Ο Εμανουέλ Μακρόν και ο Φρίντριχ Μερτς επιχειρούν μια ύστατη πολιτική παρέμβαση για να σώσουν το φιλόδοξο, αλλά βαθιά μπλοκαρισμένο, γαλλογερμανικό μαχητικό 6ης γενιάς FCAS. Στόχος τους είναι να σπάσει το αδιέξοδο ανάμεσα στη Dassault και την Airbus, πριν το πρόγραμμα μετατραπεί σε στρατηγικό φιάσκο για την ευρωπαϊκή άμυνα.
Σε δείπνο δύο ωρών στις Βρυξέλλες, ο Μακρόν και ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς συμφώνησαν να δώσουν «μια τελευταία ευκαιρία» στο FCAS, ένα πρόγραμμα ύψους 100 δισ. ευρώ που παρουσιάζεται ως η ναυαρχίδα της ευρωπαϊκής αεροπορικής ισχύος για τις επόμενες δεκαετίες. Οι δύο ηγέτες αποφάσισαν τη δημιουργία διαδικασίας διαμεσολάβησης, με αυστηρή προθεσμία μέχρι τα μέσα Απριλίου, προκειμένου Dassault και Airbus να καταλήξουν σε συμβιβασμό.
Ο Μερτς, την ώρα που η κυβέρνησή του σχεδιάζει δαπάνες άνω των 500 δισ. ευρώ για τον εκσυγχρονισμό των γερμανικών ενόπλων δυνάμεων, εμφανίζεται όλο και πιο δύσπιστος, δηλώνοντας ότι το μαχητικό ίσως να μην ανταποκρίνεται πλέον στις ανάγκες της Γερμανίας. Αντίθετα, ο Μακρόν, που εγκαινίασε το FCAS το 2017, επιμένει ότι το πρόγραμμα έχει σαφές στρατηγικό νόημα και για τους στρατούς και για τη βιομηχανία, προειδοποιώντας ότι τυχόν ακύρωση θα έστελνε «λάθος μήνυμα» σε μια συγκυρία αμερικανικής αβεβαιότητας και συνεχιζόμενου πολέμου στην Ουκρανία.
«Μακρόν» απέναντι σε βιομηχανικούς γίγαντες
Στην καρδιά της κρίσης βρίσκεται η σκληρή σύγκρουση ανάμεσα στη γαλλική Dassault Aviation, κατασκευάστρια του Rafale, και την Airbus Defence & Space, με αιχμή τον έλεγχο της αρχιτεκτονικής του νέου μαχητικού. Η Dassault είχε εξαρχής οριστεί ως επικεφαλής σχεδιασμού του FCAS, όμως η Airbus κατηγορεί τον γαλλικό οικογενειακό όμιλο ότι επιχειρεί να την περιορίσει σε ρόλο παθητικού υπεργολάβου.
Οι τριβές κλιμακώθηκαν καθώς το πρόγραμμα μπαίνει σε πιο προχωρημένη φάση προετοιμασίας κατασκευής, με τις δύο εταιρείες να ανταλλάσσουν δημόσια αιχμές και να απειλούν να τραβήξουν «κόκκινες γραμμές». Ο διευθύνων σύμβουλος της Dassault, Ερίκ Τραπιέ, προειδοποίησε πρόσφατα ότι το FCAS είναι «νεκρό» εάν η Airbus δεν αποσύρει τις ενστάσεις της, «φωτογραφίζοντας» την αντίπαλο ως υπεύθυνη για την παράλυση.
Μερτς, FCAS και γερμανική κόπωση
Την ίδια ώρα, ο Γάλλος επικεφαλής της Airbus, Γκιγιόμ Φορί, άφησε ανοιχτό ακόμη και το σενάριο «λύσης με δύο μαχητικά», εφόσον το επιβάλουν οι κυβερνήσεις, αναδεικνύοντας την εσωτερική γαλλογερμανική αντίφαση γύρω από το FCAS. Ο Φορί αντανακλά τη μειούμενη γερμανική ενθουσιασμό για το πρόγραμμα, με ακόμη και τα συνδικάτα στη Γερμανία να πιέζουν το Βερολίνο να βάλει τέλος στη συνεργασία με τη Dassault, σύμφωνα με τους Financial Times.
Στο Βερολίνο κερδίζει έδαφος η ιδέα αποψίλωσης του προγράμματος, με εγκατάλειψη του ίδιου του μαχητικού και εστίαση σε «λιγότερο ριψοκίνδυνες» πτυχές, όπως το combat cloud, τα drones και η συνεργασία στις μηχανές. Μια τέτοια εξέλιξη, ωστόσο, θα υπονόμευε τον αρχικό στόχο του FCAS ως ολοκληρωμένου «συστήματος συστημάτων» με αιχμή ένα επανδρωμένο μαχητικό 6ης γενιάς, κάτι που ο Μακρόν χαρακτηρίζει στρατηγικά απαράδεκτο.
