Στο ίδιο ξενοδοχείο όπου πριν από 45 χρόνια είχε πυροβοληθεί ο τότε πρόεδρος των ΗΠΑ, Ρόναλντ Ρίγκαν, αποδείχθηκε εξαιρετικά εύκολο για έναν ένοπλο να κινηθεί προς την αίθουσα όπου ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, μέλη του υπουργικού συμβουλίου του και δημοσιογράφοι που καλύπτουν την κυβέρνησή του, δειπνούσαν το βράδυ του Σαββάτου. Το ξενοδοχείο Washington Hilton, περίπου 1,5 μίλι βόρεια του Λευκού Οίκου, φιλοξενεί επί δεκαετίες το Δείπνο των Ανταποκριτών του Λευκού Οίκου λόγω της δυνατότητάς του να εξυπηρετεί μεγάλο αριθμό καλεσμένων και της εξοικείωσης της Μυστικής Υπηρεσίας με την ασφάλειά του.
Στην εκδήλωση συμμετείχαν περισσότεροι από 2.500 άνθρωποι, μεταξύ των οποίων πέντε από τους έξι κορυφαίους αξιωματούχους στη σειρά διαδοχής της προεδρίας, ενώ εκατοντάδες ακόμη συγκεντρώθηκαν σε εκδηλώσεις που διοργάνωσαν μέσα ενημέρωσης στον χώρο πριν την έναρξη του δείπνου. Σύμφωνα με την Wall Street Journal παρά την εμφανή περίμετρο ασφαλείας και τις προειδοποιήσεις για αυστηρά μέτρα, παρευρισκόμενοι ανέφεραν ότι μπορούσαν να εισέλθουν στο ξενοδοχείο περνώντας από σημεία ελέγχου στους γύρω δρόμους απλώς επιδεικνύοντας ένα εισιτήριο ή μια πρόσκληση. Τα εισιτήρια ελέγχονταν από το προσωπικό, αλλά δεν σκανάρονταν και δεν υπήρχε έλεγχος ταυτότητας.
Η Κάρι Λέικ, πρώην υποψήφια των Ρεπουμπλικανών και νυν ανώτερη σύμβουλος της υπηρεσίας Παγκόσμιων Μέσων των ΗΠΑ, ανέφερε χαρακτηριστικά σε ανάρτησή της ότι «κανείς δεν ζήτησε να επιθεωρήσει το εισιτήριό μου ούτε να δει την ταυτότητά μου. Αρκούσε να δείξεις κάτι που έμοιαζε με εισιτήριο». Οι επισκέπτες είχαν πρόσβαση στο λόμπι και τα χαμηλότερα επίπεδα του ξενοδοχείου χωρίς να περάσουν από σαρωτές ασφαλείας και περνούσαν από ανιχνευτές μετάλλων μόνο πριν εισέλθουν στην αίθουσα του δείπνου, με την πρόσβαση να χαρακτηρίζεται ευκολότερη από εκείνη σε μεγάλες αθλητικές ή μουσικές διοργανώσεις.
Με 1.107 δωμάτια και σουίτες, 47 αίθουσες συνεδριάσεων και τέσσερις χώρους εστίασης, το ξενοδοχείο δεν μπορούσε να απομονωθεί πλήρως για μια εκδήλωση υψηλής ασφάλειας. Ένα από τα δωμάτια είχε κλείσει ο 31χρονος δράστης, Κόουλ Άλεν από το Τόρανς της Καλιφόρνιας, ο οποίος είχε κάνει check-in την προηγούμενη ημέρα, αποκτώντας καλύτερη γνώση της διάταξης του χώρου. Όπως δήλωσε ο πρώην αξιωματούχος του FBI Τζέισον Πακ, «δεν ξεπέρασε το σχέδιο ασφαλείας το βράδυ της εκδήλωσης, αλλά την ημέρα που έκανε την κράτηση».
