησε ως χώρος κράτησης και στη συνέχεια αφέθηκε χωρίς καμία συντήρηση.
Όταν ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος είχε αντικρίσει το κτίριο πριν από μια πενταετία, η κατάσταση ήταν αποκαρδιωτική, καθώς στο εσωτερικό του ιερού είχαν τοποθετηθεί ακόμη και χώροι υγιεινής. Η στατικότητα του ναού απειλήθηκε ακόμη περισσότερο όταν ένα τηλεοπτικό συνεργείο αφαίρεσε υποστυλώματα για τις ανάγκες ενός πλάνου. Η άμεση κινητοποίηση των Καππαδοκών και η παρέμβαση του Φαναρίου προς την Άγκυρα οδήγησαν τελικά στην κρατική αποκατάσταση του μνημείου.
Μετά το πέρας της ακολουθίας, ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος απευθύνθηκε στους παρευρισκόμενους σημειώνοντας:
«Στον Ιερό Ναό της Κοιμήσεως της Θεοτόκου Νεαπόλεως καταθέτουμε και εμείς αυτήν την εσπέραν τον απεριόριστο σεβασμό μας προς την Παναγία και τις ελπίδες μας, όπως και οι πρόγονοί μας εδώ, στον αγιασμένο αυτόν τόπο».
Στη συνέχεια της ομιλίας του, συμπλήρωσε:
«Κι αν δεν συναντούμε σήμερα στην αγιοτόκο Μικρασιατική γη τις ακμάζουσες κοινότητες των Ρωμιών, βρίσκουμε παντού το αποτύπωμα της Ρωμιοσύνης, την ανεξίτηλη σφραγίδα της».
Ο Πατριάρχης υπενθύμισε ότι αυτά τα αρχιτεκτονικά δημιουργήματα αποτελούν ενεργή πολιτισμική κληρονομιά, ενώ μίλησε και στην τουρκική γλώσσα, εκφράζοντας ευχαριστίες προς τις τοπικές αρχές για την ανακαίνιση.
«Χριστός Ανέστη» πάνω από τα οστά των προγόνων στη Μαλακοπή
Η κορυφαία στιγμή της επίσκεψης καταγράφηκε στη Μαλακοπή, στον παλαιό Ιερό Ναό του Αγίου Θεοδώρου του Τήρωνος, όπου συγκεντρώθηκαν περισσότεροι από εκατό πιστοί. Η εκκλησία αυτή, η οποία μετά την ανταλλαγή πληθυσμών είχε μετατραπεί σε στάβλο, άνοιξε ξανά τις πύλες της.
Μέσα στον απογυμνωμένο από κειμήλια και εικόνες ναό, ο Πατριάρχης ανέφερε εμφανώς συγκινημένος:
«Μετά από διακοπήν ολίγων ετών, η χάρις του Θεού μάς χαρίζει την ευλογίαν να τελέσωμεν Πασχάλιον Θείαν Λειτουργίαν εις τα ερημωμένα σεβάσματά μας. Να είπωμεν το “Χριστός Ανέστη” εις τα εδώ αναπαυόμενα οστά των προγόνων μας».
Χαρακτηρίζοντας την Καππαδοκία ως έναν χώρο άρρηκτα συνδεδεμένο με τους Πατέρες της Εκκλησίας και τη μακροχρόνια θρησκευτική παράδοση, ο προκαθήμενος υπογράμμισε:
«Όλα εδώ ευωδιάζουν μοσχολίβανον, όλα φέρουν κατάνυξιν, όλα αποπνέουν χάριν».
Το οδοιπορικό ολοκληρώθηκε με την τέλεση Τρισάγιου στη μνήμη όλων των παλαιών κατοίκων της περιοχής.
Φωτογραφίες: Οικουμενικό Πατριαρχείο
