Η Ισπανία, σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας El Espanol, απέρριψε οριστικά την προοπτική αγοράς των αμερικανικών F-35, ανοίγοντας τον δρόμο για μια εναλλακτική λύση πέμπτης γενιάς που φέρνει την Τουρκία στο επίκεντρο. Η Μαδρίτη αναζητά πλατφόρμα που δεν θα περιορίζει την επιχειρησιακή της αυτονομία και σε αυτό το πλαίσιο το τουρκικό πρόγραμμα KAAN αναδεικνύεται σε βασικό υποψήφιο για τη μελλοντική ανανέωση του στόλου της ισπανικής Πολεμικής Αεροπορίας.
Τουρκικές αμυντικές πηγές αναφέρουν ότι η Turkish Aerospace Industries (TUSAŞ) έχει λάβει επίσημα την ισπανική στρατηγική ανάγκη για απόκτηση μαχητικού πέμπτης γενιάς και συναφών UAV, με τις δύο πλευρές να βρίσκονται σε αρχικό αλλά ουσιαστικό στάδιο διαβουλεύσεων. Οι συνομιλίες, όπως σημειώνεται, θα αποκτήσουν μεγαλύτερο βάθος μόλις το πρόγραμμα KAAN ωριμάσει τεχνικά, ώστε οι κυβερνήσεις να μπορούν να διαπραγματευτούν συγκεκριμένα πακέτα συνεργασίας και προμήθειας.
Τουρκία – F-35 και το χαρτί της τεχνολογικής ανεξαρτησίας
Κομβικό σημείο για την Ισπανία φαίνεται να είναι η τεχνολογία transfer, όπου η Τουρκία επιχειρεί να «πουλήσει» όχι μόνο αεροσκάφη, αλλά και ένα μοντέλο βιομηχανικής συμπαραγωγής που θα επιτρέψει σε ισπανικές εταιρείες να ενσωματώσουν δικά τους συστήματα στο KAAN. Σε αντίθεση με την «κλειστή» αρχιτεκτονική του F-35, που απαιτεί συνεχή πρόσβαση σε κρίσιμες υπηρεσίες από τις ΗΠΑ και εγκυμονεί τον κίνδυνο να καθηλωθεί σε περίοδο κρίσης, η Άγκυρα προβάλλει την πλατφόρμα της ως όχημα στρατηγικής αυτονομίας για τους πελάτες της.
Το μοντέλο συνεργασίας που εξετάζεται θυμίζει σε μεγάλο βαθμό το πρόγραμμα του εκπαιδευτικού/ελαφρού επιθετικού Hürjet, το οποίο η TUSAŞ χρησιμοποιεί ως «προθάλαμο» και εκπαιδευτική βάση για την έλευση του KAAN. Η τουρκική πλευρά αφήνει να εννοηθεί ότι μεγάλο μέρος της παραγωγής και ανάπτυξης μπορεί να μεταφερθεί σε ισπανικό έδαφος, με εγχώρια βιομηχανία να αναλαμβάνει κρίσιμα υποσυστήματα του μαχητικού.
Τουρκία, F-35 και η ανάδειξη του KAAN σε «εναλλακτικό δρόμο»
Το δημοσίευμα υπογραμμίζει ότι στον δυτικό κόσμο η επιλογή για μαχητικό πέμπτης γενιάς περιορίζεται ουσιαστικά στο F-35, το οποίο παρά τη μεγάλη διάδοσή του δεν συνοδεύεται από ουσιαστική μεταφορά τεχνολογίας για τους ευρωπαϊκούς εταίρους. Σε αυτό το κενό φιλοδοξεί να πατήσει η Τουρκία, προτείνοντας το KAAN ως πλατφόρμα με πλήρη πρόσβαση σε κώδικα, δυνατότητα εγχώριων αναβαθμίσεων και ενσωμάτωσης εθνικών όπλων, αισθητήρων και λογισμικού.
Παρά το γεγονός ότι σήμερα βρίσκεται σε φάση ανάπτυξης με μόλις ένα ενεργό πρωτότυπο, η TUSAŞ δηλώνει πως έχει ήδη περάσει σε επόμενο στάδιο, με δεύτερη, πιο εξελιγμένη ομάδα πρωτοτύπων να αναμένεται να πετάξει εντός του έτους. Το χρονοδιάγραμμα που παρουσιάζεται προβλέπει τις πρώτες παραδόσεις στην τουρκική Πολεμική Αεροπορία μεταξύ τέλους 2028 και αρχών 2029, περίοδο που συμπίπτει σχεδόν με την παράδοση των πρώτων Hürjet στην Ισπανία.
Η τεχνολογική «βιτρίνα» της Τουρκίας μετά το F-35
Στο επίκεντρο του προγράμματος βρίσκεται και η ανάπτυξη εγχώριου κινητήρα, ένα από τα πιο περίπλοκα και κρίσιμα σκέλη κάθε μαχητικού πέμπτης γενιάς. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, οι νέες δοκιμαστικές πλατφόρμες που θα πετάξουν εντός της χρονιάς θα φέρουν πλέον τουρκικής παραγωγής κινητήρα, ενώ ακόμη ένα αεροσκάφος ετοιμάζεται για εκτεταμένες δοκιμές στο έδαφος.
Οι δυνατότητες του KAAN –χαμηλή παρατηρησιμότητα, sensor fusion, υψηλή διασυνδεσιμότητα, εσωτερικές αποθήκες οπλισμού και ικανότητα υπερηχητικής πτήσης χωρίς μετάκαυση– παρουσιάζονται ως «εξελικτικό άλμα» για την τουρκική αεροπορική ισχύ. Παράλληλα, τονίζεται ότι και άλλοι ενδιαφερόμενοι πέραν της Ισπανίας, όπως η Ινδονησία, έχουν ήδη περάσει από το στάδιο του απλού ενδιαφέροντος σε πιο «χειροπιαστές» κινήσεις, ενισχύοντας το αφήγημα της Άγκυρας πως το KAAN εξελίσσεται σε εξαγώγιμο προϊόν υψηλής τεχνολογίας.