Σύμφωνα με τις αρχές, ο Άλεν ταξίδεψε με τρένο από το Λος Άντζελες στο Σικάγο και στη συνέχεια στην Ουάσινγκτον. Σε γραπτά του που εξετάστηκαν, ανέφερε ότι μπήκε στο ξενοδοχείο με πολλαπλά όπλα χωρίς να εγείρει υποψίες, σημειώνοντας ότι «κανείς δεν σκέφτηκε ότι θα μπορούσα να αποτελώ απειλή». Λίγο πριν την επίθεση, έστειλε μανιφέστο σε συγγενείς του, στο οποίο εξέφραζε απορία για την απουσία αυστηρών μέτρων, γράφοντας: «Περίμενα κάμερες παντού, παρακολουθούμενα δωμάτια, ένοπλους πράκτορες κάθε λίγα μέτρα και ανιχνευτές μετάλλων παντού. Αντί γι’ αυτό, δεν υπήρχε τίποτα».
Το περιστατικό αναμένεται να οδηγήσει σε επανεξέταση των διαδικασιών ασφαλείας της Μυστικής Υπηρεσίας, ιδιαίτερα σε έναν χώρο που έχει προστατευτεί δεκάδες φορές στο παρελθόν. Παράλληλα, έρχεται σε μια περίοδο αυξημένων απειλών, μετά από προηγούμενες απόπειρες κατά του Ντόναλντ Τραμπ στην Πενσιλβάνια και στη Φλόριντα. Ο πρώην αξιωματούχος της Μυστικής Υπηρεσίας Τσαρλς Μαρίνο σημείωσε ότι τίθεται το ερώτημα κατά πόσο τα παραδοσιακά πρωτόκολλα παραμένουν επαρκή στο σημερινό περιβάλλον απειλών.
Ο εκπρόσωπος της Μυστικής Υπηρεσίας Άντονι Γκουλιέλμι δήλωσε ότι τα σχέδια ασφαλείας βασίζονται σε εξελισσόμενες πληροφορίες και ότι, αν και το μοντέλο προστασίας αποδείχθηκε αποτελεσματικό, θα υπάρξουν βελτιώσεις σε όλα τα επίπεδα. Πριν την εκδήλωση, πράκτορες είχαν πραγματοποιήσει ελέγχους στο ξενοδοχείο, εξετάζοντας χώρους όπως η κουζίνα και θέτοντας ερωτήματα στο προσωπικό, ενώ είχαν τοποθετηθεί δυνάμεις ασφαλείας από το πρωί του Σαββάτου. Ωστόσο, η εκδήλωση είχε λάβει χαμηλότερη κατηγορία ασφάλειας σε σχέση με γεγονότα εθνικής σημασίας, όπως η ορκωμοσία προέδρου ή η ομιλία για την Κατάσταση του Έθνους.
Μέχρι το πρωί της Κυριακής, οι Αρχές προσπαθούσαν να χαρτογραφήσουν την ακριβή πορεία του δράστη από το δωμάτιό του προς την αίθουσα. Σε βίντεο ασφαλείας φαίνεται να τρέχει περνώντας από σημείο ελέγχου πριν κατευθυνθεί προς τον χώρο της εκδήλωσης. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι πυροβόλησε με καραμπίνα, ενώ έφερε και πιστόλι, με τους αστυνομικούς να ανταποδίδουν πυρά. Στο δωμάτιό του εντοπίστηκαν γεμιστήρας 10 φυσιγγίων, δύο μαχαίρια, φορητός υπολογιστής, σκληρός δίσκος, απόδειξη μετακίνησης με το μετρό και μάσκα φίλτρου.
Παρά την αναστάτωση και το γεγονός ότι η εκδήλωση διακόπηκε απότομα, ορισμένοι αξιωματούχοι υποστήριξαν ότι η αποτυχία του δράστη να φτάσει στον πρόεδρο αποδεικνύει την αποτελεσματικότητα των μέτρων. Ο υπηρεσιακός γενικός εισαγγελέας Τοντ Μπλανς δήλωσε ότι ο δράστης σταμάτησε σε εξωτερικό δακτύλιο ασφαλείας και θα έπρεπε να διαπεράσει πολλαπλά επίπεδα προστασίας για να φτάσει στον στόχο του, τονίζοντας ότι «το σύστημα λειτούργησε».
Η Ένωση Ανταποκριτών του Λευκού Οίκου ήταν υπεύθυνη για τη διοργάνωση της εκδήλωσης, ενώ είχαν προηγηθεί αρκετές συναντήσεις με τον Λευκό Οίκο και τη διοίκηση του ξενοδοχείου για τον σχεδιασμό. Το ξενοδοχείο ανέφερε ότι λειτουργούσε υπό αυστηρά πρωτόκολλα ασφαλείας σύμφωνα με τις οδηγίες της Μυστικής Υπηρεσίας, σε συνεργασία με πολλαπλές υπηρεσίες, όπως η αστυνομία της Ουάσινγκτον και το FBI, του οποίου ο διευθυντής Κας Πατέλ παρευρέθηκε στην εκδήλωση.
Πολλοί υψηλόβαθμοι συμμετέχοντες συνοδεύονταν από ιδιωτική ασφάλεια, η οποία όμως δεν επιτρεπόταν εντός της αίθουσας, αν και αρκετοί είχαν θέσεις στο δείπνο. Μετά τους πυροβολισμούς, επικεφαλής ασφάλειας μέσων ενημέρωσης έσπευσαν να προστατεύσουν στελέχη, όπως ο Μαρκ Τόμπσον και η Κέιτλαν Κόλινς, ενώ αντίστοιχα μέτρα είχαν ληφθεί και από άλλα δίκτυα.
Η είσοδος στο ξενοδοχείο περιορίστηκε εν μέρει, με εμπόδια στον δρόμο και ελέγχους ταυτότητας, ενώ ορισμένοι χώροι, όπως το γυμναστήριο με ξεχωριστή είσοδο, παρέμειναν ανοιχτοί με παρουσία φρουρών. Κάποιοι παρευρισκόμενοι ανέφεραν ότι οι έλεγχοι ήταν πιο χαλαροί σε σχέση με άλλες εκδηλώσεις, ενώ άλλοι σημείωσαν αυξημένα μέτρα σε σχέση με προηγούμενα χρόνια.
Το ξενοδοχείο διαθέτει ειδική διαδρομή για την ασφαλή μετακίνηση του προέδρου, η οποία ενισχύθηκε μετά την επίθεση κατά του Ρίγκαν το 1981. Σήμερα, ο πρόεδρος εισέρχεται μέσω ιδιωτικής διόδου και ανελκυστήρα, χωρίς να είναι ορατός στο κοινό. Όπως δήλωσε ο πρώην αναπληρωτής διευθυντής της Μυστικής Υπηρεσίας Α.Τ. Σμιθ, «ο πρόεδρος δεν εκτίθεται ποτέ στον εξωτερικό χώρο».
Ο Ντόναλντ Τραμπ, που συμμετείχε για πρώτη φορά ως εν ενεργεία πρόεδρος, δήλωσε ότι επιθυμεί την επανάληψη της εκδήλωσης εντός 30 ημερών, σημειώνοντας ότι το ξενοδοχείο «δεν ήταν ιδιαίτερα ασφαλές» και υπογραμμίζοντας την ανάγκη για νέα αίθουσα στον Λευκό Οίκο. Ο καλλιτέχνης Όζ Πέρλμαν, που επρόκειτο να εμφανιστεί στο δείπνο, δήλωσε ότι δεν είχε καμία προαίσθηση για το περιστατικό και εξέφρασε την έκπληξή του, λέγοντας ότι πίστευε πως τα μέτρα ασφαλείας ήταν αυστηρά.
